Rysunek 1. Audyt Systemu Zarządzania Jakością w Laboratorium Powłok Ochronnych.
Przygotowanie do audytu
Obecnie obowiązującą normą dotyczącą audytów wewnętrznych oraz zewnętrznych jest PN-EN ISO 19011:2018-08 „Wytyczne dotyczące audytowania systemów zarządzania” w wersji angielskiej. Posiada ona kilka zmian w stosunku do normy z 2012 roku.
Pierwszym punktem, który należy ustalić z jednostką audytującą, jest cel oraz zakres przeprowadzanego audytu (na podstawie których norm, dyrektyw bądź aktów prawnych odbędzie się kontrola).
Kolejnym punktem jest termin audytu (należy pamiętać o tym, iż laboratorium, które będzie obiektem badań, nie musi się zgodzić na termin zaproponowany przez jednostkę inspekcyjną i może go negocjować). Następnie ustalany jest skład zespołu dokonującego wizytacji z podziałem na role audytora wiodącego oraz audytora pomocniczego oraz ze strony laboratorium pełnomocnika systemu zarządzania jakością (jeśli nie został on wcześniej wybrany przez najwyższe kierownictwo przedsiębiorstwa). Po ustaleniu powyższych punktów zespół kontrolny powinien przedstawić pytania ogólne minimum dwa tygodnie przed terminem ustalonej wizyty. Dobrą praktyką jest ustalanie terminu audytu około miesiąca przed wizytą z uwagi na to, iż laboratorium może być audytowane też przez inne jednostki.
- Księgę jakości, czyli dokument, gdzie mamy spisane wszystkie procedury, które są konieczne podczas kontroli
- Listę narzędzi kontrolno-pomiarowych wraz z wzorcowaniem
- Matryce kwalifikacji personelu wraz ze szkoleniami BHP i teczkami pracowniczymi
- Plan laboratorium lub wykaz stanowisk pracy
- Kopie pomiarów czynników szkodliwych na stanowiskach pracy
- Kopie badań środowiskowych na stanowiskach pracy
- Instrukcje ppoż.
- Politykę jakości
- Rejestr posiadanych certyfikatów związanych ze systemem zarządzania jakością
- Instrukcje obsługi maszyn oraz urządzeń używanych w laboratorium.
Przygotowanie tych dokumentów przed wizytą audytora umocni nasz wizerunek stanowiska pracy zbudowanego jako miejsce, które podchodzi z pełnym profesjonalizmem oraz otwartością do przeprowadzanej kontroli.
Pamiętajmy jednak, że lista pytań jest jedynie pomocą (matrycą), która pomoże nam oraz audytorowi opanować cały zakres wizyty.
Audytor powinien wykazywać się elastycznością w komunikacji z różnymi ludźmi, obserwować pracę i warunki jej wykonywania. Przy audytowaniu osób z poziomu III nie może uczestniczyć osoba z poziomu I i na odwrót. Niezależnie od poziomu audytu, na którym jesteśmy, zadawane pytania powinny być jasno sprecyzowane, otwarte, niemogące sugerować odpowiedzi „tak”, „nie”.
Spotkanie otwierające
Wiadomo, iż większość z nas jest wzrokowcami. Wiemy również, że nieporządek w laboratorium będzie wzbudzał niepewność co do wyników badań i przeciwnie, jeśli w laboratorium panuje porządek, wzbudza to zaufanie. Z audytorami jest dokładnie tak samo, dlatego przed przybyciem kontroli należy dokonać bardzo dokładnego porządkowania wszystkich zakamarków naszego miejsca pracy. Dodatkowo należy opisać każde z pomieszczeń w laboratorium, np.: „Laboratorium powłok ochronnych” oraz umieścić naklejki „Nieupoważnionym wstęp wzbroniony”, jak i informację o tym, kto jest pracownikiem danego pomieszczenia.
Dodatkowo przy wejściu, w dobrze widocznym miejscu, powinny być umieszczone instrukcje BHP oraz ppoż. Dobrze widzianym dokumentem jest również plan laboratorium z opisanymi stanowiskami. Dowodzi on tego, że panujemy nad tym, gdzie odbywają się poszczególne badania.
Kolejnym wymaganym elementem jest oznaczenie dróg ewakuacyjnych oraz, jeśli to konieczne, dróg transportowych.
Pamiętać należy również, iż wszystkie pojemniki zawierające środki chemiczne powinny stać na specjalnie do tego przygotowanych tackach, zapewni to ochronę przed dostaniem się substancji niepożądanych do podłoża czy też zapobiegnie wypadkowi w postaci upadku.
Kolejnym punktem, który podnosi ocenę w oczach kontrolera, jest oznaczenie pól odkładczych oraz ich opisanie:
- „Wyroby do kontroli”
- „Wyroby skontrolowane zgodne”
- „Wyroby skontrolowane niezgodne”.
Opis stanowisk
Wszystkie stanowiska badawcze powinny zostać dobrze zorganizowane oraz opisane, jak i umieszczone na planie laboratorium. Pomocną metodą w organizacji miejsca pracy jest 5S (selekcja/sortowanie + systematyka + sprzątanie + standaryzacja + samodyscyplina/samodoskonalenie) – pomaga to utrzymać narzędzia pomiarowe w nienagannej kondycji oraz jest pomocne w bardzo szybkim lokalizowaniu uszkodzeń naszego sprzętu badawczego.
Dobrą praktyką podczas audytu jest ułożenie świadectw wzorcowania w wersji oryginalnej oraz skopiowanie w celu szybkiego przedstawienia go kontrolerowi (wersja skopiowana może zostać wręczona kontrolerowi w celu załączenia go jako dowodu audytu potwierdzającego, iż dokonujemy wzorcowania narzędzi kontrolno-pomiarowych). Dzięki takiemu przygotowaniu czas poświęcony na tę część audytu skróci się do minimum.







