Trend główny: optymalizacja procesów w parze z wydajnością systemów przy minimalnym zużyciu energii
Producenci kabin lakierniczych już dawno uporali się z kwestią odpowiedniej filtracji powietrza odpadowego. Teraz ich wysiłki koncentrują się na optymalizacji procesu ogrzewania i wymiany powietrza w kabinie, tak by zapewnić odpowiednią wydajność systemów przy minimalnym zużyciu energii. I to właśnie „zielone” technologie będą w kolejnych latach napędzać rozwój tego segmentu. W dużej mierze dzięki nim popyt na nowe kabiny lakiernicze mimo epidemii koronawirusa utrzyma się na poziomie powyżej 2% r/r.
Typowa kabina lakiernicza o wymiarach 4 × 7 m robi wrażenie nie tylko gabarytami, ale także ilością zużywanych mediów. W trybie lakierowania przepływa przez nią średnio 20–30 tys. m3 powietrza na godzinę, a jego ogrzanie konwencjonalnymi metodami do 20°C wymaga dostarczenia mocy grzewczej rzędu 300 kW. Aby odpowiednio wysuszyć powłokę lakierniczą, potrzeba jednak trzykrotnie wyższej temperatury. Jak szacuje firma Saima Meccanica, w przeliczeniu na złotówki zapewnienie odpowiednich warunków termicznych w całym procesie lakierowania kosztuje odpowiednio 130 zł dla ogrzewania olejowego i 85 zł dla palników gazowych. Nie dziwi więc, że producenci i niezależne instytucje naukowo-badawcze inwestują mnóstwo czasu i energii w opracowanie alternatywnych, bardziej ekologicznych i tańszych metod ogrzewania i odzysku energii cieplnej z powietrza odpadowego. Pomysłów mają sporo, choć jak na razie żaden nie wydaje się zdecydowanym faworytem w wyścigu o podium. Dużo mniej kontrowersji wzbudzają inne sposoby poprawy efektywności energetycznej kabin lakierniczych, takie jak wymiana konwencjonalnych źródeł światła na diody LED.
Rynek na lekkim plusie?
Czy innowacje wdrażane przez producentów kabin znajdą odzwierciedlenie we wzroście popytu? Jeszcze w 2017 r. wydawało się to niemal pewne. Według opublikowanego wówczas raportu firmy Credence Research sprzedaż kabin lakierniczych w latach 2018–2026 powinna wzrastać w średnim tempie 4,5% rocznie. Wzrost ten miał być stymulowany przede wszystkim dążeniem do uzyskania wysokiej jakości powłok oraz wykorzystania efektów skali, zwłaszcza w przemyśle motoryzacyjnym. Branża ta generuje bowiem 40% popytu na kabiny i w kolejnych latach miała utrzymać swój udział w rynku, choć po piętach deptać jej miały inne gałęzie produkcji przemysłowej, w tym sektory: kolejowy, rolniczy, wojskowy i meblarski.
Trend 1: hybrydowy obieg powietrza
Zdaniem Fact.MT obecny kryzys będzie miał jednak marginalny wpływ na decyzje zakupowe klientów: obie firmy analityczne zgodnie twierdzą, że w kolejnych latach na popularności nadal zyskiwać będą kabiny z pionowym obiegiem powietrza (ang. downdraft paint boots). Już dziś stanowią one blisko 37% wszystkich sprzedawanych rozwiązań, cenione przede wszystkim za wysoki poziom bezpieczeństwa – zarówno dla lakierowanego produktu, jak i operatora. W przypadku systemów wertykalnych powietrze z układu grzewczo-wentylacyjnego wydostaje się z wyrzutni umiejscowionej nad kabiną, opływa lakierowany produkt, a następnie jest odprowadzane przez odciąg umiejscowiony w podłodze pod detalem, omijając lakiernika. Proces ten wykorzystuje zjawisko grawitacji, dzięki czemu niemal cały naddatek lakieru jest odprowadzany przez odciąg. Dzięki temu nie ma ryzyka, że osadzi się on na produkcie, powodując konieczność wtórnego polerowania. Dzięki temu kabiny z pionowym obiegiem powietrza uznawane są powszechnie za rozwiązanie zapewniające najwyższą jakość lakierowanych powierzchni. Ich wadą jest natomiast znacznie wyższy, bo aż o 20–40%, wydatek powietrza w porównaniu z kabinami z obiegiem poziomym. Sama kabina jest zaś sporo droższa, choć producenci podkreślają, że w przypadku procesów wysokojakościowych koszt ten szybko się zwraca z uwagi na fakt, że lakierowane detale nie wymagają dodatkowej obróbki wykończeniowej.
Wzrośnie natomiast popyt na rozwiązania hybrydowe, łączące w sobie zalety pionowego i poziomego obiegu powietrza przy eliminacji lub znacznej redukcji wad obu systemów. Najbardziej dynamiczny wzrost prognozowany jest w segmencie kabin z częściowym pionowym obiegiem powietrza (ang. semi-downdraft paint boots). W rozwiązaniu tym powietrze jest wyrzucane pionowo w dół w przedniej części kabiny, a następnie zmienia kierunek i płynie równolegle do podłogi – podobnie jak w kabinach z poziomym obiegiem powietrza. Zmiana kierunku ruchu powietrza ogranicza ryzyko przeniesienia naddatku lakieru na części znajdujące się w tyle kabiny, ale jednocześnie może powodować powstawanie martwych punktów bez obiegu powietrza w jej przedniej części.
Na popularności zyskiwać ma także inna hybryda: kabiny z pionowym bocznym obiegiem powietrza (ang. side downdraft paint boots). Jest to tak naprawdę wariacja na temat kabin z pionowym obiegiem powietrza: także i tutaj jest ono dostarczane przez wyrzutnik rozlokowany w górnej części kabiny i opływa detal, kierując się ku dołowi. Ponieważ jednak w podłodze nie zainstalowano odciągu, powietrze rozchodzi się na boki i uchodzi do kanałów wylotowych rozlokowanych po obu stronach kabiny. Rozwiązanie to oferuje zalety grawitacyjnego obiegu powietrza, a jest sporo tańsze niż kabiny z typowo pionowym obiegiem, głównie ze względu na brak konieczności instalacji kanału odciągowego w podłodze. Jego wadą jest natomiast duże zużycie energii z uwagi na konieczność zastosowania wentylatorów wprowadzających powietrze do kanałów wylotowych, a także będąca efektem ich instalacji duża szerokość kabiny.







