Zakres kolorystyki lakierów wodnych do drewna jest nieograniczony.
Lakiery wodorozcieńczalne do drewna
Zaostrzone dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące emisji lotnych związków organicznych do atmosfery wymusiły na producentach mebli lakierowanych, jak i na dostawcach materiałów lakierniczych obranie nowej drogi w lakierowaniu. Poszukiwania alternatyw dla lakierów rozpuszczalnikowych i nitrocelulozowych rozpoczęły się już w połowie dwudziestego wieku. To wówczas pojawiły się pierwsze lakiery wodorozcieńczalne.
Początki tych produktów nie należały jednak do udanych. Lakiery te wykazywały się niską odpornością fizykochemiczną. Dodatkowo powłoki charakteryzowały się mleczną powierzchnią, efektem skórki pomarańczowej, długim okresem schnięcia oraz niewłaściwym podkreślaniem naturalnej struktury drewna. Lata badań i udoskonaleń stawiają dzisiaj lakiery wodorozcieńczalne niemalże na równi z lakierami rozpuszczalnikowymi. Wszystko wskazuje na to, że przejęcie dominującego udziału w rynku produktów lakierniczych przez materiały wodorozcieńczalne jest już tylko kwestią czasu.
Czym jest produkt wodorozcieńczalny?
Lakier wodorozcieńczalny to cząsteczki akrylatu i poliuretanu zawieszone w wodzie na zasadzie dyspersji. Woda stanowi główny lub jedyny rozcieńczalnik. Cechą charakterystyczną produktów wodorozcieńczalnych jest duża gęstość. To również sprawia, że wymagają troszkę innej aplikacji niż produkty rozpuszczalnikowe. Bezbarwne lakiery mają mleczny kolor, który jest zasługą dyspersji. Produkty te przeważnie występują w postaci wyrobu jednoskładnikowego. Jednak na rynku są również dostępne produkty wodne dwuskładnikowe oraz produkty wodne UV. Taki szeroki wachlarz pozwala również na manewry w przypadku wyboru technologii lakierniczej. Istnieje wiele technik nakładania lakierów wodnych, między innymi przez zanurzanie, polewanie, natryskiwanie, nanoszenie wałkiem, malowanie pędzlem. Dostępne są produkty lakiernicze umożliwiające łączenie technologii UV z tradycyjną. Lakiery te utwardzają się w sposób naturalny, jednak w przeciwieństwie do zwykłych lakierów wykazują przyczepność do podłoża utwardzonego promieniowaniem UV. Wybierając produkty wodne dwuskładnikowe, podnosimy właściwości powłoki lakierniczej. Zwłaszcza parametry odporności na chemikalia. Mieszanina lakieru z utwardzaczem ma stosunkowo krótką żywotność i szybko żeluje. Dlatego warto wyposażyć linię bądź kabiny lakiernicze w pompę 2K. W tego typu układach pompa sama dozuje ilość utwardzacza. Wymieszanie z lakierem następuje tuż przed natryskiem. Zapewniamy sobie oszczędność materiału – zużyjemy tylko tyle mieszaniny, ile jest potrzebne do natrysku. Dodatkowo zmniejszamy ryzyko, że utwardzony lakier zostanie nam w maszynie.
Tworzenie się powłoki lakierniczej
W przypadku lakierów jednoskładnikowych proces tworzenia się błony lakierniczej powstaje na wskutek odparowywania wody. Ważnym punktem utwardzania powierzchni jest zachowanie odpowiednich parametrów suszenia. Decydującymi czynnikami są temperatura i wilgotność. W pierwszej fazie przy temperaturze około 30°C następuje układanie się lakieru. Etap drugi to suszenie właściwe. W tym etapie procesu temperatura powinna być utrzymywana na poziomie 40–50°C. Ostatnim punktem jest strefa schłodzenia. Zbyt wysoka temperatura spowoduje widoczność nałożeń lakieru bądź spękania powłoki lakierniczej. Optymalna wilgotność powietrza zarówno w procesie nanoszenia, jak i suszenia zawiera się pomiędzy 55 a 65%. Zbyt niska wilgotność w pomieszczeniu podczas lakierowania prowadzi do powstawania rys skurczowych, natomiast zbyt wysoka wilgotność wydłuża okres suszenia.
Lakiery wodne UV to produkty, które gwarantują wysoką odporność fizyczną i chemiczną. Również w tym przypadku pierwszy etap utwardzania polega na odparowaniu wody. Natomiast w drugim etapie następuje utwardzanie właściwe przez zastosowanie promieniowania UV.
Przygotowanie drewna
Wybór produktu lakierniczego nawet najlepszej firmy, z najwyższej półki, nie zapewni wysokiej jakości, jeśli nie zadbamy o prawidłowe przygotowanie drewna. Na szczególną uwagę zasługuje proces szlifowania. Zarówno przygotowującego surowiec do uszlachetniania, jak również procesu międzyoperacyjnego. Produkty wodorozcieńczalne mają tendencję do podnoszenia włókien drewna. Aby ten proces zniwelować, warto unikać szlifowania zbyt niskimi granulacjami. Zaleca się, aby szlifowanie wstępne odbyło się papierami ściernymi o ziarnie 120–180. Warto również zadbać o odpowiednie parametry wilgotności drewna. Drewno przeznaczone do lakierowania powinno wykazywać wilgotność w przedziale 8–12%. Kolejny etap to nałożenie lakieru. Lakiery wodorozcieńczalne są dostępne w wersji bezbarwnej i pigmentowej. Przyjmuje się, że grubość powłoki dla lakierów bezbarwnych mieści się między 80–120 g/mkw. Stosowanie lakierów barwnych wymaga wyższych nałożeń, aby zapewnić odpowiednie krycie. Średnie nałożenie to 120–150 g/mkw. Zapewnienie wysokiej jakości lakierowanych elementów i odpowiedniej grubości powłoki w procesie uszlachetniania wymaga nałożenia minimum dwóch warstw lakieru. Każda kolejna aplikacja jest poprzedzona szlifowaniem pośrednim. W tym etapie ziarno papierów ściernych wynosi od 240 do 320. Jest to bardzo istotny proces, ponieważ ścina uniesione włókna drewna, a także poprawia adhezję kolejnej warstwy.
Lakierowanie to proces wymagający rygorystycznego przestrzegania reżimu technologicznego. Czystość lakierni i elementów lakierowanych jest gwarancją wysokiej jakości produktu finalnego. Na rynku dostępne są lakiery o różnej połyskowości – od głębokich matów po połysk rzędu 70 gloss. Zakres kolorystyki jest nieograniczony. Dodatkowo coraz więcej producentów oferuje lakiery wodorozcieńczalne o efekcie specjalnym, między innymi efekt soft touch. Tak szeroka gama produktów wodorozcieńczalnych sprawia, że każdy producent znajdzie lakier odpowiedni dla swojego profilu produkcji.
Anna Gładych-Mucha






