Środowisko pracy – rozwiązania techniczne
Jednym z kluczowych elementów istotnych z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeństwa w obszarze magazynowym jest prawidłowa wentylacja. Jej odpowiednie wykonanie będzie wymagało konsultacji z technologiem, specjalistą ppoż. oraz projektantem i powinno uwzględniać łączne oddziaływanie wszystkich magazynowanych substancji. Generalnie zgodnie z pkt 32 rozporządzenia [1] koniecznie jest zapewnienie wentylacji pozwalającej na redukcję stężeń substancji niebezpiecznych poniżej ich wartości NDS. Przepisy regulują również kwestie tzw. wentylacji awaryjnej, która powinna gwarantować co najmniej 10 wymian powietrza na godzinę i mieć możliwość sterowania z zewnątrz i wewnątrz pomieszczenia magazynowego. Przy projektowaniu wentylacji należy uwzględnić charakter wydzielających się oparów tak, aby prawidłowo dobrać położenie otworów wentylacyjnych. Dla oparów cięższych od powietrza otwory powinny być umieszczone nad posadzką, a dla oparów lżejszych lub o gęstości zbliżonej do gęstości powietrza pod stropem pomieszczenia magazynowego.
Środki ochrony zbiorowej
Miejsca magazynowania są traktowane jak miejsca stosowania środków chemicznych i powinny być wyposażone w środki ochrony zbiorowej, takie jak myjka awaryjna do oczu i prysznic awaryjny. Sposób, umiejscowienie i zasady instalacji wyżej wymienionych urządzeń określa rozporządzenie [1]. Reguluje ono również kwestię dostępności do węzła sanitarnego dla osób pracujących z chemikaliami.
Środki ochrony indywidualnej
Poza środkami ochrony zbiorowej każda osoba pracująca i mająca kontakt z środkami niebezpiecznymi powinna zostać wyposażona przez pracodawcę w środki ochrony indywidualnej obejmujące, zależnie od rodzaju i wielkości narażenia, ochronę wzroku, ochronę ciała i ochronę dróg oddechowych. Doboru tych środków dokonuje się na podstawie analizy zagrożeń wskazanych w karcie charakterystyki oraz zaleceń z sekcji 8 karty odnoszących się do kontroli narażenia i środków ochrony indywidualnej.
Działania organizacyjne
W miejscach magazynowania środków chemicznych muszą być dostępne karty charakterystyki wszystkich przechowywanych substancji czy mieszanin. Prawo nie definiuje jednoznacznie formy, w jakiej mają być dostępne, tj. papierowej czy na nośniku elektronicznym. Ważne, aby niezależnie od wybranej formy każda osoba zainteresowana miała do nich dostęp w łatwy sposób. Poza dostępnością kart każdy pracownik, który ma styczność z daną substancją czy mieszaniną, powinien zostać zapoznany z treścią karty, a w szczególności z elementami wskazującymi na zagrożenia, sposobem zabezpieczenia przed narażeniem oraz reagowaniem w sytuacjach awaryjnych. Bardzo ważne jest, aby każda osoba dopuszczona przez pracodawcę do pracy z chemikaliami posiadała stosowne orzeczenie od lekarza medycyny pracy. Samo stanowisko powinno mieć oszacowane ryzyko zawodowe, a pracownik powinien być z nim zapoznany. Pracodawca jest też zobowiązany do wykonywania badań środowiska pracy obejmujacych wszystkie substancje wskazane w sekcji 8.1 karty charakterystyki, które zostały objęte wartościami granicznymi w miejscu pracy. Wynik pomiarów powinien również być komunikowany pracownikom.
Zabezpieczenie przed uwolnieniem
W przypadku ciekłych materiałów niebezpiecznych należy zadbać o odpowiednie zabezpieczenie przed uwolnieniem do środowiska. Optymalnie, jeżeli magazyn jest wyposażony w awaryjną kanalizację bezodpływową. Innymi metodami zabezpieczenia przed uwolnieniem do wód lub do ziemi jest stosowanie tac ociekowych lub tzw. wanien wychwytowych, na których ustawia się opakowania z produktami ciekłymi. Prawo nie reguluje jednoznacznie pojemności wanien wychwytowych, poza przypadkiem obszarów ochrony bezpośredniej wód, gdzie wymagane jest zapewnienie objętości wychwytu równej 100% objętości przechowywanych materiałów niebezpiecznych. W pozostałych przypadkach pojemność ta powinna wynosić co najmniej 10% objętości magazynowanej substancji i jednocześnie nie mniej niż objętość najwęższego opakowania jednostkowego ustawionego na wannie wychwytowej. Niezależnie od stosowanych rozwiązań w postaci wanien ociekowych magazyn powinien zostać wyposażony w odpowiednie do rodzaju substancji czy mieszniny materiały sorbcyjne służące do neutralizacji drobnych wycieków. W tym przypadku prawo również nie definiuje sztywnych zasad odnośnie wymaganych ilości tych środków.
Ryzyko awarii przemysłowej
Magazynowanie substancji i mieszanin niebezpiecznych zawsze wiąże się z ryzykiem wystąpienia awarii przemysłowej. Każdy zakład, który magazynuje na swoim terenie środki niebezpieczne, musi oszacować to zagrożenie zgodnie z rozporządzeniem ministra rozwoju w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej [3]. Zaliczenie zakładu do jednej z grup ryzyka wiąże się z koniecznością podjęcia działań polegających na opracowaniu systemu zarządzania bezpieczeństwem obejmującego zabezpieczenie ludzi oraz środowiska naturalnego i poinformowaniu służb ratowniczych na szczeblu lokalnym o grupie, do której został zaliczony zakład.






