• ReklamaA1 - silpol v2

Szukaj

    Reklama
    B1 tiger-coating 18.08.2022-24.01.2023 Julian przedłużony do końca 2025

    Ekologia i Ochrona Zdrowia

    Wydanie nr: 1(99)/2016

    Artykuły branżowe

    Ekologia i Ochrona Zdrowia

    ponad rok temu  15.01.2016, ~ Administrator,   Czas czytania 8 minut

    Śrutowanie to jedna z metod odlakierowywania powłok lakierniczych.  Fot. WTP

    Śrutowanie to jedna z metod odlakierowywania powłok lakierniczych. Fot. WTP

    Strona 1 z 3

    Środowiskowy aspekt różnych metod usuwania farb i lakierów

    Wiele artykułów poświęciliśmy na omawianie środowiskowych aspektów związanych z procesami przygotowania powierzchni i lakierowania. Dzisiaj zajmiemy się problemami ochrony środowiska związanymi z procesami odlakierowania, czyli usuwania powłok lakierniczych.

    Konieczność usuwania lakieru z zawieszek lakierniczych czy błędnie wylakierowanych elementów dotyczy praktycznie każdej lakierni, ale wiele malarni, szczególnie mniejszych, nie decyduje się na uruchomienie tego procesu, a zleca jego wykonanie firmom zewnętrznym. Jednym z powodów może być fakt, że procesy odlakierowania, niezależnie od zastosowanej metody, mają przeważnie negatywny wpływ na środowisko naturalne i mogą wymagać różnego rodzaju uregulowań prawnych, nie zawsze łatwych i tanich do uzyskania.
    W niniejszym artykule przedstawię środowiskowy aspekt różnych metod usuwania farb i lakierów. Zdecydowanie nie należy artykułu traktować jako źródła wiedzy o dostępnych technologiach odlakierowania, ale jako rozważania na temat problemów środowiskowych związanych z zastosowaniem poszczególnych metod i technik. Mam nadzieję, że lektura pozwoli na zweryfikowanie zgodności z prawem ochrony środowiska działania już istniejących instalacji, a tym, którzy myślą nad jej uruchomieniem ułatwi podjęcie ostatecznej decyzji co do wielkości instalacji i rodzaju technologii.

    Procesy odlakierowania, niezależnie od zastosowanej techniki, wpływają negatywnie na różne elementy środowiska naturalnego. Decydując się na uruchomienie którejkolwiek z dostępnych technologii warto wiedzieć, jakie wymagania trzeba będzie spełnić i jakie koszty środowiskowe trzeba będzie ponieść zarówno na etapie inwestycji, jak i eksploatacji instalacji.

    Piroliza – termiczne usuwanie lakieru

    Metoda polega na bezpośrednim podgrzewaniu elementów przeznaczonych do odlakierowania do temperatury ponad 400ºC bez dostępu powietrza (piroliza). Następuje wtedy termiczny rozkład związków organicznych stanowiących powłokę lakierniczą z wytworzeniem produktów gazowych, które następnie są dopalane w wysokich temperaturach. Dzięki temu gazowe produkty rozkładu powłok organicznych właściwie ograniczają się do dwutlenku węgla i pary wodnej. Piece są zwykle zasilane gazem ziemnym lub olejem opałowym, które również generują gazowe produkty spalania. Metoda ta jest uważana za nowoczesną i względnie przyjazną środowisku, ale mimo wszystko wiąże się ze zużyciem mediów oraz emisją pyłów i gazów do atmosfery. Uruchomienie takiej instalacji, zależnie od jej wielkości, będzie wiązało się z uzyskaniem pozwolenia na emisję gazów i pyłów do powietrza [1] lub rozszerzenia istniejącego pozwolenia wydanego dla instalacji lakierniczej. Ewentualnie dla małych instalacji o niewielkiej mocy możliwe będzie dokonanie tylko zgłoszenia. Warto pamiętać, że z tytułu emisji do powietrza konieczne będzie wnoszenie opłat z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska. W wyniku realizacji procesu odlakierowania metodą pirolizy powstaje również pewna ilość odpadów w postaci popiołu usuwanego zarówno z pieca, jak i z powierzchni wypalonych elementów. Odpady zgodnie z katalogiem odpadów [2] powinny być sklasyfikowane pod kodami z grupy 08 01, tj. jako odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania oraz usuwania farb i lakierów. W przypadku odpadów z pirolizy odpady te można zaklasyfikować w większości przypadków jako inne niż niebezpieczne, więc z punktu widzenia gospodarki odpadami, technologia ta nie jest szczególnie wymagająca i uciążliwa dla środowiska naturalnego. Metoda pirolizy wydaje się prosta i mało uciążliwa dla środowiska naturalnego, ale jej ograniczeniem jest działanie wysokiej temperatury na obrabiane elementy, co właściwie sprowadza się do możliwości obróbki tylko zawieszek lakierniczych, a nie detali przeznaczonych do malowania, które pod wpływem wysokiej temperatury mogłyby ulec deformacji czy utracie właściwości mechanicznych.

    Metody mechaniczne

    Do najczęściej stosowanych metod należy piaskowanie, które wydaje się być metodą o małym negatywnym wpływie na środowisko naturalne. Proces jest prowadzony przy użyciu ścierniwa kwarcowego i sprężonego powietrza, więc nie ma mowy o jakiejkolwiek emisji oparów rozpuszczalników organicznych. Metoda jednak wpływa negatywnie na środowisko, ponieważ wiąże się z emisją pyłu, w którego skład wchodzą zmikronizowane cząsteczki żywic i pigmentów z usuwanych powłok oraz samego ścierniwa. Dodatkowo, ścierniwo w skutek abrazji usuwa pewną ilość podłoża, więc pył może zawierać domieszki metali, w tym metali ciężkich, jak nikiel, chrom itp. Pewną modyfikacją procesu piaskowania jest sodowanie, w którym zamiast ścierniwa piaskowego używa się sody krystalicznej. Soda jest substancją całkowicie bezpieczną dla środowiska, równie dobrze usuwa powłoki organiczne z powierzchni różnych materiałów, a dodatkowo nie degraduje tak silnie powierzchni podłoża. Wpływ obu metod na środowisko naturalne sprowadza się do emisji pyłów do powietrza. Oczywiście, jeżeli urządzenie czy instalacja jest wyposażona w filtr eliminujący emisję do środowiska, to możemy uznać, że technologia ta nie jest uciążliwa dla środowiska i nie wymaga to pozwoleń ani zgłoszeń. Pozostaje kwestia odpadów powstających przy piaskowaniu. W ich skład wchodzi zużyte ścierniwo wraz z usuniętą powłoką lakieru. O ile podłoże nie zawiera metali ciężkich, które w wyniku ścierania powierzchni mogłyby się znaleźć w odpadzie, to odpady z procesów mechanicznego usuwania farby można sklasyfikować jako inne niż niebezpieczne. Rozważania na temat bezpieczeństwa pracy i zdrowia pracowników nie są przedmiotem tego artykułu, ale warto zwrócić uwagę, że piaskowanie, mimo stosunkowo niskiej uciążliwości dla środowiska naturalnego, jest metodą stanowiącą duże zagrożenie dla zdrowia pracowników. Wdychanie pyłu zawierającego zmikronizowaną krzemionkę i dodatki pochodzące z powłok lakierniczych i podłoża powoduje jego kumulację w płucach i może prowadzić do poważnych schorzeń. Dlatego, poza aspektem środowiskowym, koniecznie trzeba zadbać o prawidłowe zabezpieczenie dla pracowników.