Farby stosowane w starożytności
Odkrycia nie ginęły, lecz były rozpowszechniane wśród zainteresowanych nimi ludzi. Problemem w dotarciu do zapisanych informacji w ówczesnych czasach była niezbyt rozpowszechniona umiejętność czytania i pisania oraz utrudniony dostęp do źródeł pisanych ze względu na ich ograniczoną ilość. Informacje były generowane w postaci rękopisów w pojedynczych egzemplarzach, rozpowszechnianie polegało na ich przepisywaniu w jednym lub kilku - raczej niezbyt wielu egzemplarzach. Ośrodkami, które zajmowały się zdobywaniem i gromadzeniem wiedzy były najczęściej świątynie i z tego powodu najlepsze rozwiązania były pożytkowane właśnie do ich uświetniania i rozwoju. W starożytnym Egipcie stosowano farby na bazie spoiwa gumowego (rozpuszczona żywica drzew, np. guma arabska - żywica akacjowa) i pigmentów naturalnych, takich jak: gips, kreda, glinka - białe, hematyt - czerwony, węgiel, sadza - czarny, ugier żółty i czerwony, azuryt - błękit górski, cynober - czerwony, zielona ziemia itp. pigmenty naturalne lub naturalne prażone. Wśród stosowanych wówczas spoiw możemy znaleźć także białka jaj, klej zwierzęcy (żelatyna), żywicę, wosk, mleko. Malowano dla dekoracji ściany zbudowane z cegły mułowej i pokryte tynkiem glinianym, budynki z cegły mułowej nie były zbyt trwałe i uległy zniszczeniu razem z malowidłami. Malowano ściany kamiennych świątyń, powierzchnie przedmiotów użytkowych i powierzchnie drewnianych trumien i sarkofagów, te malowidła, ze względu na panujący w tym rejonie suchy klimat, we fragmentach dobrze się zachowały i możemy je jeszcze dzisiaj oglądać. W Mezopotamii opanowano do perfekcji sztukę wypalania gliny. Otrzymywano z niej narzędzia rolnicze (sierpy do ścinania kłosów zbóż), naczynia i cegły do licowania budowli. Zdobiono ceramikę wypalanymi polewami mineralnymi, co pozwalało uzyskać twardą gładką i kolorową powierzchnię, można przypuszczać, że technika ta stała się pierwowzorem współczesnych farb piecowych. Duże znaczenie w tej kulturze miał bitum, który służył m.in. do osadzania narzędzi na drewnianych trzonkach, mocowania grotów strzał i włóczni, osadzania kamieni ozdobnych w biżuterii a także jako materiał izolacyjny chroniący budowle przed niekorzystnym działaniem opadów deszczu. Stosowano go również do hydrofobizacji drewna i skór. W Chinach i na Dalekim Wschodzie, poza surowcami malarskimi stosowanymi w Egipcie możemy spotkać się z laką, tj. specjalnym lakierem sporządzanym z naturalnych żywic, białka, ałunu i żółci. Lakiery (laki) nakładano na podłoża zagruntowane za pomocą odpowiedniego oleju lub spoiwa z kleju zwierzęcego. Laki pełniły funkcję impregnatu wodoodpornego do drewna lub papieru oraz powłoki dekoracyjnej, często współpracującej ze złoceniami, również zabezpieczonymi warstwą lakieru.

