• Reklama
    A1 - Kabe 12.02-12.02 Julian

Szukaj

    Reklama
    B1 tiger-coating 18.08.2022-24.01.2023 Julian przedłużony do końca 2025

    Artykuły branżowe

    Wydanie nr: 6(86)/2013

    Artykuły branżowe

    Motoryzacja

    Badanie Powłok

    ponad rok temu  01.11.2013, ~ Administrator,   Czas czytania 4 minuty

    Badanie rozkładu grubości powłok lakierniczych elementu karoserii pojazdu samochodowego


    Rozwój przemysłu motoryzacyjnego, a także wzrastające wymogi użytkowników pojazdów samochodowych, determinują gwałtowną intensyfikację działań producentów lakierów i sprzętu niezbędnego do lakierowania w kierunku ulepszania swoich wyrobów.



    1406powlok_001.jpg

    Rys. 1. Sonda pomiarowa Fe 2050.111 produkcji Karl-Deutsch [1].


    Nie bez znaczenia jest fakt, iż w ostatnim okresie utrzymuje się na wysokim poziomie liczba importowanych, uszkodzonych pojazdów z zagranicy. Również występujące na naszych drogach kolizje i wypadki drogowe powodują wzrost zapotrzebowania na świadczenie usług związanych z naprawą uszkodzonych elementów pojazdów samochodowych. Renowacja elementów nadwozi pojazdów wiąże się głównie z odtworzeniem ich pierwotnych kształtów, a także wytworzeniem nowego pokrycia lakierowego lub powłoki na całej powierzchni, która podlega naprawie. Takie działanie ma na celu zapewnienie odpowiedniej ochrony antykorozyjnej i jak najlepszego efektu dekoracyjnego. Biorąc pod uwagę występującą ilość napraw nadwozi pojazdów samochodowych, istotne jest opracowanie metody kontroli i oceny jakości powłok lakierniczych. Jednym ze wskaźników jakości wykonanej powłoki lakierniczej renowacyjnej jest jej grubość.

    Dlatego w niniejszym artykule przedstawiono wyniki pomiarów rozkładu grubości zarówno oryginalnych, fabrycznych powłok lakierniczych, jak i powłoki po wykonanej naprawie blacharskiej.


    1406powlok_002.jpg

    Rys. 2. Układ przetwornik jednobiegunowy - obiekt [2]:

    1 - prąd wzbudzający I~,

    2 - ferromagnetyczny rdzeń stalowy,

    3 - linie sił zmiennego pola magnetycznego,

    4 - sygnał wyjściowy U=f(d), gdzie d - grubość powłoki.


    Metoda badawcza

    W zrealizowanych badaniach rozkładu grubości powłoki lakierniczej użyto sondę pomiarową PC-Leptoskop 2050 (rys. 1.), firmy Karl-Deutsch, która wykorzystuje metodę elektromagnetyczną. Przetwornik występuje jako transformator prądowy o otwartym obwodzie magnetycznym. Podczas badania, a więc umieszczeniu sondy na powłoce lakierniczej, obwód magnetyczny zamyka się poprzez podłoże. Natomiast powłoka lakiernicza stanowi szczelinę w obwodzie magnetycznym układu: przetwornik - powłoka - podłoże. Pole magnetyczne o małej częstotliwości jest wprowadzane poprzez prąd wzbudzający o stosunkowo małej częstotliwości i stałej amplitudzie, płynący przez uzwojenie pierwotne przetwornika. W zależności od odległości pomiędzy przetwornikiem a ferromagnetycznym podłożem następuje różna indukcja magnetyczna pola. Sygnał wyjściowy pobierany jest z wtórnego uzwojenia przetwornika (rys. 2.), a następnie przetwarzany w programie obsługującym sondy pomiarowe, na grubość powłoki według modelu matematycznego opisującego zależność między grubością i indukcją magnetyczną.


