Zalety i ograniczenia lakierów utwardzanych promieniowaniem UV
Wymagania odnośnie produktów lakierowanych rosną z dnia na dzień. Klient pragnie wysokiej jakości i świetnych parametrów fizykochemicznych. Producent oczekuje niskich kosztów produkcji oraz maksymalnie szybkiego procesu. Na to wszystko nakładają się wymagania związane z ochroną środowiska, a więc eliminacja emisji substancji lotnych. Idealnym rozwiązaniem spełniającym większość warunków jest dość szeroka gama lakierów utwardzanych promieniowaniem UV. Do wyboru mamy lakiery 100% UV, lakiery wodne UV oraz lakiery utwardzane lampami LED.
Lakiery 100% UV
Technologia powlekania lakierami UV jest dość popularna, zwłaszcza przy wykorzystaniu nakładarek walcowych. Największą korzyścią jest bardzo małe zużycie materiałówe lakierniczych i niemalże zerowe straty. Wielkość nałożenia jednej warstwy powłoki to 10–30 g/m2. Po aplikacji następuje żelowanie bądź utwardzanie powłoki przy wykorzystaniu lamp galowych i rtęciowych. Szybkie utwardzanie pozwala znacząco zmniejszyć emisję substancji lotnych. Powłoki utwardzane lampami UV charakteryzują się bardzo dobrymi właściwościami fizykochemicznymi, zwłaszcza odpornością na zarysowania i wybłyszczania. Mimo że technologia spełnia kilka warunków ekologicznych, to jej ogromnym minusem jest wykorzystanie lamp z metalami ciężkimi. Należy też zwrócić uwagę, że stosując linie z nakładarkami walcowymi ograniczamy się do uszlachetniania tylko płaskich płaszczyzn. Wyzwaniem może się okazać uszlachetnianie gatunków żywicznych. Dość wysoka temperatura utwardzania może spowodować wytapianie się żywicy. Plusem tej technologii jest jej kompatybilność z innymi produktami. Z łatwością można ją zestawiać z lakierami wodnymi, poliuretanowymi i akrylowymi, a tym samym stosować w technologii łączonej.
Lakiery wodne UV
Kolejna grupa lakierów, o których warto wspomnieć, to lakiery wodne UV. Zasadnicza różnica pomiędzy lakierami wodnymi UV a 100% UV to sposób utwardzania. Lakiery wodne UV w pierwszym etapie utwardzane są w sposób tradycyjny, poprzez odparowanie rozpuszczalnika, w tym przypadku wody. Natomiast w drugim etapie następuje utwardzanie promieniowaniem UV. W przeciwieństwie do lakierów 100% UV jest możliwość wykorzystania ich do elementów zawierających wyfrezowania, a także na krawędziach. Produkty te świetnie nadają się do aplikacji poprzez polewarki i linie natryskowe. Proces utwardzania wymaga oczywiście promienników UV galowych i rtęciowych. Konstrukcyjnie nie są to te same lampy, co w przypadku linii z nakładarkami walcowymi. W celu zapewnienia pełnego utwardzenia zarówno płaszczyzn, jak i krawędzi, musimy zastosować lamy UV 3D. Pośród produktów wodorozcieńczalnych UV do dyspozycji mamy również powłoki gruntujące UV, lakiery nawierzchniowe UV i lakiery wielowarstwowe UV. Taki wachlarz materiałów pozwala na stuprocentowe wykończenie powierzchni. Dużym atutem tej technologii jest możliwość zastosowania jej przy elementach 3D.
Lakiery UV LED
Grupa tych lakierów to jeszcze raczkujące dziecko, ale mocno wchodzące w branżę lakierniczą. Przemawia za nimi wiele czynników: oszczędność energii, niższa temperatura utwardzania, brak promienników z metalami ciężkimi. Technologia jeszcze nie jest do końca rozpowszechniona ze względu na koszty inwestycyjne. Parametry powłok UV LED i 100% UV oraz wodnych UV są porównywalne. Jednak kwestie ekologii mocno przemawiają na korzyść UV LED. Zgodnie z konwencją Minamata nie stosuje się rtęci. Promieniowanie UVA i UVC jest w bezpiecznym zakresie. Uwzględniając również brak ozonu i mono zredukowaną emisję CO2, jesteśmy w stanie spełnić większość dyrektyw dotyczących ochrony środowiska. Technologia niesie również wiele korzyści dla producenta. Przede wszystkim oszczędność energii, dzięki możliwości niezależnego sterowania każdym segmentem lampy oraz brakiem czasu rozruchu. W przeciwieństwie do tradycyjnych lamp UV lampy UV LED działają od razu po załączeniu. Kolejny plus to bardzo długa żywotność, ponad 20 000 godzin oraz duża moc promieniowania do 20 W/cm2. Niższa temperatura utwardzania pozwala na spokojne stosowaniem technologii do uszlachetniania gatunków iglastych.
Anna Gładych-Mucha






