Ocena jakości powłok emalierskich: metodyka pomiaru i interpretacja wyników.
Kontrola przyczepności wypalonej powłoki emalii do podłoża stalowego jest jednym z najważniejszych pomiarów. Emaliernikowi prowadzącemu proces pozwala ocenić sprawność podstawowych urządzeń technologicznych, a przede wszystkim działanie pieca do wypalania.
Przyczepność ocenia się według opisanej w normie EN 10209: „Wyroby płaskie walcowane na zimno ze stali niskowęglowych przeznaczone do emaliowania. Warunki techniczne dostawy”. Norma definiuje sposób prowadzenia pomiaru, interpretację wyników, a przede wszystkim pokazuje budowę przyrządu pomiarowego (rys. 1).
Metodyka pomiarów
- Próbki do badań muszą być płaskie, nieodkształcone i mieć grubość od 0,60 [mm] do 3 mm.
- Próbkę blachy należy odkształcić za pomocą ciężarka o półkolistej końcówce o ciężarze 2 kg zrzucanej z wysokości zależnej od grubości blachy przed emaliowaniem.
- Płytkę oczyścić z zanieczyszczeń stałych (pyłu), ciężarek zablokować na wysokości h w zależności od grubości blach. Wysokość podana w tabeli 1.
| 0,6 mm ≤ grubość blachy ≤ 0,8 mm | h = 300 mm |
| 0,8 mm ≤ grubość blachy ≤ 1,2 mm | h = 500 mm |
| 1,2 mm ≤ grubość blachy ≤ 3,0 mm | h = 750 mm |
Tabela 1
- Zrzucić ciężarek z odpowiedniej wysokości, odczekać ok. 2 min, następnie podnieść ciężarek i usunąć próbkę.
UWAGA! Pomiar bezwzględnie przeprowadzać w okularach ochronnych, uszkodzona w ten sposób powłoka emalii odpryskuje z dość dużą siłą i na znaczną odległość – drobinki mogą uszkodzić wzrok.
- Ocena wyniku opiera się wyłącznie na ilości szkliwa, które pozostało przyklejone do podłoża po próbie udarności – pęknięcie zdeformowanego, przyklejonego szkliwa zawsze wystąpi, nawet w przypadku klasy 1 (doskonałej). Klasa 1 odpowiada doskonałemu poziomowi przyczepności, a klasa 5 jest bardzo słaba.
- Klasa 1: doskonała – powierzchnia uderzenia jest całkowicie pokryta szkliwem, chociaż mogło dojść do pęknięcia.
- Klasa 2: bardzo dobra – powierzchnia uderzenia jest prawie całkowicie pokryta pękniętym szkliwem z widocznymi niewielkimi śladami pęknięcia podłoża.
- Klasa 3: dostateczna – powierzchnia uderzenia jest nadal częściowo pokryta pękniętym szkliwem, ale widoczne mogą być duże obszary podłoża.
- Klasa 4: słaba – powierzchnia uderzenia jest prawie całkowicie odsłonięta, z jedynie resztkowymi śladami pękniętego szkliwa.
- Klasa 5: bardzo słaba – powierzchnia uderzenia jest całkowicie odsłonięta, z wyraźnym zaznaczeniem granicy między szkliwem a podłożem.
Ocenę poziomu przyczepności należy przeprowadzić, porównując wygląd uderzenia na emaliowanej płytce testowej z fotografiami referencyjnymi (fot. 1).
