Zbiór przepisów ogólnych, dokumentów prawnych, wymagań technicznych, instrukcji obsługi dotyczących sprzętu i wyposażenia technicznego do pracy na wysokości jest bardzo obszerny i dotyczy praktycznie każdego urządzenia oraz każdej sytuacji w jakiej jest on stosowany. W odniesieniu do drabiny - najprostszego urządzenia do pracy na wysokości - zasadnicze kwestie omawia dokument prawny w postaci rozporządzenia ministra gospodarki (Dz.U. 2003 nr 169, poz. 1650) wymagający w §50.1, by:
- stosowane w zakładach pracy drabiny spełniały wymagania polskich norm
- nie były one uszkodzone
- nie stanowiły drogi stałego transportu, a w żadnym przypadku nie służyły do przenoszenia ciężaru o masie przekraczającej 10 kg
- były stosowane zgodnie z przeznaczeniem
- drabiny rozstawne nie były stosowane jako przystawne
- drabiny przystawne nie były opierane o śliskie płaszczyzny, o obiekty lekkie lub wywrotne albo o materiały niezapewniające stabilności drabiny
- nie były ustawiane przed zamkniętymi drzwiami, o ile nie są one zamknięte na klucz od strony drabiny
- praca na drabinach nie odbywała się w bezpośrednim sąsiedztwie maszyn i urządzeń stwarzających zagrożenia dla pracowników
- wchodzenie i schodzenie z drabiny odbywało się twarzą do niej
- drabiny o długości powyżej 4 metrów były przenoszone przynajmniej przez dwie osoby
- miały długość zapewniającą wystawanie ponad 0,75 m w stosunku do powierzchni, na którą prowadzą przy kącie nachylenia w granicach 65° do 75°.
Przytoczony zbiór prawnych informacji dotyczących drabin poszerzają publikacje ogólne [5] oraz szczegółowe instrukcje ich stosowania [6]. Takie same pakiety opracowań dotyczą podnośników, wind, koszy i - co ważne - mimo licznych obostrzeń na budowach wciąż zdarzają się sytuacje, gdy "wysokość" powoduje tragedie ludzkie, a w najlepszym razie przypadki wymuszające przerwanie robót wraz z późniejszymi nadzwyczajnymi kontrolami, dochodzeniem i mandatami karnymi włącznie [7].
Istotę tego problemu dobrze oddaje powiedzenie: "Elektryka prąd nie tyka", co jest błędnie tłumaczone jako brak zagrożenia dla elektryka ze strony prądu, gdyż o prądzie wie on wszystko. Jednocześnie przekonanie o dostatecznej wiedzy jest w poczuciu własnym często interpretowane jako przyzwolenie na odstępstwa od zasad bezpieczeństwa. W odniesieniu do kwestii wysokościowych taka sytuacja z tragicznym finałem odzwierciedliła się w niejednym wypadku, w tym kilkukrotnie podczas prób i badań, a także urzędowego potwierdzania przydatności eksploatacyjnej urządzeń wykonywanego przez osoby o szczególnym statusie dozorowym [8].
e-mail: redakcja@lakiernictwo.net
Jarosław Święcki






