• Reklama
    A1 - Kabe 12.02-12.02 Julian

Szukaj

    ReklamaB1 - EcoLine 04.2021-12.2025 Bogumiła

    Przygotowanie Powierzchni

    Wydanie nr: 3(137)/2022

    Artykuły branżowe

    Przygotowanie Powierzchni

    ponad rok temu  08.07.2022, ~ Administrator,   Czas czytania 7 minut

    Kąpiel odtłuszczająca z unoszącą się na powierzchni warstwą oleju – brak separatora oleju.

    Kąpiel odtłuszczająca z unoszącą się na powierzchni warstwą oleju – brak separatora oleju.

    Strona 1 z 2

    Jak lakiernicy unikają błędów we wstępnej obróbce chemicznej

    Przyczepności powłoki nie można uzyskać na podłożach metalowych bez odpowiedniej obróbki wstępnej. Jednak w praktyce często bagatelizuje się ten temat, niezbędny w procesach powlekania. Fakt ten znajduje odzwierciedlenie w analizie laboratorium eksperckiego Dr. Herrmann GmbH: w 38% przypadków brak lub nieprawidłowa obróbka chemiczna jest głównym źródłem błędów w zbadanych przypadkach uszkodzeń powłok. Po prawie 20 latach pracy ekspert w dziedzinie ochrony antykorozyjnej i malowania proszkowego wraz ze specjalistami ze swojego laboratorium przeanalizował teraz ponad 1150 przypadków uszkodzeń. Przyczyny uszkodzeń, które w sposób obiektywny określono za pomocą szerokiej gamy metod pomiarowych i analitycznych, zostały skategoryzowane i przypisane do dziewięciu obszarów z zakresu technologii powlekania (patrz tabela). Przyczyny błędów będą analizowane i przedstawiane w kilkuczęściowym cyklu artykułów w czasopiśmie „BESSER LACKIEREN”.

    Uszkodzenia będące następstwem nieodpowiedniej wstępnej obróbki chemicznej są zwykle spowodowane niewystarczającym odtłuszczeniem i/lub oczyszczeniem powierzchni metalowej. Na dostarczonych elementach przeznaczonych do malowania mogą znajdować się zanieczyszczenia, takie jak olej, smar, wosk, kurz, popiół, sól i stare powłoki lub specyficzne osady, takie jak tlenki, zendra lub przebarwienia spowodowane spawaniem. Wszystkie te zanieczyszczenia muszą być dokładnie usunięte przed malowaniem, w przeciwnym razie znacznie pogorszy się działanie antykorozyjne i przyczepność powłoki lakierniczej. 
    – Niewystarczające oczyszczenie jest spowodowane albo mocno zabrudzonymi częściami, albo niewłaściwie ustawionymi parametrami kąpieli do obróbki wstępnej lub czasu cyklu – wyjaśnia dr Herrmann. – Z jednej strony parametry kąpieli należy regularnie kontrolować i w razie potrzeby skorygować lub wymienić kąpiel, jeśli stopień zanieczyszczenia jest zbyt wysoki. Jeśli tego nie zrobimy, istnieje ryzyko, że elementy przeznaczone do malowania nie tylko zostaną niewystarczająco oczyszczone, ale mogą nawet stać się jeszcze bardziej tłuste niż były wcześniej. 

    Powiedzenie „czas to złoto” odnosi się również dzisiaj do lakierni – niekiedy stosuje się w nich bardzo krótkie czasy taktu lub czasy cyklu w celu obniżenia kosztów lub zwiększenia zysków. W przypadku lakierowania części bardziej zabrudzonych lub tłustych niż zwykłe produkty standardowe, nawet jeśli skład chemiczny kąpieli jest ustawiony prawidłowo, to czas reakcji jest zbyt krótki dla tego zastosowania. W rezultacie na powierzchni podłoża pozostają resztki powłok lub istniejące tlenki nie są całkowicie wytrawiane. – Prowadzi to do braku przyczepności kolejno nanoszonych powłok i przedwczesnego uszkodzenia ochrony antykorozyjnej, zwłaszcza jeśli zakłócone zostanie wytworzenie się niezbędnej warstwy konwersyjnej lub pasywnej – mówi dr Herrmann. 
    Skuteczność czyszczenia zależy w szczególności od kilku czynników, takich jak początkowy stan tłustych osadów powierzchniowych na obrabianych częściach oraz ustawienie specjalnych parametrów kąpieli i czasu reakcji aktywnych związków chemicznych. W związku z tym ekspert dr Herrmann zaleca regularną kontrolę jakości odtłuszczenia bezpośrednio na obrabianym przedmiocie, na przykład w wewnętrznym laboratorium poprzez oznaczenie węgla resztkowego. Tylko w ten sposób można zagwarantować, że skład chemiczny kąpieli jest optymalnie dostosowany do elementów przeznaczonych do malowania. 
    – Oprócz niedostatecznego oczyszczenia, to zbyt słabe lub nie w pełni wytworzone powłoki konwersyjne lub pasywacje, które obejmują procesy bezchromowe, fosforanowanie cynkowe lub żelazowe, są zawsze powodem problemów z przyczepnością. Przyczyna leży częściowo w niedostatecznym oczyszczeniu, ale także w krótkim czasie przebywania podłoży w poszczególnych strefach obróbki wstępnej – wyjaśnia dr Herrmann.

