Sprawdzone sposoby na niższą emisję przy lakierowaniu drewna.
Rosnące zagrożenie dla środowiska i zdrowia publicznego wynikające z emisji lotnych związków organicznych (LZO/VOC) zawartych w farbach i lakierach wymusza na producentach ograniczenie emisji, a co za tym idzie – zmianę technologii lakierowania. Ograniczenia emisji zostały nałożone przez Unię Europejską w dyrektywie 2004/42/WE. Dodatkowo przepisy polskiego prawa ochrony środowiska nakładają opłaty za korzystanie ze środowiska. Są one obowiązkowe dla każdego podmiotu, który wprowadza do powietrza substancje z listy zanieczyszczeń – w tym związki organiczne zawarte w farbach, lakierach, klejach itp. Redukcja VOC jest więc konieczna, aby utrzymać koszty produkcji na dochodowym poziomie.
Jedną z opcji ograniczenia emisji VOC jest przejście na technologię lakierowania z wykorzystaniem wodorozcieńczalnych produktów lakierniczych. Dopuszczalna maksymalna wartość lotnych związków organicznych w gotowym produkcie lakierniczym wodorozcieńczalnym to 130 g/l, natomiast dla produktów rozpuszczalnikowych to 400 g/l. Produkty wodne długo walczyły z przekonaniem, że uzyskana powłoka ma niższe parametry fizykochemiczne. Śmiało można rzec, że jest to już mit. Rynek lakierów wodorozcieńczalnych mocno się rozwinął.
Lakiery wodne jednoskładnikowe
Obecnie, poza jednoskładnikowymi lakierami, których proces utwardzania polegał na odparowywaniu wody, dostępne są produkty 2K, czyli dwuskładnikowe, oraz produkty wodorozcieńczalne UV. Manewrując pomiędzy tymi produktami jesteśmy w stanie uzyskać powłokę, która spełni wysokie wymagania klientów. Produkty jednoskładnikowe wodorozcieńczalne dostępne są w postaci szpachli, podkładów, nawierzchni w formie kryjącej i bezbarwnej. Ich proces utwardzania polega na odparowaniu rozpuszczalnika, którym w tym przypadku jest woda. Może się to odbywać w sposób naturalny, ale również można stosować suszenie wymuszone poprzez wykorzystanie pieców suszarniczych i wyższych temperatur. Łatwość użycia, gdyż nie jest wymagane precyzyjne mieszanie składników, a parametry produktu takie jak lepkość reguluje się poprzez dodanie wody, pozwala na wykorzystanie produktu w małych lakierniach czy też w warunkach domowych. Jego odporność jest umiarkowana, ale wystarczająca, żeby wykorzystać te produkty do lakierowania mebli, boazerii czy listew dekoracyjnych. Niektórzy producenci deklarują nawet, że odporność fizykochemiczna pozwala na zastosowanie lakierów jednoskładnikowych do parkietów o umiarkowanym użytkowaniu.
Lakiery wodne dwuskładnikowe
Produkty dwuskładnikowe wykazują zdecydowanie wyższą odporność fizykochemiczną. Poleca się je stosować do produkcji parkietów, schodów, blatów roboczych, mebli użytkowanych komercyjnie. Poprawa właściwości jest spowodowana innym sposobem utwardzania. W pierwszej fazie następuje, podobnie jak w przypadku lakierów jednoskładnikowych, odparowanie wody. W drugim etapie dochodzi do reakcji chemicznej sieciowania pomiędzy utwardzaczem a żywicą. Wadą tych produktów jest konieczność przygotowania mieszaniny lakierniczej, a także określony czas jej użytkowania. Niewykorzystana w odpowiednim czasie mieszania lakiernicza staje się bezużyteczna i wymaga utylizacji. Proces lakierowania lakierami dwuskładnikowymi wymaga zachowania reżimu technologicznego. Bardzo istotne jest precyzyjne przygotowanie mieszaniny, czyli zachowanie właściwej proporcji pomiędzy żywicą i utwardzaczem. Parametry te określa producent w karcie technicznej produktu. Żeby minimalizować straty, mieszanina powinna być przygotowana w ilości, która zostanie wykorzystana w produkcji.