    1406powlok_003.jpg

    Rys. 3. Siatka punktów pomiarowych elementu karoserii z powłoką fabryczną.


    1406powlok_004.jpg

    Rys. 4. Siatka punktów pomiarowych elementu karoserii z powłoką renowacyjną [1].


    1406powlok_005.jpg

    Rys. 5. Wyniki pomiarów rozkładu grubości lakieru nowego elementu (pokrywy komory silnika) - dla pięciu pojazdów [1].


    Przebieg badań

    Przed przystąpieniem do badań zasadniczych pomiaru rozkładu grubości nowych i renowacyjnych powłok lakierniczych wykonano kalibrację sondy pomiarowej zgodnie z zaleceniami producenta urządzenia. W trakcie realizacji eksperymentu wykorzystano pojazdy samochodowe posiadające powłoki lakiernicze fabryczne oraz renowacyjne wytworzone zgodnie z technologią producenta w autoryzowanym serwisie blacharsko-lakierniczym. Badaniu poddano pokrywę komory silnika. Pięć elementów karoserii z lakierem fabrycznym zbadano w 10 punktach pomiarowych, wykonując w każdym po 16 pomiarów (rys. 3.). W przypadku powłoki renowacyjnej badanie wykonano na dwóch elementach, wykonując po 13 (obiekt badawczy renowacyjny 1) i 12 (obiekt badawczy renowacyjny 2) pomiarów w każdym z 20 punktów pomiarowych (rys. 4.). Sama procedura badania wymagała jedynie przyłożenia sondy pomiarowej do elementu karoserii i wykonaniu odpowiedniej liczby pomiarów, których liczna została wcześniej wyznaczona matematycznie za pomocą zmodyfikowanego współczynnika zmienności.


    1406powlok_006.jpg

    Tab. 1. Wyniki pomiarów rozkładu grubości lakieru renowacyjnego - obiekt badawczy renowacyjny 1 [1].


    1406powlok_007.jpg

    Tab. 2. Wyniki pomiarów rozkładu grubości lakieru renowacyjnego - obiekt badawczy renowacyjny 2 [1].


    Wyniki badań i ich analiza

    Wyniki badań dla pięciu przebadanych pokryw silnika obrazujące wartości średnie z 16 pomiarów w każdym z 10 punktów pomiarowych przedstawiono na rys. 5. Natomiast tabela 1 i 2 zawierają wyniki pomiarów elementów renowacyjnych wykonanych w 20 punktach pomiarowych. Na podstawie otrzymanych wyników można stwierdzić, iż średnia wartość grubości lakieru dla powłoki nowej mieści się w granicach od 97 do 146 µm, w zależności od miejsca pomiarowego. Otrzymane wartości grubości powłok lakierniczych w przypadku lakierów renowacyjnych są znacznie większe, co było wartością oczekiwaną. W poszczególnych punktach pomiarowych wyznaczone wartości zawierały się w granicach od 163 do 369 µm. Jest to oczywiście spowodowane wykonaną naprawą, co wiązało się z naniesieniem kolejnej warstwy lakieru. Wyniki pomiarów pojazdów nowych potwierdzają zarówno wysoką jakość wykonanych powłok, jak i powtarzalność procesu lakierowania wykonywanego w fabrykach pojazdów. O powtarzalności procesu trudno mówić w przypadku pomiarów na powłokach renowacyjnych. Potwierdzają to otrzymane rozrzuty grubości powłoki na badanych elementach.


    Łukasz Stefański

    Marian Jósko

    Dariusz Ulbrich

    Jakub Kowalczyk

    Politechnika Poznańska


    Literatura

    1 Stefański Ł.: Badanie rozkładu grubości powłok lakierniczych w pojazdach samochodowych. Praca dyplomowa - magisterska. Rękopis w IMRiPS Politechniki Poznańskiej. Poznań 2010.

    2 Lewińska - Romicka A.: Pomiar grubości powłok. Wyd. Biuro Gamma, Warszawa, 2001.