• ReklamaA1 - silpol v2

Szukaj

    Reklama
    B1 - IGP 2024 Julian

    Ekologia i Ochrona Zdrowia

    Wydanie nr: 3(119)/2019

    Artykuły branżowe

    Ekologia i Ochrona Zdrowia

    ponad rok temu  10.06.2019, ~ Administrator,   Czas czytania 6 minut

    Jak właściwie sklasyfikować prowadzoną działalność według wymogów środowiskowych 

    Użytkowanie i związana z tym emisja LZO (lotnych związków organicznych) nakłada na przedsiębiorcę bardzo dużo obowiązków związanych z ochroną środowiska. 
    To, jakie mamy obowiązki, uzależnione jest przede wszystkim od skali wykonywanej działalności i związanego z tym zużycia LZO oraz od rodzaju działalności.

    Połapać się w gąszczu przepisów nie jest łatwo, kluczowe jest właściwe zidentyfikowanie naszej działalności. Skupię się tutaj na przypadkach, które wymagają pozwolenia na emisję oraz zagadnieniach związanych ze standardami emisyjnymi dotyczącymi LZO.
    Kwestia pozwolenia może dotyczyć emisji zorganizowanej z różnego typu lakierni: lakierni meblowej, lakierni samochodowej, lakierni elementów stalowych stosowanych w budownictwie itp.
    Zgodnie z rozporządzeniem ministra środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia, nie wymagają pozwolenia: „instalacje do powlekania, do których nie stosuje się przepisów w sprawie standardów emisyjnych z instalacji i w których zużywa się mniej niż jedną tonę powłok w ciągu roku”. Przy czym powlekanie oznacza proces, w którym następuje nałożenie powłoki na powierzchnię materiału lub produktu. Natomiast powłokę oznacza „każdy preparat, łącznie z wszystkimi rozpuszczalnikami organicznymi lub preparatami zawierającymi rozpuszczalniki organiczne niezbędnymi do jego właściwego zastosowania, który nakłada się na powierzchnię w celu nadania jej efektu dekoracyjnego, ochronnego lub innego efektu funkcjonalnego”. Reasumując, jeśli używamy w procesie technologicznym preparatów lakierniczych, rozpuszczalników, powłok powyżej jednej tony w ciągu roku, jesteśmy zobowiązani wystąpić z wnioskiem o wydanie pozwolenia na emisję gazów lub pyłów z instalacji. Funkcjonowanie bez wymaganego pozwolenia wiąże się z przykrymi konsekwencjami dla prowadzącego instalację. W razie kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wstrzymać w drodze decyzji użytkowanie instalacji w przypadku braku wymaganego pozwolenia. Może również, na wniosek prowadzącego instalację, w drodze decyzji, określić termin usunięcia naruszenia. Poza tym, kto eksploatuje instalację bez wymaganego pozwolenia, na podstawie art. 351 Prawa ochrony środowiska podlega karze aresztu albo ograniczenia wolności, albo grzywny. Na tym nie kończy się katalog przykrych konsekwencji za brak wymaganego pozwolenia. Bardzo dotkliwa jest tzw. opłata podwyższona. W przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500%. Jeśli przewidujemy zwiększenie produkcji i w związku z tym większe zużycie materiałów (powłok, lakierów, rozpuszczalników), nie warto długo czekać z wystąpieniem o wydanie pozwolenia. Trzeba jeszcze wziąć pod uwagę okres procedowania naszego wniosku w starostwie. Teoretycznie oczekiwanie na wydanie pozwolenia nie powinno przekroczyć 30 dni, zgodnie z KPA. Jednak czas oczekiwania bardzo często się wydłuża, w międzyczasie możemy zostać poinformowani o przedłużeniu terminu, ze względu na stopień skomplikowania czy dużą liczbę spraw procedowanych w urzędzie. Oczywiście mamy prawo do ponaglenia, jednak zawsze trzeba dać sobie zapas, jeśli chodzi o termin. Pamiętajmy też o tym, że tzw. luka w posiadaniu pozwolenia również zobowiązuje nas do opłaty podwyższonej za okres nieposiadania decyzji, mimo że wystąpiliśmy z wnioskiem przed jej zakończeniem i otrzymaliśmy decyzję jeszcze w wymaganym roku obowiązywania. Załóżmy, że mamy obowiązującą decyzję do września 2019 r., wystąpiliśmy z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia w sierpniu, procedura przedłużała się i nową decyzję uzyskaliśmy w listopadzie 2019. W takiej sytuacji wyliczając opłaty za korzystanie ze środowiska za rok 2019, za okres nieposiadania wymaganej decyzji (czyli w tym przypadku od września do listopada) wyliczamy opłatę podwyższoną o 500%! Powyższe scenariusze są nieuniknione w przypadku braku wymaganego pozwolenia na emisję gazów lub pyłów do powietrza. W przypadku zidentyfikowania konieczności posiadania pozwolenia na emisję gazów lub pyłów do powietrza należy określić rodzaj emisji. Źródła emisji do powietrza dzielą się na:

