Fot. 1.
Czyli nie każdy pędzel trzymać powinien
Artykuł wskazuje przykładowe zadania, jakie stawiane są przez inwestorów, biura projektowe i bezpośrednich zleceniodawców firmom wykonawczym i jakie to w rezultacie przynosi efekty. Ponadto podane zostaną przykłady wymagań stawianych firmom wykonawczym nieodzwierciedlające w żaden sposób aktualnych potrzeb w zakresie będącym przedmiotem zlecenia.
Nawiązując do tytułu artykułu należy podkreślić, że postawione pytanie, czy każdy pędzel (pistolet lakierniczy) trzymać powinien, dotyczy wszystkich podmiotów zaangażowanych w proces mający w rezultacie doprowadzić do zabezpieczenia antykorozyjnego i poprawienia estetyki. Nierzadko musi być ona zgodna z obowiązującymi standardami dotyczącymi kolorystyki obowiązującej u właściciela obiektu i odnośnymi przepisami dla tego danego obiektu. Niniejszy artykuł dotyczył będzie tylko obiektów stalowych.
Wprowadzenie
Proces zabezpieczenia antykorozyjnego powinien rozpoczynać się na etapie projektowym i winien być uwzględniony w harmonogramie realizacji robót. W rzeczywistości często o antykorozji przypominają sobie wszyscy pod koniec procesu realizacji, bowiem „wypadałoby to pomalować”.
Wymagania stawiane wykonawcy
Zazwyczaj w warunkach przetargowych dotyczących prac antykorozyjnych jednym z kluczowych elementów, wręcz decydującym o dopuszczeniu do wzięcia w nich udziału, jest przeprowadzenie wizji lokalnej obiektu. Nie wszyscy jednak chcą się zapoznać z możliwymi przyszłymi trudnościami w realizacji zadania, skonfrontować posiadane wyposażenie techniczne umożliwiające prawidłowe i bezpieczne wykonanie zadań. Jako przykład może posłużyć zabezpieczenie antykorozyjne słupów energetycznych (wysokość 60 m, położone w grząskim terenie – przecież trzeba do nich dotrzeć z potrzebnym sprzętem, zabezpieczyć teren, a na koniec jeszcze na nie wejść). Ponadto do zabezpieczenia mogą być przeznaczone obiekty nietypowe (fot. 1, 2).
Często w warunkach przetargowych proponuje się stosowanie nowatorskich, nienormatywnych zabiegów technologicznych – bo taka jest moda – np. czyszczenie suchym lodem (pomija się zupełnie problem sztucznego ochłodzenia powierzchni i z tym związanego nowego punktu rosy, a co jest jeszcze bardziej niebezpieczne w przypadku stali innych niż konstrukcyjne, technologia ta prowadzi do zmiany struktury materiału – jest to bowiem tzw. obróbka podzerowa) lub wykonywanie prac niemających uzasadnienia ekonomicznego i technicznego (np. czyszczenie strumieniowo-ścierne skorodowanej blachy 0,8 mm, a następnie jej malowanie, gdzie koszt wymiany na nową byłby dwa-trzy razy niższy (fot. 3).
Bezpieczeństwo wykonywanych prac
Główne niebezpieczeństwa, na jakie narażone jest otoczenie, na którym prowadzone są prace antykorozyjne, wynika z użycia ścierniwa do obróbki powierzchni oraz z pylenia z farb w trakcie ich aplikacji. Zabezpieczeniem przed tymi zagrożeniami są właściwie zastosowane osłony (fot. 4 i 5).
Oczywiście na wykonawcę nałożone są jeszcze inne obowiązki zabezpieczenia pracujących przy realizacji prac antykorozyjnych z uwagi chociażby na duże zapylenie, prace na wysokościach i użycie substancji niebezpiecznych.
Nadzór nad wykonaniem prac
W artykule pomijamy te obiekty, które mając świadomego i doświadczonego inwestora, podlegają pełnemu i profesjonalnemu nadzorowi technicznemu w trakcie wykonywania poszczególnych operacji technologicznych. A prace i nadzór wykonywane są przez ludzi o ugruntowanej wiedzy i umiejętnościach.
Należy jednak postawić pytanie, kto nadzorował i odbierał wykonanie prac antykorozyjnych w przypadkach pokazanych na fot. 6, 7, 8, 9, 10.
Przyczyny prezentowanych „osiągnięć”
Nieodpowiednie przygotowanie powierzchni przed aplikacją:
- Zanieczyszczone ścierniwo używane do piaskowania
- Mieszanie ścierniwa z piachem (margiel), ścierniwo, śrut nieodpowiedniej granulacji
- Używanie kredy do znakowania stali po śrutowaniu lub piaskowaniu
- Zanieczyszczenia jonowe.
Błędy aplikacyjne:
- Nieodpowiedni dobór sprzętu: zła dysza
- Nieodpowiednie proporcje mieszania komponentów
- Aplikacja poniżej punktu rosy
- Nieodpowiednia temperatura farby
- Nieodpowiedni dobór rozcieńczalnika.
Kontrola jakości:
- Brak odpowiedniego sprzętu pomiarowego (a jeśli jest, to brak kalibracji)
- Nieprzestrzeganie norm.
„Nagi król”
Nie od rzeczy będzie w tym miejscu przedstawić przypadek, który już wcześniej wykluczyliśmy niejako z treści tego artykułu. Otóż suma dziwnych zbiegów okoliczności, a tak naprawdę kompletnej nieodpowiedzialności ze strony nadzoru doprowadziła do sytuacji, kiedy z płaszcza zbiornika, który był poddawany zabezpieczeniu antykorozyjnemu i wydawać by się mogło, że spełniono wszelkie wymogi technologiczne, spadła w ponad 90% nakładana powłoka, odsłaniając warstwę podkładową (fot. 11, 12).
