Wymagania według normy PN-EN 16985:2019-02
Kilka lat temu, bo w 2019 roku, powstała nowa europejska norma przedstawiająca wiele wymagań dotyczących bezpieczeństwa pracy kabin lakierniczych, i to nie tylko pożarowego i wybuchowego. Mimo że upłynęły już trzy lata, dla większości użytkowników z branży jest to temat nieznany, co – niestety – przekłada się na stale występujące przypadki pożarów w lakiernictwie.
PN-EN 16985:2019-02 Kabiny malarskie do natryskiwania organicznego materiału powlekającego − Wymagania bezpieczeństwa.
Ta europejska norma dotyczy wszelkich istotnych zagrożeń, sytuacji zagrożenia i wydarzeń niebezpiecznych związanych z kabinami lakierniczymi służącymi do aplikacji organicznych cieczy i proszków służących do powlekania, gdy są one używane w sposób i w warunkach przewidzianych przez producenta, włączając w to rozsądnie przewidywalne użytkowanie nieprawidłowe.
W tej normie nie ujęto istotnego ryzyka związanego z procesem suszenia w kabinach lakierniczo-suszarniczych, ale ujęto je w EN 1539:2015.
Norma nie dotyczy:
- przestrzeni do nanoszenia ciekłych organicznych wyrobów lakierowych, które są ograniczone tylko jedną ścianą wykorzystaną do wyprowadzenia wentylacji wyciągowej;
- platform przymocowanych do kabin lakierniczych (np. do poprawek);
- kabin do nanoszenia materiałów kłaczkowych (patrz EN 50223:2015);
- kabin lakierniczych z przepływem powietrza od pionowego wlotu do poziomego wyciągu lub od poziomego wlotu do pionowego wyciągu.
Czyli dotyczy poziomego nawiewu i poziomego wywiewu

lub pionowego nawiewu i pionowego wywiewu.

Dla kabin lakierniczych należy przeprowadzić obliczenia zgodnie z załącznikiem C (obliczeniowe średnie stężenie substancji palnych). Zależy ono od wydajności pistoletów natryskowych w kg/h oraz od ilości świeżego nawiewanego powietrza do kabiny – nie powietrza wyciąganego!
Kabiny lakiernicze muszą być zaprojektowane w taki sposób, by zapobiegać ucieczkom powietrza zawierającego pary, aerozole lub proszek powlekający w celu zapobiegania powstawaniu atmosfer o niebezpiecznych stężeniach substancji w zakładzie. Powietrze wyciągane z kabin lakierniczych do powlekania materiałem ciekłym musi być usuwane do atmosfery. Zewnętrzne czerpnie powietrza i kanały wyciągowe muszą być zaprojektowane i umiejscowione w taki sposób, by zapobiegać recyrkulacji zanieczyszczonego powietrza. Należy wziąć pod uwagę przeważający kierunek wiatru w danej lokalizacji. Materiał filtracyjny systemu odzysku proszku musi zapewniać, że resztkowe stężenie proszku w powietrzu recyrkulowanym do budynku jest niższe niż 10% granicznych wartości narażenia.
Kabina lakiernicza musi być zaprojektowana na działanie wyłącznie ze świeżym powietrzem.
Przepływ powietrza nad całą powierzchnią roboczą powinien być na tyle jednolity, na ile to możliwe w celu minimalizacji powstawania wirów wewnątrz kabiny lakierniczej. Można to osiągnąć przez:
- konstrukcję plenum;
- usunięcie przeszkód, które wpływają na przepływ powietrza;
- środki kierunkowania przepływu powietrza;
- jednolity rozkład temperatury powietrza wewnątrz kabiny lakierniczej (np. poprzez zainstalowanie wentylatora za systemem grzewczym);
- zwiększenie wysokości wewnętrznej kabiny lakierniczej wentylowanej pionowo;
- środki do zapobiegania nagrzewaniu ścian kabiny lakierniczej;
- zapewnienie takiego umiejscowienia obiektów roboczych, by zredukować zakłócenia przepływu powietrza.
Jednolity przepływ powietrza może być zakłócany przez operatorów, obiekty robocze, przenośnik i proces lakierowania.
Wymagany przepływ powietrza musi być monitorowany. Należy zapewnić interfejs umożliwiający sprzężenie wentylacji wymuszonej z systemem lakierowania. System lakierowania może działać tylko wtedy, gdy działa wentylacja wymuszona i spełnione są wymagania przepływu powietrza. Wentylacja wymuszona nie może być wyłączana przed upływem czasu rozrzedzenia (patrz załącznik I do normy).
Kabiny lakiernicze muszą być wyposażone w wentylację wymuszoną w celu ograniczenia stężenia substancji palnych do wartości poniżej określonego procentu DGW. Wymagany przepływ powietrza należy monitorować.
Należy zapewnić interfejs umożliwiający sprzężenie wentylacji wymuszonej:
- z lakierowaniem i
- ze źródłem wysokiego napięcia wyposażenia do lakierowania elektrostatycznego.
Wentylacja musi zapewniać ograniczenia martwych stref podczas procesu lakierowania. Dodatkowo zgodnie z załącznikiem H normy producent dopuszczając kabinę do użytkowania powinien przeprowadzić określenie czasu oczyszczania kabiny lakierniczej przy użyciu dymu (czas potrzebny do oczyszczenia wewnętrznej przestrzeni całkowicie zamkniętej kabiny lakierniczej z dymu poprzez działanie wentylacji wymuszonej).
Wyposażenie elektryczne musi być zgodne z EN 60204-1:2006. Wszystkie elementy przewodzące muszą zostać uziemione do równego potencjału. Izolacja wyposażenia elektrycznego musi być odporna na rozpuszczalniki i inne płyny. Wyposażenie elektryczne musi być chronione przed zewnętrznymi wpływami mechanicznymi.
Podłogi powierzchni roboczych muszą posiadać oporność mniejszą niż 100 MΩ.
Dla łączonych kabin lakierniczo-suszarniczych wyposażonych w źródła promieniowania IR lub UV służące do suszenia, narażenie na promieniowanie musi być minimalizowane poprzez odpowiednie zaprojektowanie i konstrukcję.
Dla kwestii związanych z suszeniem zastosowanie mają wymagania EN 1539:2015.
Organizując przestrzeń dla kabin lakierniczych, wskazane jest zaczerpnięcie opinii specjalistów z branży ochrony przeciwpożarowej i przeciwwybuchowej. Pozwoli to zminimalizować ryzyko zagrożenia oraz ewentualnych problemów związanych z roszczeniem ubezpieczenia, gdy do pożaru już dojdzie.






