• Reklama
    A1 - Kabe 12.02-12.02 Julian

Szukaj

    Reklama
    B1 - IGP 2024 Julian

    Antykorozja

    Wydanie nr: 4(114)/2018

    Artykuły branżowe

    Antykorozja

    ponad rok temu  14.08.2018, ~ Administrator,   Czas czytania 7 minut

    Powłoka po zniszczeniu - chlorokauczukowa

    Powłoka po zniszczeniu - chlorokauczukowa

    Strona 1 z 2

    Wyniki badań pomocne przy doborze powłoki do środowiska pracy

    W artykule przedstawiono wyniki badań odporności na uderzenia oraz zużywanie ścierne wybranych powłok polimerowych naniesionych na powierzchnie stalowe. Wybrane powłoki stosuje się przede wszystkim do zabezpieczeń przed działaniem korozji. Badaniom poddano powłoki chlorokauczukowe, ftalowe i alkidowe. Powłoka chlorokauczukowa, która najszybciej ulegała zniszczeniu podczas spadającego obciążnika, ma najwyższą odporność na ścieranie (ustawiona pod kątem 45°). Badane powłoki antykorozyjne charakteryzują się odmiennymi właściwościami mechanicznymi.

    WSTĘP

    Powłoki polimerowe, ze względu na zastosowanie, dzielimy na ochronne, dekoracyjne oraz techniczne. Największą grupę stanowią powłoki, które stosowane są przede wszystkim jako zabezpieczenia przed działaniem korozji. O ich powszechnym zastosowaniu decydują liczne zalety, do których zaliczamy:

    • mały ciężar właściwy,
    • odporność na działanie zasad, kwasów, soli,
    • mały współczynnik ścieralności i tarcia,
    • mała przewodność cieplna,
    • własności tłumienia drgań,
    • łatwość nanoszenia i renowacji,
    • dobrą przyczepność do większości podłoży,
    • stosunkowo niski koszt wytwarzania,
    • możliwość stosowania na powierzchniach o relatywnie rozwiniętych powierzchniach,
    • dobrą odporność na działanie czynników atmosferycznych [1, 2, 3].


    Tabela 1. Skład chemiczny powłoki chlorokauczukowej producenta Śnieżka [7].


    Tabela 2. Skład chemiczny powłoki ftalowej producenta Śnieżka [8].

    Obecnie tymi materiałami zabezpiecza się ok. 90% powierzchni. Do tej grupy można zaliczyć metale oraz polimery, z czego 80% stanowią powłoki niemetalowe. Wzrost zainteresowania materiałami powłokowymi wynika z ich zdolności zapobiegania działaniom czynników atmosferycznych, zasad i kwasów. Wraz z rozwojem przemysłu i zaawansowanych technologii oczekuje się, by polimery powłokotwórcze spełniały coraz wyższe wymagania. Oprócz pełnienia funkcji ochronnej i estetycznej powinny charakteryzować się dobrymi właściwościami mechanicznymi w szerokim zakresie temperatur. Większość stosowanych powłok antykorozyjnych jest narażona na zużycie erozyjne, które następuje poprzez uderzenia twardych cząstek w powierzchnię powłoki polimerowej. Twarde cząstki mogą mieć postać piasku, pyłów, grudek ziemi, kamieni oraz zawiesin w cieczy i wtedy dochodzi do tzw. hydroerozji powłoki. Na szybkość zużywania erozyjnego wpływa przede wszystkim prędkość uderzenia cząstek, a także kąt, pod jakim padają one na powierzchnię. Duże znaczenie ma również grubość powłoki. Im większa, tym mniejsze jest zużycie erozyjne, ale ze wzrostem grubości powłoki dochodzi do zwiększenia naprężeń wewnętrznych, które mogą spowodować jej pęknięcia i lokalne odwarstwienia. Kolejnym czynnikiem decydującym o szybkości ścieralności powłoki są naturalne warunki środowiskowe, które wpływają na własności sprężyste, wytrzymałościowe oraz tribologiczne [4,5].

    Na rynku stosowanych jest bardzo wiele różnych powłok polimerowych różniących się składem chemicznym, których główną funkcją jest ochrona elementów metalowych przed działaniem korozji. W związku z tym badaniom odporności na uderzenia i zużycie ścierne poddano trzy rodzaje komercyjnie stosowanych powłok antykorozyjnych.

