• Reklama
    A1 - Kabe 12.02-12.02 Julian

Szukaj

    Reklama
    B1 - IGP 2024 Julian

    Ekologia i Ochrona Zdrowia

    Wydanie nr: 5(127)/2020

    Artykuły branżowe

    Ekologia i Ochrona Zdrowia

    ponad rok temu  13.11.2020, ~ Administrator,   Czas czytania 8 minut

    Strona 1 z 3

    Miejsca szczególnego ryzyka i zagrożenia

    Stosowanie w procesach produkcji substancji i mieszanin klasyfikowanych jako niebezpieczne wiąże się każdorazowo z koniecznością ich magazynowania. Nieprawidłowe magazynowanie może doprowadzić nie tylko do utraty wymaganej jakości środków chemicznych, ale w skrajnych przypadkach również do poważnych zdarzeń wypadkowych i awarii przemysłowych. 

    Miejsca magazynowania chemikaliów, z uwagi na efekt skali oraz szeroką gamę różnych czynników ryzyka, zawsze będą stanowiły element szczególnego ryzyka i zagrożenia dla pracowników oraz osób przebywających w najbliższym ich otoczeniu. Budowa i odpowiednie przygotowanie miejsca magazynowania, włączając w to kwestie wentylacji, zabezpieczenia przeciwpożarowego i zabezpieczenia przed przenikaniem chemikaliów do gruntu, ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa ludzi oraz środowiska naturalnego. Dobór odpowiednich rozwiązań nie jest łatwy z uwagi na dużą różnorodność przechowywanych materiałów, odmienne zagrożenia wynikające z klasyfikacji CLP oraz brak jednoznacznych przepisów prawa określających wymagania techniczne dla tego typu obiektów magazynowych. W efekcie wiele istniejących miejsc magazynowania nie gwarantuje warunków wymaganych dla zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa pracownikom, a w przypadku awarii może stanowić również znaczne zagrożenia dla środowiska naturalnego.

    Planowanie od podstaw 

    Planowanie miejsca magazynowania należy zacząć od oszacowania ilości i charakteru przeznaczonych do przechowywania środków chemicznych. Jeżeli chodzi o ilości, to należy uwzględnić średnie wielkości, jakie będą magazynowane z zachowaniem pewnego marginesu na wypadek sytuacji wymagającej zwiększenie stocku oraz faktu, że niektóre środki chemiczne są objęte zakazem wspólnego składowania. Zdecydowanie rzadziej konieczne jest uwzględnienie maksymalnych możliwych ilości magazynowania pojedyńczych środków chemicznych, co dotyczy substancji o szczególnie wysokich zagrożeniach, np. wybuchem lub toksycznych i nie ma zastosowania w przypadku magazynów w zakładach obróbki powierzchniowej. Charakter środków przeznaczonych do składowania można określić precyzjnie za pomocą karty charakterystyki, która musi być dostępna dla każdej przeznaczonej do użytku i przechowywania substancji czy mieszaniny klasyfikowanej jako niebezpieczna zgdnie z rozporządzeniem CLP. W karcie znajdziemy informacje o zagrożeniach stwarzanych przez dany produkt, wartościach NDS, jakie będą kluczowe przy planowaniu chociażby wentylacji magazynu czy informacjach o szczególnych warunkach przechowywania, o ile takowe zostały określone. Zakaz wspólnego magazynowania regulowany jest przepisami rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy [1]. Przepisy te nie precyzują dokładnie środków objętych wspólnym składowaniem, jednak co do zasady nie można w zasięgu bezpośredniego oddziaływania magazynować środków, które w przypadku uwolnienia czy np. pożaru mogłyby ulegać reakcjom skutkującym zwiększeniem zagrożenia. Dobrym przykładem będzie tu zakaz składowania materiałów palnych razem z toksycznymi lub stężonych kwasów bezpośrednio w sąsiedztwie stężonych alkaliów. Optymalnie, jeżeli powierzchnia magazynu pozwala na wyznaczenie pól składowania dedykowanych do danych grup zagrożeń i zapewnienie dróg transportowych pomiędzy wyznaczonymi polami. 

    Zasady ogólne

    Miejsca magazynowania materiałów niebezpiecznych powinny być zabezpieczone przed dostępem osób postronnych, co należy rozumieć jako odrębne pomieszczenie zamykane i dostępne tylko dla osób uprawnionych i przeszkolonych do pracy z chemikaliami. Chemikalia powinny być przechowywane w odpowiednich do charakteru opakowaniach i odpowiednio oznakowanych zgodnie z rozporządzeniem w sprawie sposobu oznakowania miejsc, rurociągów oraz pojemników i zbiorników służących do przechowywania albo zawierających substancje stwarzające zagrożenie lub mieszaniny stwarzające zagrożenie [2]. Optymalnie, jeżeli chemikalia są przechowywane w szczelnych i oryginalnych opakowaniach, tak jak zostały dostarczone przez producenta. Samo miejsce magazynowania powinno również zostać z zewnątrz oznaczone zgodnie z ww. rozporządzeniem i posiadać oznakowanie o wymaganych środkach ostrożności przy wstępie i operowaniu magazynowanymi środkami. Magazyn powinien być zorganizowany w taki sposób, aby możliwe było operowanie materiałami zgodnie z zasadami FIFO, co pozwoli unikać utraty ważności magazynowanych środków. Ma to kluczowe znaczenie dla chemikaliów, które po dacie przydatności mogą zmieniać swoje właściwości, włączając w to zmianę stwarzanych zagrożeń. Należy tutaj pamiętać również, że zgodnie z przepisami przeterminowane środki chemiczne stają się odpadami i ich dalsze wspólne magazynowanie z surowcami do produkcji nie jest dozwolone. Kluczową kwestią do zagwarantowania bezpieczeństwa, ale również do zachowania jakości magazynowanych środków przez cały okres ich przydatności określony przez producenta, jest zapewnienie odpowiednich warunków klimatycznych w magazynie, jak temperatura, wilgotność czy brak działania promieni słonecznych. Informacje o specyficznych wymaganiach w tym zakresie będą każdorazowo określone w kartach charakterystyki substancji czy mieszaniny. Przy magazynowaniu środków chemicznych, w tym głównie cieczy, należy pamiętać o przepisach dotyczących ich transportu wewnątrz zakładu, ręcznego przenoszenia czy możliwości piętrowania opakowań. Przy czynnościach transportowych mogą pojawiać się dodatkowe zagrożenia wynikające z większego ryzyka uszkodzenia opakowania i w konsekwencji prowadzące do uwolnienia znacznych ilości substancji do środowiska czy narażenia zdrowia pracowników.