Wymagania prawne i inne
Wymagania prawne są odpowiedzią na najczęściej zadawane pytanie odnośnie konkretnych zobowiązań środowiskowych do spełnienia przez organizację. Jedyny problem jest taki, że to sama organizacja musi zidentyfikować wszystkie te wymagania. W ich zakres będą wchodzić wszystkie obowiązujące i dotyczące organizacji akty prawa o różnym zasięgu: europejskim, krajowym i lokalnym. W celu przybliżenia tematu posłużymy się kwestią magazynowania i stosowania środków chemicznych dotyczącą właściwie każdej firmy z branży obróbki powierzchniowej. Jeżeli chodzi o konieczne w tym zakresie wymagania prawne, bez wątpienia będzie to rozporządzenie REACH w zakresie dopuszczenia środków chemicznych do stosowania na rynku europejskim oraz niezbędnego oznakowania (etykiety i piktogramy ostrzegawcze). W kwestiach magazynowania i stosowania chemikaliów w firmie należy uwzględnić ustawę o substancjach chemicznych i mieszaninach, Prawo budowlane i ustawę POŚ oraz bez wątpienia kodeks pracy w kontekście warunków dopuszczenia pracowników do pracy z czynnikami niebezpiecznymi w miejscu pracy. Stosowanie środków chemicznych pociąga za sobą również konieczność badania środowiska pracy oraz kontrolę wielkości narażenia pracowników na czynniki szkodliwe. W tym przypadku wiążące będzie rozporządzenie ministra pracy w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Chemikalia muszą być natomiast, zależnie od ich klasyfikacji, jako towary niebezpieczne transportowane i pakowane w odpowiedni sposób określony w europejskiej umowie ADR oraz ustawie o przewozie towarów niebezpiecznych. Jak widać, dla tylko jednego zagadnienia związanego z działalnością firmy, jak stosowanie chemikaliów, zidentyfikowaliśmy wiele aktów prawnych, z którymi zgodność musi zostać oceniona i udokumentowana, a przedstawione wyżej akty prawne stanowią jedynie wybrane pozycje spośród tych, które powinny zostać przeanalizowane. Potwierdza to również, że to nie norma jest miejscem, gdzie należy szukać wymagań środowiskowych a akty prawne zależne od miejsca zlokalizowania zakładu i jego profilu działalności.
Mniej formalności w ISO 14001:2015
Wejście w życie nowej normy znacznie ograniczyło ilość niezbędnych do utrzymania systemu dokumentów w formie zapisów. Jest to istotne ułatwienie dla przedsiębiorców, szczególnie z sektora małych i średnich firm, którzy główne wady wdrożenia systemów widzieli w znacznej ilości dodatkowej dokumentacji, która w poprzedniej wersji była konieczna do utrzymania systemu i jego certyfikacji. Nie oznacza to oczywiście, że można całkowicie zrezygnować z zapisów, ale nie ma już konieczności opracowywania księgi jakości czy procedur zarządzania. Konieczne zapisy ograniczają się bardziej do planowanych działań oraz dokumentowania celów i wyników ich realizacji. Wiele dokumentów wymaganych przez system istnieje już zatem w firmach w różnej postaci, np. pliki KPI, cele i zadania czy matryca szkoleń lub baza wymagań prawnych i wymaga jedynie drobnego dostosowania do wymagań systemu ISO 14001:2015.
Niezgodność z wymaganiami prawnymi a certyfikacja
Jedna z największych obaw przedsiębiorców dotyczy kwestii przekroczeń np. dopuszczalnej emisji do środowiska i ewentualnych konsekwencji dla systemu zarządzania. Norma mówi wyraźnie o identyfikacji dotyczących organizacji wymagań prawnych i ocenie zgodności z nimi. Nie odnosi się natomiast do kwestii braku tej zgodności w jednoznaczny sposób. W efekcie przekroczenia dopuszczalnych poziomów wpływu na środowisko naturalne nie muszą przekreślać szans na wdrożenie i certyfikację systemu. Jest to istotna różnica w stosunku do np. systemu środowiskowego EMAS, gdzie wymagana jest pełna zgodność z wymaganiami prawnymi, a jakakolwiek niezgodność może skutkować utratą certyfikatu. System zarządzania ma za zadanie poprawę wyników środowiskowych firmy, więc od samego braku spełniania na etapie wdrażania systemu wszystkich wymagań prawnych ważniejsze jest, aby zaplanowane działania i cele systemowe prowadziły do zmniejszania negatywnego wpływu na środowisko w czasie.