    MATERIAŁY I METODY BADAŃ

    Zastosowane materiały

    Na podłoże pod powłokę polimerową została wybrana stal jakościowa niestopowa, przeznaczona do walcowania na zimno o grubości 1,0 mm oznaczona wg PN-EN 10027-1: 2007 symbolem DC01 [6].
    Wytypowano trzy różne powłoki: chlorokauczukową (Chl) i ftalową (Ft) (producent Śnieżka) oraz alkidową (producent Jedynka), które służą przede wszystkim jako zabezpieczenia antykorozyjne.
    Powłoka chlorokauczukowa charakteryzuje się podwyższoną odpornością na zarysowania, uderzenia oraz działanie czynników atmosferycznych. Główną zaletą powłoki są jej własności antykorozyjne przy jednoczesnym spełnianiu funkcji dekoracyjnych [7]. W tabeli 1

    zestawiono skład chemiczny powłoki chlorokauczukowej.
    Temperatura wrzenia przy ciśnieniu atmosferycznym powłoki chlorokauczukowej wynosi 137°C. Gęstość cieczy przy temperaturze 20°C to 1200 kg/m3. Samozapłon produktu może ulec przy temperaturze 238°C, natomiast zapłon przy 25°C [7].
    Kolejna ftalowa powłoka, również producenta Śnieżka, posiada odporność na wybrane środki dezynfekcyjne, czynniki mechaniczne i atmosferyczne. Charakteryzowana jest jako powłoka trudnopalna (klasa palności D-s1, d0) oraz posiadająca bardzo dobrą jakość krycia [8]. W tabeli 2 zestawiono skład chemiczny powłoki ftalowej.
    Gęstość cieczy przy temperaturze 20°C wynosi 1200 kg/m³. Temperatura wrzenia powłoki ftalowej przy ciśnieniu atmosferycznym to 129°C. Do zapłonu produktu może dojść przy temperaturze 41°C, natomiast samozapłon może nastąpić już przy 200°C [8].
    Powłoka alkidowa producenta Jedynka jest przeznaczona do drewna, drewnopochodnych materiałów i stali. Powłoka alkidowa jest cieczą łatwopalną o gęstości 1200 kg/m³, która posiada odporność na korozję, wgniecenia oraz uderzenia. Posiada dobre własności adhezyjne oraz walory estetyczne. Zawiera: węglowodory, C9-C11, n-alkany, izoalkany, cykliczne, <2% węglowodorów aromatycznych [9].

    Metodyka badań

    Badania odporności na uderzenia dokonano według wytycznych zawartych w normie PN-EN ISO 6272-1:2011 [10]. W metodzie tej wyznacza się minimalną wysokość, z jakiej opuszczony ciężarek powoduje mechaniczne uszkodzenie badanej powłoki. Miejsce odkształconej powłoki ocenia się przy użyciu mikroskopu lub lupy w powiększeniu 10-krotnym [1, 10]. Schemat przyrządu do badania odporności na uderzenia powłok został przedstawiony na rysunku 1.
    Główny element przyrządu stanowi obciążnik zakończony kulistym wgłębnikiem o średnicy 20 mm, który ustawia się na odpowiedniej wysokości w prowadnicy rurowej. Badanie polega na stopniowym zwiększaniu wysokości do momentu przerwania struktury powłoki. Podczas badań zastosowano obciążnik o masie 1 kg.
    Odporność na ścieranie powłok wyznaczono zgodnie z normą PN-76/C-81516. Próbki umieszczono pod dwoma różnymi kątami α=45° i α=80° na urządzeniu widocznym na rysunku 2. Powłoka poddawana była działaniu strumienia materiału ściernego wsypywanego porcjami do leja przyrządu, który następnie rurą transportującą swobodnie spadał na jej powierzchnię. Masa jednej porcji elektrokorundu podawanego do leja zasypowego wynosiła 3,5 kg, natomiast w momencie przetarcia powłoki porcję ścierniwa zmniejszono do 0,5 kg. Badania kontynuowano do momentu ukazania się powierzchni podłoża stalowego w kształcie elipsy, której większa średnica wynosiła 3,6-3,7 mm. Jako materiał ścierny zastosowano elektrokorund szlachetny 99A (wg PN-M-59111: 1976) o symbolu ziarna F30-rozmiar 600-710 µm (wg PN-ISO 8486-2:1998) (rys. 3).
    Elektrokorund szlachetny jest syntetycznym ścierniwem wielokrotnego użytku, którego podstawowym składnikiem jest tlenek glinu (zawartość Al2O3 ponad 99%), a pozostałymi są Na2O, K2O, CaO, SiO2 i Fe2O. Jego twardość wynosi powyżej 9 w skali Mohsa, a gęstość właściwa 3,95 ±0,5 g/cm³.
    Ścieralność powłoki wyznaczono ze stosunku masy materiału ściernego (M), użytego do całkowitego przetarcia badanej powłoki i odsłonięcia fragmentu powierzchni podłoża stalowego (rys. 4), do grubości tej powłoki (G) [1,2].

    GALERIA ZDJĘĆ

    Rys. 1. Przyrząd do badania odporności na uderzenia powłok polimerowych [11].
    Rys. 2. Schemat urządzenia do badania odporności na ścieranie powłok polimerowych wg PN-76/C-81516.
    Rys. 3a. Powłoka po zniszczeniu - chlorokauczukowa
    Rys. 3b. Powłoka po zniszczeniu - alkidowa
    Rys. 3c. Powłoka po zniszczeniu - ftalowa
    Rys. 4. Grubość wybranych powłok.
    Rys. 5. Ścieralność wybranych powłok wyznaczona pod kątem 45° i 80°.