Europa - wieki średnie i początki rewolucji naukowotechnicznej
Państwa, które później powstały w rejonie basenu Morza Śródziemnego skorzystały z doświadczeń swoich starszych "braci" i stosowały podobne techniki malarskie i materiały. Na znaczeniu zyskały tylko spoiwa olejne i ich mieszanki z żywicami naturalnymi. Każdy kto korzystał z farb miał w tej dziedzinie swoje rozwiązania i sekrety warsztatu. Farby przygotowywano najczęściej samodzielnie, pracowicie rozcierając pigmenty i łącząc je ze spoiwem wykonanym według sekretnych receptur przekazywanych w rodzinie lub przechodzących z mistrza na czeladnika po długim czasie terminowania. W tamtych czasach posługiwano się narzędziami i przedmiotami wykonanymi z kamienia, ceramiki, brązu, szkła, skór, czasem metali szlachetnych - złota i srebra. Żelazo było materiałem rzadkim, najczęściej pozyskiwanym z meteorytów lub metodą wytopu dymarkowego i przekuwania żelaza gąbczastego na żelazo zgrzewane, następnie ewentualne przekształcanego w stal metodą nawęglania lub wytopu. Żelazo udawało się także wytapiać w formie żeliwa do odlewania - miało niższą temperaturę topnienia niż stal. Nie dysponowano możliwością osiągnięcia takiej temperatury w piecu hutniczym, aby można było wytopić stal i to w dużej ilości. Nie znano również na tyle chemii, aby zrozumieć zasady ochrony metali przed korozją. Malowanie miało wówczas charakter czysto dekoracyjny. Jeżeli osiągano cel w postaci ochrony przed korozją, to najczęściej w sposób przypadkowy, np. zauważono, że metalowy przedmiot pokryty warstwą tłuszczu lub wosku nie rdzewieje albo podczas obróbki cieplnej przedmiot mimowolnie pokrył się odporną warstwą pasywnego tlenku i zachowuje przyzwoitą odporność korozyjną w środowisku naturalnym, zwłaszcza jeżeli został natłuszczony. Zdaje się tę tezę potwierdzać angielska nazwa kowala "black smith" - "czarny kowal", nasi przodkowie bardzo rzadko widzieli srebrzystą powierzchnię żelaza - stali. Farby miały w większości znaczenie dekoracyjne. Do malowania ścian stosowano farby wapienne, drewno zabezpieczano olejem lub roztworem smoły, królowało malarstwo artystyczne - tworzące obrazy świętych, krajobrazy, martwe natury i portrety. W pierwszej połowie XV wieku powstała szkoła malarstwa flamandzkiego, która szeroko wprowadziła do użytku farby olejne - pigmenty naturalne lub syntetyczne, organiczne i nieorganiczne roztarte z odpowiednio przygotowanym olejem schnącym, np. lnianym, często z dodatkami innych olejów i żywic. Gotowe obrazy zabezpieczano werniksem, lakierem, na bazie modyfikowanych olejów i żywic rozpuszczonych w rozpuszczalniku organicznym i z dodatkiem niewielkiej ilości sykatyw. Widzimy tutaj już duże podobieństwo do obecnie stosowanych farb i lakierów przeznaczonych do ochronno-dekoracyjnego malowania konstrukcji. Powstanie nowych imperiów na gruzach Cesarstwa Rzymskiego a następnie walka o władzę i zwłaszcza brak pieniędzy na prowadzenie wojen otworzyła drogę do powstania kapitalizmu. Królowie i cesarze niezdolni do finansowania produkcji przemysłowej a potrzebujący funduszy na utrzymanie władzy zrzekli się za pieniądze części swoich uprawnień i pozwolili na utworzenie grup kapitałowych, które mogły zainwestować swoje fundusze w budowę fabryk, kopalń i potrzebnej do tego infrastruktury. Gwałtownie wzrósł popyt na surowce energetyczne i materiały konstrukcyjne, co jeszcze bardziej nakręciło rozwój fabryk i kopalń a w ślad za tym rozwój nauki, która była potrzebna, aby opracować nowe szybsze i bardziej wydajne metody wytwarzania dóbr materialnych. Palącą stała się potrzeba opracowania nowych wytrzymałych materiałów konstrukcyjnych. Ta sztuka udała się w 1856 r. Henry`emu Bessemerowi, który opracował wydajną metodę otrzymywania stali węglowej. Wytrzymałość mechaniczna i odpowiednia elastyczność stali sprawiły, że stosunkowo lekka i filigranowa konstrukcja była zdolna przenosić znaczne obciążenia. Tutaj jednak pojawił się problem, uszkodzenia korozyjne szybko mogły doprowadzić do pocienienia, osłabienia i zniszczenia konstrukcji, ponieważ nie była ona tak masywna jak poprzednie konstrukcje z żelaza zgrzewanego lub żeliwa. Pojawiła się potrzeba dobrego zabezpieczenia antykorozyjnego. Rozwój chemii dał odpowiedź na pytanie czym jest korozja stali i jak można z nią walczyć. Pozwolił na opracowanie pierwszych skutecznych farb antykorozyjnych na bazie spoiw olejno-żywicznych i minii ołowiowej, jeszcze do dzisiaj przez niektórych z rozrzewnieniem wspominanych. Równocześnie też pojawiły się nowe rozwiązania w dziedzinie wytwarzania efektywnych spoiw do farb, syntetycznych pigmentów, wypełniaczy i środków pomocniczych. Produkcja nowych rodzajów farb niezbędnych do ochrony nowo wprowadzonych materiałów konstrukcyjnych, takich jak stal, aluminium czy kompozyty z tworzyw sztucznych ruszyła pełną parą.