    Tabela ilustruje analizę ponad 1150 przypadków uszkodzeń i grupuje przyczyny błędów. Wiersz oznaczony kolorem niebieskim wskazuje na temat poruszany w artykule.

    Kąpiel chemiczna w procesach wytwarzania powłok konwersyjnych 
    Problemy z przyczepnością pojawiają się również przy zastosowaniu niewłaściwej kąpieli chemicznej dla utworzenia powłok konwersyjnych, np. fosforanowania żelazowego, do elementów użytku zewnętrznego lub do elementów cynkowanych ogniowo. Innym źródłem problemów z przyczepnością  jest nierównomierna obróbka wstępna metodą natrysku (zbyt niskie ciśnienie natrysku i niejednorodny natrysk). 
    Nieodpowiednie procesy płukania, zwłaszcza przy użyciu zbyt małej ilości wody wodociągowej i dejonizowanej, pogłębiają problemy związane z jakością wstępnej obróbki powierzchni.
    – Kolejna przyczyna uszkodzeń powłok wynika często z niewłaściwego przygotowania powierzchni – mówi dr Herrmann. – Szczególnie w przypadku uszkodzeń w obszarze elewacji, ale także na balkonach i ogrodzeniach często stwierdzamy, że nie wytworzyła się odpowiednia powłoka konwersyjna na powierzchni podłoża. Prowadzi to do rozwarstwiania się powłoki lakierniczej, a ochrona antykorozyjna jest niewystarczająca, co w połączeniu z intensywnością obciążeń korozyjnych prowadzi do utraty przyczepności powłoki, zwykle w okresie 5-letniej gwarancji, która jest zwyczajowo stosowana dla budynków. 
    Jako przykład uszkodzenia ekspert podaje profile zaciskowe wykonane z aluminium, dla których pewna firma lakiernicza wybrała nieodpowiedni proces fosforanowania żelazowego jako wariant obróbki wstępnej. W wyniku reakcji chemicznej z podłożami stalowymi powstaje cienka warstwa fosforanu żelaza. W przypadku aluminium proces fosforanowania żelazowego – z powodu braku żelaza – ma działanie jedynie odtłuszczające. Nawet po krótkim czasie wystawiania elementu aluminiowego w zastosowaniach zewnętrznych na obciążenia korozyjne, w przypadku dodatkowego intensywnego promieniowania słonecznego w obszarze skośnych łączeń dochodzi do odklejenia powłoki lakierniczej, ponieważ stosunkowo cienki aluminiowy materiał podłoża rozszerza się pod wpływem temperatury.
     – Szczególnie w przypadku pomalowanych elementów aluminiowych częstą przyczyną uszkodzeń jest nieodpowiednia pasywacja antykorozyjna – dodaje dr Herrmann. – Przede wszystkim w przypadku aluminiowych fasad montowanych w sektorze morskim często rezygnuje się z absolutnie niezbędnej wstępnej anodyzacji ze względu na koszty lub niewiedzę. Ten rodzaj procesu jest zalecany firmom lakierującym w powszechnie znanych wytycznych dotyczących jakości, takich jak GBS i Qualicoat jako odporna elektrochemiczna obróbka wstępna przeciwko korozji nitkowej. W pewnych okolicznościach można również zastosować alternatywną obróbkę wstępną o określonym wysokim wskaźniku wytrawiania, a następnie optymalnie opracowaną pasywację bezchromową. Działanie ochronne, szczególnie w przypadku dużych obciążeń korozyjnych związanych z morskim środowiskiem, należy uprzednio sprawdzić na próbnych częściach w specjalnie przyspieszonych, symulowanych testach odporności na korozję. Bazując na doświadczeniu eksperckim, wstępne anodowanie materiałów aluminiowych jest obecnie wariantem zapewniającym najlepszą ochronę przed korozją nitkową. Nawet w przypadku profili aluminiowych, które są później docinane na wymiar, krawędzie cięcia nie ulegają uszkodzeniu – podsumowuje dr Herrmann (zob. BESSER LACKIEREN nr 10/2021 „Krawędzie cięcia vs. korozja nitkowa”.
