Trudne, lecz skuteczne narzędzie Lean Management
W obecnych czasach idea ciągłego doskonalenia procesów zyskała niezwykłą popularność. Dzisiaj żaden kierownik czy menedżer nie wyobraża sobie rozwoju firmy bez ciągłego doskonalenia, ponieważ świadom jest, że „kto się nie rozwija, ten się cofa”. Rozwinięte w ostatnim okresie zasady i narzędzia podpowiadają jak skutecznie wdrożyć zmiany, a jednym z takich narzędzi jest standaryzacja.
Standaryzacja, czyli stworzenie optymalnych w danej chwili standardów pracy na stanowisku, jednoznacznie oznacza sposób wykonywania czynności. Pozwala na realizację zadań zawsze w ten sam sposób, w tym samym czasie i o tej samej jakości. Jest to narzędzie zapewniające jakość i powtarzalność procesu, bardzo często wykorzystywane do zmniejszenia kosztów wytwarzania.
Standardy pracy przedstawiają aktualnie najlepszą i najbezpieczniejszą metodę pracy. Myślą przewodnią standaryzacji jest niekończące się poszukiwanie usprawnień i udoskonalanie (KAIZEN), dlatego standardy nie są ustalane raz na zawsze, lecz ulegają modyfikacji.
Samo pojęcie standaryzacji jest dość ogólne, można jednak wyodrębnić kilka składowych tego procesu:
Standaryzacja
- tworzenie standardów,
- utrzymanie standardów,
- doskonalenie standardów.
Standaryzacja to zastosowanie w toku produkcji jednolitych wzorców, np. znormalizowanie niektórych wyrobów pod względem wykorzystywanych materiałów. Działania takie wpływają na obniżenie kosztów, umożliwiają masową produkcję, ułatwiają wymianę zużytych części oraz dokonywanie zamówień handlowych, wpływają na jakość pracy i samego produktu.
Standardowa praca
- czas cyklu i czas taktu,
- sekwencja pracy,
- standardowe zapasy produkcji w toku,
- tabele i arkusze pracy standardowej.
Standaryzacja pracy polega na ujednoliceniu metod i czasów realizacji zadań produkcyjnych na stanowiskach roboczych. Standardy określają: co, w jaki sposób i w jakim czasie ma zostać wykonane. Jednolite opisy czy instrukcje pracy ułatwiają pracownikom wgląd w poszczególne operacje.
Zastosowanie standaryzacji i pracy standaryzowanej
- szkolenie,
- doskonalenie,
- zarządzanie.
Dzięki standaryzacji łatwiej obserwować procesy, mierzyć je, zwrócić uwagę na rozbieżności oraz ujawniać problemy. Standaryzacja jest często błędnie kojarzona z usztywnieniem metod pracy i dodatkową biurokracją, ponieważ szczegółowy opis procesów jest nie tylko pracochłonny, ale i czasochłonny. Takie podejście i rozumienie tego narzędzia jest bezpośrednim skutkiem naszych doświadczeń wynikających z traktowania standaryzacji jako celu samego w sobie, bez zrozumienia, że ma sens wyłącznie w połączeniu z ciągłym doskonaleniem.
Podchodząc do standaryzacji jako elementu ciągłego doskonalenia, należy wziąć pod uwagę, że jest ona krokiem niezbędnym i koniecznym, ponieważ nie ma możliwości prawidłowego wdrożenia wszystkich narzędzi Lean bez osiągnięcia w pełni powtarzalnej sekwencji ruchów w procesie. Dopóki nie jesteśmy w stanie stwierdzić w jaki sposób osiągamy dany wynik, nie możemy sterować procesem, świadomie na niego wpływać i co więcej – nie jesteśmy w stanie skutecznie go doskonalić.
Kryteria jakie najczęściej bierze się tu pod uwagę, to:
- wielkość kosztów ponoszonych w danym obszarze,
- udział wartości dodanej,
- wpływ na wielkość sprzedaży.
Głównym celem standaryzacji jest stworzenie podstaw do procesu ciągłego doskonalenia. Jeśli nie ma stworzonych standardów pracy, wszystkie zadania, czynności wykonywane są przez różnych operatorów w różny sposób, co prowadzi do braku powtarzalności procesu i zwiększa przypadkowość. Przy braku standaryzacji wprowadzone zmiany czy ustawienia nie podlegają ocenie pod kątem ich przydatności, ponieważ trudno jest określić punkt wyjścia do usprawnień.
Ponadto, standaryzacja prowadzi do osiągnięcia następujących celów:
- uproszczenie procedur poprzez stworzenie prostych schematów wykonywania czynności;
- osiągnięcie i utrzymanie stabilności procesów poprzez zapewnienie powtarzalności;
- podniesienie kwalifikacji i kompetencji pracowników poprzez nieustanne szkolenia;
- stworzone standardy stanowią źródło wiedzy dla nowych pracowników, którzy od razu stosują dobre praktyki;
- zatrzymanie w organizacji wiedzy zgromadzonej w postaci dokumentów, standardów dotyczących pracy;
- ciągłe doskonalenie poprzez nieustanne ulepszanie procesów;
- rzetelna i obiektywna ocena wykonywania pracy;
- organizacja i wykonywanie pracy w sposób jak najbardziej efektywny i bezpieczny;
- zapobieganie błędom i minimalizacja zmienności – gwarantuje, że te same błędy nie będą powielane;
- usprawnienie przepływu materiałów na stanowiskach.
Wszystkie powyższe cele służą nie tylko usprawnieniu, ale również zwiększeniu produktywności procesów. Nie należy również zapomnieć, że dzięki standaryzacji usuniemy bariery w komunikacji na każdym szczeblu przedsiębiorstwa, dzięki czemu ułatwimy współpracę na polu technologicznym.
Podsumowując: standaryzacja pracy to przeprowadzanie każdego z procesów w identyczny sposób przez wszystkich pracowników. Standaryzacja obejmować powinna wszystkie powtarzalne czynności, nie tylko operacje technologiczne czy montażu, ale również wszystkie czynności wykonywane w ramach procesów pomocniczych czy utrzymania ruchu.
Praca standaryzowana to najlepsza metoda wykonywania operacji, ponieważ oparta jest na doświadczeniach i obserwacji.






