2. Liczba próbek i ich wymiary
W zapytaniu o ofertę warto podać wymiary detali lub płytek do badań oraz ich liczbę. W przypadku większych detali także istotne jest podanie ich wagi. Normy PN-EN ISO 9227, jak i PN-EN ISO 6270-2 nie określają ani wymiarów, ani liczby próbek do badań, które należy poddać ekspozycji. Jedynie norma PN-EN ISO 6270-1 podaje wymiary badanych próbek i określa je jako płytki o wymiarach 100 na 150 mm, co wynika ze specyficznej budowy komory wilgotnościowej. Na rynku dostępne są różne komory solne czy wilgotnościowe o konkretnych pojemnościach i niekiedy laboratorium nie dysponuje na tyle dużą komorą, by eksponować dany detal, bądź nie ma możliwości odpowiedniego umieszczenia w komorze bardzo ciężkich detali. Informacji o liczbie próbek do badań należy szukać, tak jak czasów ekspozycji, w normach przedmiotowych lub w kartach technicznych. Mimo że z pewnością wielkość i liczba próbek będzie znacząco przekładać się na cenę badania, to warto jednak zastanowić się, ile próbek przebadać. Dla standardowych płytek o wymiarach 100 na 150 mm być może do badania wystarczą trzy sztuki. W przypadku ekspozycji małych detali, jak np. śrubki, odpowiednia będzie zapewne większa liczba. Warto także przesłać do laboratorium zdjęcie lub rysunek techniczny detalu, to z pewnością okaże się pomocne dla pracowników laboratorium przy analizie zapytania.
3. Rodzaj powłoki oraz rodzaj podłoża
Istotne jest także, aby w zapytaniu znajdowała się informacja, jakim typem powłoki pokryte są płytki lub detale, czy jest to powłoka organiczna, czy nieorganiczna i jaki jest rodzaj metalu stanowiący podłoże. Taka informacja pozwala dobrać normy do oceny występujących zmian na powierzchni próbek w wyniku działania czynników korozyjnych w sytuacji, gdy klient w zapytaniu nie określa, w jaki sposób oceniać próbki po ekspozycji. Do oceny powłok organicznych po ekspozycji na działanie sztucznych atmosfer stosuje się serię norm PN-EN ISO 4628, w których zawarty jest sposób ocen ilości i rozmiaru występujących na powierzchni wad, takich jak: spęcherzenie, zardzewienie, spękanie i złuszczenie powłok, natomiast dla powłok metalowych odpowiednim dokumentem może być norma PN-EN ISO 10287 opisująca rodzaje wad oraz sposoby wyznaczania wskaźników ochrony, wyglądu czy efektywności. Należy podkreślić, że zarówno w przypadku płytek, jak i detali istotne jest, by metal stanowiący podłoże był w całości pokryty systemem powłokowym. W takiej sytuacji w wyniku ekspozycji na działanie czynników korozyjnych nie następuje korozja niepokrytych części metalu. Produkty korozji z tych miejsc nie spływają po pomalowanej części detalu poddawanej ocenie i nie utrudniają dokonywania oceny, a także produkty te nie zanieczyszczają dodatkowo wnętrza komory. W momencie gdy próbki nie są pokryte w całości systemem powłokowym, odsłonięte powierzchnie można pomalować stosownie dobranym wyrobem o właściwościach antykorozyjnych przewyższających właściwości badanego systemu bądź w przypadku płytek po prostu zakleić tył płytki taśmą o dobrych właściwościach (dobrej adhezji do podłoża). Otwory można zaślepić odpowiednimi zatyczkami wykonanymi z tworzyw.
4. Powierzchnie (obszary) podlegające ocenie
Kolejną istotną sprawą jest określenie, które powierzchnie są istotne przy dokonywaniu oceny po działaniu czynników korozyjnych. Czy ocenie podlegać ma cały detal/płytka łącznie z krawędziami, otworami, zagięciami, czy jednak któreś z tych miejsc wyłączyć z oceny. W momencie, gdy zdecydowaliśmy się, że chcemy ocenić cały detal, należy zwrócić uwagę na to, czy dla powierzchni oraz krawędzi/otworów podawać ocenę wspólną, czy też dokonywać osobnej oceny tych obszarów. Często zdarza się, że norma przedmiotowa nie wymaga oceny miejsc newralgicznych. W przypadku, gdy decydujemy się na wykluczenie danych powierzchni, warto zastanowić się nad odległością od krawędzi/otworu/innego miejsca, do której dany obszar nie będzie podlegać ocenie, np. 2 mm, 5 mm bądź 10 mm. Istotne jest jednak, by pamiętać, iż w sytuacji przeprowadzania ekspozycji dla małego detalu wykluczenie obszaru od krawędzi do np. 10 mm prowadzi do oceny naprawdę niewielkiego obszaru powłoki. Ponadto, jeżeli detal posiada jakieś miejsca uszkodzone bądź też miejsca, w których widoczne są niedomalowania powłok, np. wynikające z umieszczania detali na zawieszkach podczas procesu malowania, to należy zaznaczyć, czy miejsca te brać pod uwagę przy dokonywaniu oceny, czy jednak wykluczyć je z oceny. Niejednokrotnie na detalach wybite są numery bądź oznaczenia, także i w tym przypadku warto określić, czy miejsca te należy oceniać osobno, czy może włączyć je do wspólnej oceny dla całej próbki lub danego obszaru, np. krawędzi, czy też należy je pominąć.
5. Ułożenie detali w komorze podczas ekspozycji
Badane próbki w komorze solnej należy ustawić pod kątem (20±5)° w stosunku do pionu. Powierzchnią eksponowaną jest ta część zwrócona „ku górze”. W przypadku eksponowania w komorze solnej płytek sprawa jest prosta, powierzchnia eksponowana to ta zwrócona „ku górze”. Jednak gdy ekspozycji poddawane są detale, których kształt niekiedy może być bardzo zróżnicowany, to pomimo ustawienia ich pod odpowiednim kątem część powierzchni takich detali może być przysłonięta, w konsekwencji czego nie będzie aż tak bardzo narażona na bezpośrednie działanie czynnika korozyjnego (rys. 1). Często same detale mają swój „przód” oraz „tył”. Istotne jest, by określić, który obszar powinien być bezpośrednio narażony na mgłę solną. Odnośnie do ekspozycji płytek przeważnie nie ma to znaczenia, która ze stron powinna być eksponowana, ponieważ płytki po obu stronach pokryte są w taki sam sposób tym samym systemem. Jednak zdarzają się niedopilnowania ze strony klienta i do laboratorium dostarczane są nieopisane płytki, które po obu stronach pokryte są różnymi systemami lub wyraźnie różnią się grubością nałożonej powłoki. W przypadku ekspozycji w komorze wilgotnościowej zgodnie z PN-EN ISO 6270-2 zalecane jest, aby próbki umieszczane były pod kątem nie mniejszym niż 60° w stosunku do poziomu, natomiast podczas ekspozycji w komorze wilgotnościowej zgodne z PN-EN ISO 6270-1 ustawienie płytki jest narzucone określoną budową komory.
