• ReklamaA1 - silpol v2

Szukaj

    Reklama
    B1 tiger-coating 18.08.2022-24.01.2023 Julian przedłużony do końca 2025

    Normy/Prawo

    Wydanie nr: 3(113)/2018

    Artykuły branżowe

    Normy/Prawo

    ponad rok temu  20.06.2018, ~ Administrator,   Czas czytania 7 minut

    Strona 1 z 2

    PROCEDURA ORAZ RODZAJE ODBIORÓW ROBÓT BUDOWLANYCH

    Roboty budowlane, przed dokonaniem zapłaty wynagrodzenia przez inwestora wykonawcy, zazwyczaj muszą podlegać odbiorowi. Niemniej, wbrew powszechnemu poglądowi, tematyka odbiorów robót budowlanych jest bardzo rozbudowana i często, zarówno w orzecznictwie, jak i wśród przedstawicieli doktryny prawniczej, powoduje liczne dyskusje.

    Charakter  prawny instytucji

    W zgodzie z treścią art. 647 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., nr 16, poz. 93, ze zm., dalej: Kc) przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.
    Wyżej wskazany przepis określa jedno z zobowiązań inwestora, jakim jest odebranie od wykonawcy obiektu budowlanego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, odbiór ten jest niewątpliwie elementem przełomowym w stosunkach pomiędzy stronami umowy o roboty budowlane, gdyż z jednej strony potwierdza wykonanie zobowiązania i otwiera wykonawcy prawo do żądania wynagrodzenia, bądź wskazuje na jego niewykonanie lub nienależyte wykonanie w całości lub w części wobec istnienia wad i rodzi odpowiedzialność za wady ujawnione przy odbiorze, a z drugiej strony wyznacza początek biegu terminów rękojmi za wady (wyrok SA w Gdańsku z dn. 9 lipca 2013 r., sygn. akt: V ACa 332/13). Nadto wskazuje się, że podpisanie protokołu odbioru przez inwestora stanowi swego rodzaju pokwitowanie spełnienia świadczenia ze strony wykonawcy, co uzasadnia domniemanie faktyczne, że oddany obiekt został wykonany zgodnie z umową, ale jest to domniemanie, które można obalić przez wykazanie, że umowa nie została wykonana lub została wykonana nienależycie (wyrok SA w Łodzi z dn. 28 września 2017 r., sygn. akt: I ACa 413/17).

    Obowiązek odbioru odnosi się do obiektu (rezultatu robót budowlanych) wykonanego co do zasady zgodnie z zobowiązaniem i przekazanego do odbioru inwestorowi. Zgodność tę należy oceniać, biorąc po uwagę treść zawartej przez strony umowy, elementy dopełniające stosunek prawny z mocy ustawy (art. 56 Kc), a także ogólne kryteria prawidłowego wykonania zobowiązania (art. 354 § 1 Kc). Inwestor powinien dokonać odbioru niezwłocznie po oddaniu (zaofiarowaniu) obiektu przez wykonawcę, chyba że dłuższy termin wynika z umowy lub jest uzasadniony złożonym charakterem przedmiotu odbioru. Czynność odbioru – oprócz elementu faktycznego – składa się z elementu obejmującego oświadczenie inwestora (składane w sposób wyraźny lub dorozumiany), że obiekt został wykonany zgodnie z umową.
    W zakresie obowiązku inwestora do odbioru robót, w orzeczeniu z dnia 5 marca 1997 r. (sygn. akt: II CKN 28/97) Sąd Najwyższy wskazał, że jeżeli wykonawca zgłosił zakończenie robót budowlanych, inwestor obowiązany jest dokonać ich odbioru.  W protokole z tej czynności, stanowiącym pokwitowanie spełnienia świadczenia  i podstawę dokonania rozliczeń stron, niezbędne jest zawarcie ustaleń poczynionych m.in. co do jakości wykonanych robót, w tym ewentualny wykaz wszystkich ujawnionych wad wraz z ewentualnymi terminami ich usunięcia lub oświadczeniem inwestora o wyborze innego uprawnienia przysługującego mu z tytułu odpowiedzialności wykonawcy za wady ujawnione przy odbiorze.

    Odbiór częściowy robót budowlanych

    Stosownie do treści art. 654 Kc, w braku odmiennego postanowienia umowy inwestor obowiązany jest na żądanie wykonawcy przyjmować wykonane roboty częściowo,  w miarę ich ukończenia, za zapłatą odpowiedniej części wynagrodzenia.

    Jak wskazuje się w piśmiennictwie, artykuł 654 Kc ma charakter dyspozytywny,  a zatem roszczenie wykonawcy o dokonanie odbioru częściowego może być umownie wyłączone lub podlegać modyfikacji. Uzgodnienie w umowie formy i przesłanek dokonania odbioru końcowego co do zasady nie powinno być kwalifikowane jako wyłączenie uprawnienia wykonawcy do żądania dokonania odbiorów ukończonych części prac.
    Przesłanką wystarczającą do żądania przez wykonawcę robót dokonania przez inwestora odbioru częściowego jest ukończenie danej części prac. Na obowiązek dokonania odbioru ukończonej części prac nie powinno mieć wpływu dalsze zachowanie stron, którego konsekwencje prawne (w szczególności powstanie roszczeń odszkodowawczych lub uprawnienia do odstąpienia od umowy) podlegają odrębnej ocenie. Z kolei w wyroku z dn. 8 lutego 2002 r. (sygn. akt: II CKN 88/00) Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 654 k.c. jest źródłem uprawnienia wykonawcy do żądania od inwestora określonego zachowania się, ale tylko wówczas, gdy wykonawca spełnia świadczenie niepieniężne wynikające z umowy o roboty budowlane. 
    Wśród przedstawicieli doktryny prawniczej wskazuje się na kontrowersję związaną  z charakterem prawnym świadczenia wykonawcy. W dominującym dziś poglądzie, wyrażonym w orzeczeniu z dnia 19 marca 2004 r. (sygn. akt: IV CK 172/03) Sąd Najwyższy wskazał, że w świetle art. 379 § 2 Kc świadczenie wykonawcy wynikające z umowy o roboty budowlane jest podzielne, ponieważ może ono być spełnione częściami bez istotnej zmiany jego przedmiotu lub wartości, za czym przemawia praktyka zawierania umów odnoszących się tylko do „części obiektu lub pewnego fragmentu składającego się na całość”. Sąd Najwyższy powołał też w tej mierze art. 654 Kc., który, w przekonaniu Sądu Najwyższego, wyraźnie zakłada, że tylko postanowienie umowy o roboty budowlane może w konkretnej sytuacji wyłączyć możliwość spełniania świadczenia częściowo. Sąd Najwyższy wskazał, że ponieważ obiekt budowlany może powstawać częściami, realizowanymi także przez różnych wykonawców, to takie częściowe wykonywanie robót jest właśnie częściowym spełnianiem świadczenia w rozumieniu art. 379 § 2 Kc, gdyż możliwe jest bez istotnej zmiany tego obiektu.