    • zorganizowane (gazy i pyły są wprowadzane z instalacji do powietrza za pośrednictwem przeznaczonych do tego celu środków technicznych, takich jak wentylacja mechaniczna, kominy kotłowni, odciągi miejscowe, wentylatory dachowe)
    • niezorganizowane (wentylacja grawitacyjna, zbiorniki z różnymi substancjami, szamba, pojazdy).


    Tabela 1

    W przypadku naszej instalacji, która powoduje zużycie powyżej jednej tony rocznie powłok, lakierów czy rozpuszczalników, mamy oczywiście do czynienia z instalacją zorganizowaną. W celu sporządzenia operatu ochrony powietrza należy najpierw dokładnie określić lokalizację emitorów. 
    Kolejnym ważnym krokiem jest określenie ilości i rodzajów zużywanych substancji. Ilość substancji wprowadzanych do powietrza najlepiej określić, wykonując pomiary emisji. Pomiary powinny być wykonane przez akredytowane laboratorium. 

    Ilość wprowadzanych substancji do powietrza można również określić na podstawie ilości i rodzajów zużytych materiałów. W tym celu wykorzystujemy dane z kart charakterystyki.
    W operacie ochrony powietrza należy dokonać analizy rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu. W obliczaniu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń uwzględniamy substancje, dla których zostały określone wartości odniesienia w powietrzu (rozporządzenie ministra środowiska z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu). Substancje te zostały wymienione w tabeli nr 1, większość z nich, charakterystyczna dla lakierni przemysłowych, to LZO (lotne związki organiczne), np.: aceton, toulen, ksylen, octan etylu, octan butylu, izopropylen. Wymieniłam te najbardziej charakterystyczne, oczywiście należy przeprowadzić dokładną analizę, gdyż potencjalnych substancji emitowanych do powietrza może być znacznie więcej.
    W wielu przypadkach posiadanie pozwolenia na emisję w przypadku emisji LZO to tylko jeden z różnych obowiązków. W zależności od skali działalności i rodzaju technologii nasza instalacja może podlegać pod standardy emisyjne. 
    Wyznaczenie standardów emisyjnych instalacji to kolejne wyzwanie. Zacznijmy od tego, jakich procesów związanych z powlekaniem czy lakierowaniem mogą dotyczyć standardy emisyjne. Przedstawiono je w tabeli.
    To tylko kilka przykładowych procesów, które podlegają standardom emisyjnym. Nie każdy proces związany z używaniem i emisją LZO będzie podlegał pod standardy emisyjne.
    W pierwszej kolejności musimy to sprawdzić i porównać z wymienionymi rodzajami procesów, na podstawie rozporządzenia ministra środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów. Procesy związane z użyciem LZO są wymienione w załączniku nr 10 do niniejszego rozporządzenia. 
    Jeżeli ze względu na rodzaj procesu i ilość używanych rocznie LZO prowadzona działalność podlega pod standardy emisyjne, należy ustalić ich wartość. Możemy to zrobić na podstawie pomiarów wielkości emisji lub na podstawie zużycia substancji. W przypadku obliczeń stężenia poszczególnych zanieczyszczeń wyliczamy na podstawie danych z karty charakterystyki substancji. 
    Uzyskaną masę poszczególnych LZO należy przeliczyć na masę węgla organicznego. Jeśli standard emisyjny jest dotrzymany, możemy bez obaw wystąpić z wnioskiem o wydanie pozwolenia na emisję gazów lub pyłów do powietrza. Brak dotrzymania standardów emisyjnych oznacza konieczność zastosowania rozwiązań technologicznych, które zmniejszą wielkość emisji LZO.
    Jak widać, właściwe sklasyfikowanie prowadzonej działalności wymaga szczegółowej analizy procesów technologicznych, rodzaju i ilości wykorzystywanych surowców oraz wymagań prawnych. 
    Rzetelne przeprowadzenie takiej analizy pozwoli nam właściwie zaklasyfikować naszą działalność, co wpłynie pozytywnie na środowisko, unikniemy tym samym przykrych konsekwencji w postaci kar czy opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska.                      

    Marta Klimas-Haczkowska 
    mhaczkowska@wp.pl