• ReklamaA1 - silpol v2

Szukaj

    ReklamaB1 - EcoLine 04.2021-12.2025 Bogumiła

    Normy/Prawo

    Wydanie nr: 2(88)/2014

    Artykuły branżowe

    Normy/Prawo

    ponad rok temu  20.03.2014, ~ Administrator,   Czas czytania 8 minut

    Strona 2 z 3

    Metoda 5S jako jeden z efektywnych i prostych podejść do standaryzacji

    Najprościej rzecz biorąc, metodologia 5S jest standardem rozmieszczenia narzędzi i materiałów. Metoda ta znacznie redukuje, a czasem nawet zupełnie eliminuje, straty związane z poszukiwaniem materiałów czy narzędzi. Równolegle pozwala na analizę procesu pod kątem optymalizacji stanowiska pracy (rozmieszczenia). 
    Nazwa pochodzi od pierwszych liter pięciu japońskich słów opisujących etapy tworzenia miejsca pracy odpowiedniego dla tej metodologii: 

    • Seiri (ang. sort) – selekcja

    Selekcja związana jest z uporządkowaniem stanowiska pracy w taki sposób, by wyeliminować z niego wszystko co jest zbędne. Rozpoczęcie wdrożenia pierwszego S rozpoczyna się najczęściej od usunięcia sterty niepotrzebnych rzeczy, które przez długi czas gromadziły się na stanowisku. Dotyczy to również różnego rodzaju nieaktualnych instrukcji, komunikatów, notatek czy harmonogramów. Podczas przeglądania stanowisk wraz z przełożonymi rodzą się pomysły KAIZEN, rozwiązania prowizoryczne mogą być zastąpione skutecznymi i trwałymi rozwiązaniami. 

    • Seiton (ang. storage) – systematyka 

    Uporządkowanie miejsca pracy w taki sposób, aby wszystkie potrzebne i niezbędne narzędzia były dostępne. Każda rzecz musi mieć swoje wydzielone i oznaczone miejsce, zgodnie z zasadą „wszystko ma swoje miejsce i wszystko jest na miejscu”.

    • Seiso (ang. shine) – sprzątanie 

    Stanowisko pracy to stały element procesu, musi być zatem utrzymane w czystości, a wszelkie źródła zanieczyszczeń powinny być natychmiast likwidowane, bądź w pełni kontrolowane. Utrzymanie porządku na stanowisku pracy powoduje, że każda najdrobniejsza nawet zmiana, anomalia czy awaria jest widoczna. 

    • Seiketsu (ang. standardise) – standaryzacja 

    Standaryzacja pozwala na konsekwencję w realizowaniu czynności we właściwy, wcześniej określony sposób. Utrzymanie standardu gwarantuje prawidłowy i efektywny proces. 

    • Shitsuke (ang. sustain) – samodyscyplina 

    Ostatnie S dotyczy utrzymywania standardów i ścisłego zaangażowania kierownictwa w nadzór nad ich przestrzeganiem. Samodyscyplina oznacza, że wszyscy zrozumieli i zaakceptowali nowe zasady, będą ich przestrzegać i działać tak, aby je utrzymać.

    5S jest metodą na efektywne zarządzanie środowiskiem pracy, pozwala na zminimalizowanie, a czasem całkowitą eliminację strat, takich jak czekanie, nadprodukcja, braki itd. Jest to metoda, którą niesłusznie lekceważą zarówno pracownicy produkcyjni, jak i ich przełożeni, ponieważ: 

    • czyste i uporządkowane stanowisko pracy oznacza większą wydajność; 
    • uporządkowane miejsce pracy oznacza bezpieczniejszą pracę;
    • na uporządkowanym stanowisku pracy łatwiej dotrzymać terminów;
    • na czystym stanowisku pracy powstaje mniej wadliwych produktów.

    Etapy wdrażania 5S

    Sama konstrukcja metodologii pozwala na zastosowanie jej w kilku etapach, najczęściej w pięciu. Działanie takie sprzyja planowanemu i racjonalnemu wdrażaniu zasad 5S. 

    Pierwsze S
    Pierwszym krokiem do wdrożenia zasad 5S na stanowisku pracy jest selekcja. Selekcja jest niczym innym jak usunięciem wszystkich zbędnych rzeczy z obszaru stanowiska. Podczas selekcji pozostawić należy jedynie to, co jest niezbędne na stanowisku.
    Podczas wdrażania pierwszego S należy odpowiedzieć sobie na następujące pytania: 

    • Czy ten przedmiot jest potrzebny? 
    • Czy jest potrzebny w takiej ilości?
    • Czy powinien znajdować się w tym miejscu?

    Selekcji podlega całe wyposażenie stanowiska, czyli:

    • zapasy (materiały, surowce, części...)
    • wyposażenie (maszyny, urządzenia, narzędzia...)
    • powierzchnie (podłoga, półki, magazyn...)

    Na podstawie selekcji eliminujemy ze stanowiska pracy rzeczy, które są niepotrzebne. Pomaga w identyfikacji nie tylko materiałów, narzędzi czy sprzętu potrzebnego do produkcji, ale również przyczynia się do eliminacji przyzwyczajeń związanych z przechowywaniem rzeczy, które kiedyś mogą się przydać. Ponadto, dokonuje podziału na rzeczy niezbędne, które trzymane powinny być blisko, rzeczy rzadko używane dalej, natomiast rzeczy zbędnych sugeruje się pozbyć. 
    Sprawne i skuteczne przeprowadzenie selekcji pozwala utrzymać czyste stanowisko pracy. Polepsza jakość pracy, poprawia wydajność oraz skraca czasy operacji. 

    Drugie S
    Drugie S, czyli systematyka, oznacza sortowanie i wyselekcjonowanie rzeczy zbędnych; ich pozbycie się z danego miejsca pracy. Na tym etapie powinniśmy dokonać segregacji rzeczy i oznaczyć miejsca ich przechowywania. Rzeczy używane zawsze dzielimy na te, które powinny być: 

    • pod ręką
    • dostępne
    • w bliskim dostępie

    Rzeczy, które używane są rzadko, a nawet sporadycznie, umieszcza się zazwyczaj w obrębie stanowiska, ale poza bezpośrednią strefą użytkowania. Przy ustalaniu odległości i umiejscowienia powinniśmy wziąć pod uwagę częstotliwość stosowania. Miejsca przechowywana narzędzi, materiałów powinny być jasno wyznaczone (linie, tablice cieni, tablice itp.). Najważniejsze jest, by raz wyznaczona metoda i miejsce przechowywania nie były zmieniane. Ergonomiczne, systematyczne, a przede wszystkim logiczne rozmieszczenie stanowiska pracy znacznie zwiększa efektywność działania. Dostęp elementów na stanowisku pracy jest szybki, łatwy i bezpieczny.