Farba po degradacji mikrobiologicznej zazwyczaj nie nadaje się do dalszego użytkowania, ponieważ poza pogorszeniem cech sensorycznych może wykazywać gorsze właściwości użytkowe ze względu na degradację struktury chemicznej spoiwa oraz innych składników farby, które są niezbędne do zapewnienia odpowiednich właściwości powłoce. Ponadto obecność namnożonych s mikroorganizmów może stanowić zagrożenie dla zdrowia dla użytkowników, szczególnie podczas aplikacji farby w pomieszczeniach zamkniętych.
Konserwacja chemiczna emulsji i farb wodorozcieńczalnych
Środowisko wodne stwarza korzystne warunki do szybkiego namnażania mikroorganizmów, dlatego farby na bazie wody wymagają zabezpieczenia przed ich rozwojem w opakowaniach tzw. „in can”. To samo dotyczy emulsji wodnych, które stanowią ich kluczowy składnik oraz innych dodatków niezbędnych do zapewnienia farbie odpowiednich własciwości takich jak: środki dyspergujące, zwilżające, przeciwpienne, czy zagęstniki. Zabezpieczenia typu in-can powinny zapewniać długotrwałą ochronę wyrobu oraz wykazywać szerokie spektrum ochrony przeciwdrobnoustrojowej.
Obecnie najczęściej stosowaną grupę biocydów zabezpieczających wyroby wodorozcieńczalne przed degradacją mikrobiologiczną w opakowaniu stanowią pochodne izotiazolinonu (Rys. 1). Związki te wykazują szerokie spektrum aktywności przeciwdrobnoustrojowej wobec bakterii i grzybów, dzięki czemu skutecznie ograniczają rozwój mikroorganizmów podczas magazynowania produktu.Do najczęściej stosowanych substancji należą:
- BIT (1,2-benzizotiazol-3(2H)-on) — biocyd o szerokim spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, skuteczny wobec wielu grup bakterii i grzybów,
- MIT (2-metylo-2H-izotiazol-3-on) — związek wykazujący silne działanie bakteriobójcze, jednak mniejszą skuteczność wobec grzybów,
- mieszanina CIT/MIT (5-chloro-2-methyl-2H-isothiazol-3-on / 2-methyl-2H-isothiazol-3-on) w stosunku 3:1, charakteryzująca się wysoką skutecznością przeciwdrobnoustrojową wynikającą z synergicznego działania obu składników,
- mieszanina BIT/MIT, która również wykazuje działanie synergiczne, co pozwala na rozszerzenie zakresu aktywności biobójczej.
Rys. 1. Struktury chemiczne BIT, MIT i CIT stosowanych jako biocydy „in can”
Oprócz pochodnych izotiazolinonu do ochrony wyrobów w opakowaniu stosowane są również inne substancje biobójcze, takie jak: DMDM (1,3–dihydroksymetylo–5,5–dimetylohydantoina), Bronopol (2–bromo–2–nitropropano–1,3–diol), DBNPA (2-2-dibromo-3-nitrylopropionamid) lub ich mieszaniny. Związki te wykazują różne mechanizmy działania przeciwdrobnoustrojowego i są dobierane w zależności od składu formulacji, wymagań aplikacyjnych oraz przewidywanego okresu trwałości produktu.
