Badania nad możliwością zastosowania obróbki termicznej do konserwacji formulacji wodnych prowadzone są w ramach projektu CORNET pt. “Emulsion and Paint Preservation by Thermal Treatment / Konserwacja emulsji i farb metodą obróbki termicznej”. Głównym celem projektu jest opracowanie przyjaznej dla srodowiska, bezbiocydowej lub niskobiocydowej metody konserwacji typu in-can dla farb i dyspersji spoiw wodnych. Projekt realizowany jest we współpracy jednostek naukowych i organizacji branżowych z Polski i Niemiec, obejmujących:
- Forschungsgesellschaft für Pigmente und Lacke e.V. (FPL, Niemcy),
- Europejskie Stowarzyszenie Wspierania Innowacji Science-Business (ESWI, Polska),
- Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników (Ł-IMPiB, Polska),
- Fraunhofer Institute for Manufacturing Engineering and Automation (IPA, Niemcy),
- Fraunhofer Institute for Applied Polymer Research (IAP, Niemcy).
Badania nad termiczną konserwacją farb i emulsji prowadzone są w autoklawach, ogrzewanych reaktorach oraz reaktorach mikrofalowych w instytucie IAP w Poczdamie. Zakres prac obejmuje opracowanie warunków pasteryzacji i sterylizacji umożliwiających skuteczne ograniczenie rozwoju mikroorganizmów bez negatywnego wpływu na właściwości użytkowe formulacji. Istotnym elementem projektu jest ocena skuteczności mikrobiologicznej opracowanych metod konserwacji. Zadaniem Ł–IMPiB jest charakterystyka mikrobiologiczna próbek poprzez oznaczenie liczby jednostek tworzących kolonie (CFU, colony forming unit) różnych grup mikroorganizmów przed i po obróbce termicznej. Badania obejmują ocenę obecności bakterii patogennych, takich jak Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella spp. oraz Staphylococcus spp., a także bakterii beztlenowych, pleśni i grzybów. Szczególna uwaga poświęcona jest również analizie zdolności formulacji do ponownej kolonizacji mikrobiologicznej po zakończeniu procesu obróbki termicznej oraz podczas długotrwałego przechowywania.
Badania mikrobiologiczne komercyjnych farb i emulsji konserwowanych biocydami wykazały, że obecność środków biobójczych ogranicza namnażanie mikroorganizmów, jednak nie zapewnia całkowitej dezynfekcji produktu. Pomimo obecności konserwantów w próbkach identyfikowano bakterie tlenowe oraz ich formy przetrwalnikowe, a także bakterie beztlenowe oraz komórki pleśni i grzybów. Dominującą grupę stanowią mikroorganizmy rozwijające się w temperaturze pokojowej (około 20°C). Szczególnie istotnym problemem okazała się obecność form przetrwalnikowych bakterii powstających podczas sporulacji w odpowiedzi na stres środowiskowy, który może występować między innymi podczas procesu produkcyjnego. Formy przetrwalnikowe wykazują znacznie większą odporność na działanie czynników fizycznych i chemicznych niż komórki wegetatywne. Do najczęściej spotykanych bakterii środowiskowych zdolnych do tworzenia przetrwalników należą przedstawiciele rodzaju Bacillus. Ponadto w niektórych próbkach wykryto obecność drożdży, w tym szczepów rodzaju Candida, oraz niewielkiej liczby bakterii potencjalnie patogennych należących do grupy coli i Pseudomonas aeruginosa, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie zdrowotne dla użytkownika.
