Alternatywne rozwiązanie mogą stanowić farby o wysokiej alkaliczności, których działanie przeciwdrobnoustrojowe wynika z wysokiej wartości pH. Ograniczeniem tego typu formulacji jest jednak potencjalne ryzyko działania drażniącego lub żrącego na skórę i oczy użytkownika, związane z obecnością silnych zasad, takich jak wodorotlenek sodu (NaOH) lub wodorotlenek potasu (KOH), stosowanych w celu zapewnienia odpowiednio wysokiej wartości pH układu.
Kwestie związane z wpływem biocydów stosowanych jako konserwanty typu in-can w farbach wodorozcieńczalnych na środowisko naturalne pozostają przedmiotem licznych dyskusji. Wynika to z faktu, że substancje biobójcze mogą być wymywane z powłok przez wodę opadową i przedostawać się do gleby oraz wód powierzchniowych i gruntowych, przyczyniając się do ich zanieczyszczenia. W rezultacie wyniki testów toksykologicznych oraz środowiskowych skutkują stopniowym zaostrzaniem się regulacji prawnych dotyczących stosowania tych substancji. Obecne regulacje prawne takie jak rozporządzenia UE oraz Ustawa o produktach biobójczych wprowadzają coraz bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące stężenia biocydów w formulacjach farb bez obowiązku odpowiedniego oznakowania, jak również całkowitego wycofywania niektórych substancji biocydowych. European Chemicals Agency (ECHA) na podstawie dostępnych danych toksykologicznych, dokonała klasyfikacji trzech spośród najczęściej stosowanych donorów formaldehydu jako substancji wykazujących działanie rakotwórcze i mutagenne. W konsekwencji wielu producentów farb ograniczyło lub całkowicie zaprzestało stosowanie tych konserwantów, a niektóre kraje wprowadziły całkowity zakaz ich dodawania do farb. W ostatnich latach UE wprowadziła również znaczące ograniczenia dotyczące stosowania mieszaniny CIT/MIT, obniżając stężenie przy którym jest wymagane oznakowanie ostrzegawcze na opakowaniu do poziomu 15 ppm, a w przypadku BIT do 360 ppm. W związku z tym konserwowanie farb i emulsji na bazie wody za pomocą biocydów, w dłuższej perspektywie powinno zostać zastąpione innymi rozwiązaniami.
Konserwacja termiczna farb wodorozcieńczalnych jako alternatywa dla biocydów typu in-can
Jednym z najbardziej obiecujących kierunków ograniczania stosowania biocydów w wyrobach wodorozcieńczalnych jest zastosowanie metod termicznej konserwacji farb i dyspersji spoiw wodnych. Sterylizacja termiczna jest całkowicie ekologicznym i bezpiecznym rozwiązaniem, ponieważ nie niesie ryzyka związanego z zagrożeniem bezpieczeństwa dla człowieka ani środowiska. Skuteczność procesu termicznej dezynfekcji zależy jednak od odpowiedniego doboru parametrów procesu, takich jak temperatura, czas ekspozycji oraz ciśnienie. Szczególne znaczenie ma odpowiedni dobór warunków zapewniających skuteczną eliminację mikroorganizmów przy jednoczesnym zachowaniu stabilności fizykochemicznej farb i emulsji, tak aby nie pogorszyć ich właściwości aplikacyjnych i użytkowych.
