Ochrona środowiska w zakładach obróbki powierzchniowej
Zakłady obróbki powierzchniowej, jak lakiernie, anodownie czy galwanizernie, często eksploatują linie lub urządzenia, które negatywnie oddziaływają w wielu aspektach na środowisko naturalne, powodując jego zanieczyszczenie.
Zależnie od wielkości i zakresu produkcji oddziaływanie to wymaga uregulowań formalnoprawnych wynikających z przepisów prawa ochrony środowiska. Dla małych przedsiębiorstw mogą to być proste zgłoszenia, natomiast większe firmy często muszą uzyskać różnego rodzaju pozwolenia emisyjne lub pozwolenie zintegrowane. Na wszystkich firmach, niezależnie od rodzaju posiadanych pozwoleń, nawet tych najmniejszych, ciążą obowiązki sprawozdawcze z tytułu prawa ochrony środowiska.
Skomplikowane i niespójne przepisy prawa powodują, że specjaliści ds. ochrony środowiska w firmach produkcyjnych mają poważny problem z ich interpretacją. W jeszcze gorszej sytuacji są zakłady, które kwestie ochrony środowiska powierzają jako dodatkowe obowiązki swoim pracownikom, a zatrudnienie wykwalifikowanego specjalisty nie jest możliwe z przyczyn ekonomicznych.

Od czego zacząć?
- Instalacje i urządzenia produkcyjne
Chcąc uregulować kwestie związane z ochroną środowiska, powinniśmy zacząć od inwentaryzacji technologii w naszym zakładzie. Najkorzystniej byłoby uzyskać wsparcie działu technologicznego lub inżynierów znających specyfikę urządzeń i procesów produkcyjnych. Poprzez wizję lokalną należy zinwentaryzować wszystkie instalacje i urządzenia, które wykorzystujemy zarówno do produkcji, jak i na cele socjalne. Inwentaryzację prowadzić należy z uwzględnieniem wszystkich rodzajów ilości zużywanych surowców, przeznaczeniem i zdolnością produkcyjną instalacji, rodzajem emisji do środowiska, emitowanych substancji oraz wielkości tej emisji.
- Nie tylko produkcja
Należy pamiętać, że regulacjom podlegają także urządzenia i instalacje, które nie są związane bezpośrednio z naszą produkcją, ale są obecne na terenie zakładu i wpływają na środowisko naturalne. Najczęściej są to instalacje spawalnicze, kotły grzewcze i kotłownie wykorzystywane do celów technologicznych lub socjalnych. W zależności od wielkości, wymagają one pozwolenia, zgłoszenia lub nie wymagają żadnych regulacji prawnych. Brak konieczności uzyskania pozwoleń nie zwalnia nas jednak z obowiązku sprawozdawania emisji z tych urządzeń, więc warto także dokonać ich inwentaryzacji.
- Pojazdy firmowe
Nie wolno także zapominać o pojazdach użytkowanych w naszych firmach. Ich użycie nie wymaga oczywiście uzyskania pozwoleń, ale konieczne jest rozliczanie emisji związanej z ich eksploatacją i wnoszenie opłat z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska. Należy pamiętać, że przepisom podlegają nie tylko pojazdy użytkowane na terenie firmy, jak np. wózki widłowe, ale także te, które poruszają się poza jej terenem, lecz są własnością firmy, np. auta przedstawicieli handlowych.
Skąd wziąć niezbędne informacje?
Poza informacjami zebranymi podczas wizyty w hali produkcjnej, konieczne jest uzyskanie kilku dodatkowych informacji. Cenna może się okazać pomoc wszystkich osób odpowiedzialnych za procesy i urządzenia w naszym zakładzie: technologów, techników, specjalistów utrzymania ruchu. Informacje dotyczące mocy urządzeń, zużycia mediów, emisja z urządzeń, można często znaleźć w odpowiedniej dokumentacji technicznej, jak dokumenty DTR. Dla urządzeń nowych jest to dość łatwe, ponieważ wszystkie takie informacje są zawarte w dokumentacji dostarczanej wraz z urządzeniem w chwili zakupu. Jeżeli posiadamy urządzenia bez stosownej dokumentacji, to, niestety, konieczne będzie jej odtworzenie, co wiąże się z pewnymi kosztami. Należy pamiętać, iż dokumentacja do maszyn jest wymagana nie tylko z uwagi na przepisy ochrony środowiska, ale również przepisy BHP.
Co dalej?
Z kompletem ww. informacji przystępujemy do oceny wpływu naszego zakładu na środowisko naturalne. Wpływ oceniamy z uwzględnieniem wszystkich aspektów oddziaływania:
- emisja odpadów: identyfikacja składu chemicznego odpadów, ich właściwości, źródło pochodzenia oraz ilości wytwarzane w ujęciu rocznym. Dane te będą konieczne do przypisania im właściwych kodów.
- emisja do powietrza: rodzaj substancji emitowanej, emisja na godzinę pracy, ilość wytwarzanych produktów, sposób wprowadzania do powietrza: emitory, wentylacja itp.
- emisja energii: źródła hałasu środowiskowego, jak centralne wywiewne, wentylatory dachowe, klimatyzatory przemysłowe, ale również hałas od transportu wewnętrznego: wózki widłowe, rozładunek, załadunek towarów