    Istotne znaczenie mają też nieodpowiednie procesy powlekania konwersyjnego na materiałach stalowych ocynkowanych elektrolitycznie lub ogniowo. 
    Ze względów chemicznych fosforanowanie żelazowe nie jest możliwe na powłoce cynkowej, ponieważ na powierzchni podłoża nie ma żelaza, a zatem na powierzchni nie odbędzie się pasywacja fosforanem żelaza. Również występująca jeszcze na powierzchni podłoża biała korozja nie jest całkowicie usuwana w roztworze pasywującym o niskim stopniu kwasowości (pH 4.0 do 4.5). W przypadku tego rodzaju chemicznej obróbki wstępnej powłok cynkowych uszkodzenia korozyjne zwykle pojawiają się w ciągu pierwszych 2 do 3 lat w warunkach odpowiednio agresywnego obciążenia korozyjnego. Jest to spowodowane obecnością zarodków korozji pod powierzchnią powłoki lakieru w postaci białej korozji (np. tlenki cynku lub wodorotlenki cynku), które powodują utratę przyczepności powłoki.
    – Ponadto należy za wszelką cenę unikać stosowania trawialni, w których obrabiane są wspólnie podłoża cynkowe i aluminiowe, w tym późniejszego płukania – uważa dr Herrmann. – Jeśli cynk zostanie przeniesiony na powierzchnie aluminiowe – mowa tu o cementacji cynku z wcześniej usuniętych jonów cynku na aluminium – znacząco negatywnie wpłynie to na jakość ochrony antykorozyjnej. 
    Fosforanowanie żelazowe jako metoda obróbki wstępnej nie nadaje się do konstrukcji stalowych nieocynkowanych, które są powlekane tylko pojedynczą warstwą farby proszkowej i służą do użytku zewnętrznego, zwłaszcza w kategoriach korozyjności C3, C4 i C5. Ochrona przed korozją uzyskana dzięki cienkiej powłoce w fosforanowaniu żelazowym zwykle nie jest wystarczająca. Dalsze prace w kierunku uzyskania grubej powłoki w fosforanowaniu żelazowym nie przyniosły satysfakcjonujących rezultatów. – W szczególności zastosowanie fosforanowania żelazowego jako wstępnej obróbki dla powłok KTL/ATL jest bardzo kontrowersyjne – wyjaśnia dr Herrmann. – Z reguły, zwłaszcza w branży motoryzacyjnej, stosuje się raczej powłoki z fosforanów cynku. To samo dotyczy obróbki wstępnej odlewów magnezowych. Samo odtłuszczenie i całkowita rezygnacja z nałożenia warstwy konwersyjnej jest niezwykle problematyczne. 
    Z jego punktu widzenia coraz bardziej rozpowszechnione bezchromowe metody obróbki wstępnej, oparte głównie na technologii z udziałem tytanu/cyrkonu lub silanu, w niektórych przypadkach należy nadal oceniać krytycznie, jeśli chodzi o bardziej intensywne działanie korozji. 

    GALERIA ZDJĘĆ

    Postępujący rozwój białej i czerwonej korozji na ocynkowanych elementach pokazuje, że fosforanowanie żelazowe jest w tym przypadku nieodpowiednio zastosowaną obróbką wstępną.
    Odklejanie się powłoki proszkowej w obszarze skośnych łączeń z powodu niewystarczającej przyczepności warstwy farby jest wynikiem niewytworzonej warstwy konwersyjnej na tych aluminiowych profilach zaciskowych.
    Fotele na stadionie piłkarskim w Augsburgu noszą ślady korozji. Fosforanowanie żelazowe z pojedynczą powłoką proszkową jest niewystarczającą ochroną przed korozją dla części ze stali nieocynkowanej.
    Resztki smaru na powierzchni elementu stalowego przeznaczonego do malowania – będącego po wstępnej obróbce chemicznej – pozostały z powodu wysokiego stopnia początkowego zabrudzenia oraz niewystarczającej czystości kąpieli. Obróbka elementu odbyła się w linii przelotowej z tylko jedną kąpielą odtłuszczającą i późniejszą pasywacją bezchromową.