Kogeneracja ze Szczecina
Nie tylko zagraniczne koncerny poszukują alternatywy dla tradycyjnych palników. Jeden z ciekawszych pomysłów powstał w Katedrze Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Zespół naukowców opracował technologię wykorzystującą zalety skojarzonej gospodarki cieplnej. Rozwiązanie bazuje na pompie ciepła oraz rekuperatorze zapewniającym odzysk powietrza odpadowego. Stworzone specjalnie z myślą o ogrzewaniu lakierni, ma szansę niebawem wejść na rynek. Projekt obecnie czeka na opatentowanie. Kolejnym etapem będzie budowa prototypu i optymalizacja parametrów pracy systemu.
Trend 2: alternatywne systemy grzewcze
Efektywny obieg powietrza to nie wszystko: aby zapewnić szybkie schnięcie lakieru, konieczna jest odpowiednia temperatura, a tę do niedawna uzyskiwano głównie przez zastosowanie palników olejowych i gazowych. Nadal zresztą jest to najpopularniejszy typ ogrzewania dostępny na rynku, zwłaszcza że oprócz konwencjonalnych palników jednostopniowych w sprzedaży pojawiły się także warianty dwustopniowe wyposażone w sterownik. Element sterujący na bieżąco porównuje temperaturę zadaną z rzeczywistą i moduluje pracę palnika, tak aby utrzymać ją na odpowiednim poziomie przez cały czas suszenia. Dwustopniowy układ umożliwia selektywne załączanie drugiego stopnia w sytuacji, gdy istnieje potrzeba szybkiego dogrzania pomieszczenia. Takie rozwiązanie jest zdecydowanie bardziej efektywne energetycznie i kosztowo od tradycyjnych palników. A jednak zdaniem producentów kabin wciąż nie zapewnia takich rezultatów, które pozwalałyby je uznać za energooszczędne i przyjazne dla środowiska.
Jednym z nielicznych wyjątków jest system grzewczy oparty na panelach endotermicznych firmy Saima Meccanica, szeroko propagowany przez producenta jako tania i bardzo efektywna alternatywa dla konwencjonalnych palników. Główną zaletą paneli jest to, że ciepło wytwarzane jest wewnątrz kabiny i wykorzystywane niemal w całości do ogrzewania lakierowanej powierzchni, prawie nie ulegając rozproszeniu. Dzięki zjawisku konwekcji cieplnej nie jest ono wydatkowane na ogrzewanie powietrza między radiatorem a detalem, zaś specjalny, niskoabsorpcyjny materiał wykonania zapobiega jego pochłanianiu przez panel. Rezultatem jest niska moc grzewcza i pobór energii: do przeprowadzenia procesu lakierowania i suszenia wystarczy 30 kW mocy, co odpowiada kosztom prądu w wysokości ok. 30 zł. Co więcej, ponieważ detal szybciej się nagrzewa, proces lakierowania i suszenia można zrealizować znacznie, bo o 30 minut szybciej niż w systemach konwencjonalnych.
Na koncepcji paneli bazuje także rozwiązanie zaproponowane przez Greentech Dryers Srl. we współpracy z brytyjską firmą Todd Engineering. Zastosowane tu panele katalityczne są zasilane metanem lub LPG, nagrzewając punktowo lakierowany detal. Dzięki umiejscowieniu na ramieniu robotycznym lub ruchomej platformie przemieszczają się wzdłuż detalu, stopniowo ogrzewając całą jego powierzchnię. Jak podaje producent, technologia umożliwia uzyskanie bardzo dobrej jakości powłoki przy nawet 80-procentowej redukcji zużycia energii.
Trend 3: odzysk ciepła odpadowego
Zużycie energii wykorzystywanej do ogrzewania kabiny lakierniczej można jeszcze bardziej ograniczyć, stosując systemy odzysku ciepła odpadowego. Kluczowym elementem takiego systemu jest rekuperator, czyli wymiennik ciepła, który odzyskuje energię cieplną z powietrza wywiewanego z kabiny i przekazuje ją powietrzu zasysanemu do jej wnętrza. Dzięki temu różnica temperatury powietrza zewnętrznego i wewnętrznego jest mniejsza, a tym samym zmniejsza się także moc i ilość energii niezbędna do utrzymania stałej temperatury w kabinie. Jest to istotne zwłaszcza w sezonie zimowym, gdy różnica owa jest największa.
Dlaczego wspólny system obiegu powietrza nie do końca się sprawdza? Powodem jest przede wszystkim fakt, że gromadzą się w nim osady lakiernicze, które docierają także do rekuperatora. W efekcie przekrój poprzeczny jego kanałów ulega z czasem zwężeniu. Zjawisko to jest niemal niezauważalne: przyrost warstwy lakieru sięga góra 1 mm rocznie. Jednak ma konkretne odczuwalne skutki, w tym przede wszystkim spadek ciśnienia w rekuperatorze i tym samym efektywności wymiany powietrza w kabinie. W skrajnych przypadkach może to doprowadzić do koncentracji oparów o stopniu niebezpiecznym dla lakiernika – zarówno ze względu na możliwość zatrucia, jak i wybuchu łatwopalnej mieszanki.
Przykład ten pokazuje, że technologia rekuperacji do zastosowań w kabinach lakierniczych nie jest jeszcze dojrzała i wymaga dalszej optymalizacji. Jednym z postulatów jest zapewnienie możliwości czyszczenia rekuperatorów lub zlecania takiej usługi ich dostawcy. Dziś ich producenci rzadko oferują taką opcję: demontaż rekuperatora grozi zwykle utratą gwarancji, a w części przypadków jest wręcz niemożliwy do przeprowadzenia.
Odrębnym trendem jest dążenie do opracowania hybrydowego systemu rekuperacji z możliwością sterowania odzyskiem ciepła. System taki pozwalałby na selektywne załączanie lub wyłączanie opcji odzysku ciepła na zasadzie zmiany kierunku przepływu strumienia powietrza – przez rekuperator lub z jego pominięciem. Zaletą takiego rozwiązania jest maksymalizacja efektywności systemu odzysku ciepła, który pracowałby jedynie wówczas, gdy odzysk ten byłby pożądany, a więc w fazie lakierowania i suszenia. Zaś w fazie schładzania lakierowanego detalu powietrze odpadowe mogłoby zostać wykorzystanie np. do ogrzewania hali wokół kabiny.







