• Reklama
    A1 - Kabe 12.02-12.02 Julian

Szukaj

    Reklama
    B1 tiger-coating 18.08.2022-24.01.2023 Julian przedłużony do końca 2025

    Przygotowanie Powierzchni

    Wydanie nr: 2(88)/2014

    Artykuły branżowe

    Przygotowanie Powierzchni

    ponad rok temu  20.03.2014, ~ Administrator,   Czas czytania 8 minut

    Strona 2 z 3

    a) ścierniwa metalowe, w szczególności:

    • śrut ostrokątny lub kulisty staliwny albo żeliwny,
    • cięty drut stalowy,

    b) ścierniwa niemetalowe, w szczególności:

    • piaski kwarcowe w metodach pneumatycznych mokrych i wilgotnych,
    • elektrokorund,
    • ścierniwa odpadowe, w tym żużel pomiedziowy, paleniskowy, wielkopiecowy, 
    • rozdrobnione skały i minerały,
    • inne ścierniwa sztucznie wytworzone i organiczne.

    Niedopuszczalne jest stosowanie do czyszczenia powierzchni suchego piasku kwarcowego, bowiem jest on ścierniwem jednorazowego zastosowania i jego ziarna ulegają zużyciu, zamieniając się w pył. Badania potwierdziły, iż zawartość wolnej krzemionki w pyle piasku kwarcowego wynosi w granicach 70-100% [1, 16]. Podczas stosowania w pomieszczeniach ścierniw z rozdrobnionych skał i minerałów, zawierających wolną krzemionkę, należy oznaczać w tym pomieszczeniu stężenie pyłu całkowitego i respirabilnego, którego wartości nie mogą być wyższe od podanych w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. nr 217, poz. 1833) [15].

    Jednym z najczęściej stosowanych ścierniw jest elektrokorund, ze względu na jego liczne zalety, takie jak: możliwość wielokrotnego użycia (20÷30 razy), duża twardość (9-9,2 wg Mohsa), dobre właściwości skrawające, nie zawiera w swoim składzie krzemionki, metali ciężkich oraz zanieczyszczeń jonowych. Zwykle stosuje się elektrokorund zwykły (rys. 2a) o zawartości Al2O3 poniżej 96%, gdyż jest tańszy, charakteryzującymi się podobnymi właściwościami jak elektrokorund szlachetny (rys. 2 b). 
    Obróbka strumieniowo-ścierna elektrokorundem znalazła przede wszystkim zastosowanie w przygotowaniu powierzchni podłoża przed naniesieniem powłok malarskich, z tworzyw sztucznych oraz metalowych. Również stosuje się ją w celu oczyszczania powierzchni elementów (stalowych, z metali kolorowych, tworzyw sztucznych) przed procesem klejenia [8, 10, 11, 17]. Warto zauważyć, że nawet po przygotowaniu stalowego podłoża do stopnia czystości Sa3 metodą obróbki strumieniowo-ściernej mogą na jego powierzchni pozostawać zanieczyszczenia chemiczne, np. chlorki czy siarczany. Wówczas zalecane jest umycie (np. w roztworze wody z detergentem) tych powierzchni przed nakładaniem powłoki [2].


    Rys. 2. Elektrokorund a) zwykły, b) szlachetny. 

    Metody chemiczne i elektrochemiczne
        
    Obróbkę chemiczną i elektrochemiczną przeprowadza się w celu usunięcia z powierzchni podłoża zanieczyszczeń, takich jak: oleje, smary, woski czy zanieczyszczenia jonowe, które obniżają przyczepność powłoki. Do podstawowych metod chemicznego i elektrochemicznego przygotowania powierzchni podłoża stalowego należą [1-4]:

    • odtłuszczanie,
    • trawienie,
    • polerowanie.

    Odtłuszczanie
    Odtłuszczanie polega na usunięciu z powierzchni podłoża stalowego wszelkich zanieczyszczeń pochodzenia organicznego (m.in. tłuszcze roślinne i zwierzęce, mydła, oleje mineralne). Najczęściej stosowanymi substancjami odtłuszczającymi są biodegradowalne kompozycje, w skład których wchodzą nieorganiczne związki (fosforany, ługi, krzemiany, węglany) oraz organiczne (środki powierzchniowo czynne,) [1, 2, 4]. Stosowane są najczęściej następujące rodzaje odtłuszczania:

    • odtłuszczanie w rozpuszczalnikach organicznych, 
    • odtłuszczanie w roztworach alkalicznych,
    • odtłuszczanie emulsyjne,
    • odtłuszczanie elektrolityczne,
    • odtłuszczanie przy wykorzystaniu ultradźwięków.

        
    Jedną z najskuteczniejszych metod odtłuszczania jest odtłuszczanie w parach rozpuszczalników, które prowadzi się w specjalnych komorach. Najczęściej stosuje się takie rozpuszczalniki, jak: benzyna, nafta, trójchloroetylen, czterochloroetylen i inne. Należy natomiast szczególną uwagę zwrócić na dużą toksyczność i palność stosowanych rozpuszczalników, które negatywnie wpływają na organizmy żywe [4, 18].
    Odtłuszczanie w roztworach alkalicznych polega na zmydleniu tłuszczów (według reakcji 3.1) oraz zemulgowaniu olejów mineralnych przez alkalia [4].

    (R-COO)3 – C3H5 + 3 NaOH → 3 R – COONa + C3H5(OH)3 (1)

    Odtłuszczanie przeprowadza się z kąpielach alkalicznych, poprzez zanurzenie danego elementu w wannach stalowych wyposażonych w urządzenia do ogrzewania i mieszania [1, 3, 4].
    W odtłuszczaniu emulsyjnym czyszczoną powierzchnię poddaje się działaniu emulsji zawierającej związki powierzchniowo czynne oraz rozpuszczalniki. Proces ten można przeprowadzać dwoma sposobami. Pierwszy z nich polega na zanurzeniu przedmiotu stalowego w rozpuszczalnikach zawierających mieszaninę emulgatorów, a następnie wypłukaniu zanieczyszczeń strumieniem wody. W drugim sposobie następuje zanurzenie lub natrysk na zatłuszczoną powierzchnię emulsji, w skład której wchodzą: aktywna kompozycja emulatorów oraz zemulgowany w wodzie rozpuszczalnik organiczny. 
    Kolejną skuteczną metodą odtłuszczania jest odtłuszczanie elektrolityczne oparte na zasadzie elektrolizy. Oczyszczane przedmioty umieszcza się w wannie z roztworem alkalicznym, który stanowi katodę lub anodę i podaje działaniu prądu stałego (napięcie rzędu 5÷12V). Następuje zemulgowanie tłuszczów i olejów poprzez wydzielający się w procesie elektrolizy wodór (na katodzie) i tlen (na anodzie) [1, 3, 4].