Nowe przepisy dotyczące obróbki strumieniowo-ściernej powierzchni
Wiele prywatnych firm wciąż oferuje suche piaskowanie jako metodę obróbki strumieniowo-ściernej powierzchni z atestem. Atesty wydawane są tylko na powtarzalność wielkości oferowanych ziaren piasku lub żużla pomiedziowego. Zakaz stosowania w obróbce strumieniowo-ściernej powierzchni na sucho piasku kwarcowego i jego mieszanek z innymi ścierniwami, ustanowiony 1 maja 2004 roku jako warunek przyjęcia Polski do Unii Europejskiej, obowiązuje nadal [1]. Przypomnienie z uzupełnieniem, pod tym samym tytułem, ukazało się w 2023 roku i zawiera dodatkowe wymagania bhp dla członków UE w tym zakresie [2].
Najwyższe dopuszczalne stężenie NDS frakcji respirabilnej pm 2,5 piasku kwarcowego obniżono do 0,1 mg/m3 z powodu wzrostu zachorowań na krzemicę oraz udowodnionego jego rakotwórczego oddziaływania na organizm ludzki. Z tego powodu wprowadzono regularne obligatoryjne badania stężenia pyłu krzemionki pm 2,5 na stanowisku piaskowania – w przypadku przekroczenia jego NDS piaskowanie musi być przerwane. Obowiązuje też wzmożona kontrola poziomu pyłu i opieka lekarska oraz częstsze badania zdrowia piaskarzy [3].
Zebrane poniżej informacje są przydatne dla świadomego uczestniczenia w Zielonej Rewolucji Technologicznej oraz do realizacji przygotowywanej ustawy o ochronie pracowników przed zachorowaniem na raka. Zdania w nawiasach po cytowanych tekstach to moje komentarze.
Nowe ustalenia dotyczące obróbki
- ścierniwa metalowe,
- ścierniwa niemetalowe: piaski kwarcowe w metodach pneumatycznych mokrych i wilgotnych; elektrokorund; ścierniwa odpadowe, w tym żużel pomiedziowy, paleniskowy, wielkopiecowy; rozdrobnione skały i minerały, w tym oliwin, staurolit, dolomit, granit (brak ofert oraz opisu własności) i ścierniwa sztucznie wytworzone (plastikowe) oraz organiczne (zwane roślinnymi).
(Dziwi wymienienie jako zalecane stosowania żużla paleniskowego zakazanego, od zeszłego wieku, w Ameryce z powodu nadmiernej zawartości berylu i na dodatek radioaktywnego oraz piasku oliwinowego zawierającego rakotwórcze włókna azbestu, będącego ponadto, wraz z żużlem poniklowym, najbardziej zanieczyszczonym ścierniwem, według amerykańskiej firmy KTA Tator Inc. Wymieniono także do stosowania dolomit i granit, a nie garnet, tj. granat almandynowy do 5-krotnego użytku, mający atest do prac w strefach zagrożonych wybuchem oraz zalecany do mokrej obróbki strumieniowo-ściernej, niewywołujący rdzy nalotowej i jako dodatek do strumienia wody pod ciśnieniem w celu przecinania materiałów metalowych, betonu i kamienia w strumieniu wody pod bardzo wysokim ciśnieniem).
Do czyszczenia powierzchni strumieniowo-ściernie nie stosuje się:- suchego piasku kwarcowego lub jako dodatku do innych ścierniw;
- popiołów paleniskowych, żużli i pyłów z kotłów ze współspalaniem substancji niebezpiecznych, zgodnie z paragrafem 4 ust. 3 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1587, 1597, 1688, 1852 i 2029).
Ważne informacje
Podczas stosowania ścierniw z rozdrobnionych skał i minerałów, zawierających krzemionkę krystaliczną, na stanowisku pracy należy oznaczać stężenie frakcji respirabilnej krzemionki, które nie mogą być wyższe od NDS w środowisku pracy, zgodnie z ustawą 228 § 3 z dnia 26 czerwca 1974 r., tj. Kodeksu pracy.
