Magazynowanie odpadów
Magazyny odpadów, a w szczególności odpadów niebezpiecznych, muszą być miejscami wydzielonymi w zakładzie z ograniczeniem dostępu osób postronnych. Optymalnie, jeżeli dostęp do magazynu ma tylko osoba odpowiedzialna za gospodarkę odpadami i odbiorca odpadu. Miejsca magazynowe muszą być odpowiednio przygotowane zależnie od charakteru odpadów. W części przypadków wymagana będzie posadzka zabezpieczająca przed przenikaniem do gruntu, sorbenty umożliwiające neutralizację ew. wycieków, wentylacja i zabezpieczenie ppoż. Jeżeli firma ma pozwolenie na wytwarzanie odpadów lub pozwolenie zintegrowane, to miejsca magazynowania będą precyzyjnie określone w załączonej do pozwolenia mapie. Należy wtedy pamiętać, że magazynowanie odpadów niezgodne z załączonym planem może skutkować karą lub cofnięciem pozwolenia.
Jak przekazać odpad?
Wytworzone przez siebie odpady przekazujemy do dalszego zagospodarowania. Wybierając odbiorcę kierujemy się oczywiście czynnikiem ekonomicznym, ale nie wolno zapominać o kilku aspektach prawnych. Odpad może odebrać tylko odbiorca uprawniony, czyli taki, który posiada stosowną decyzję pozwalającą mu zbierać odpady. Decyzję weryfikujemy pod kątem kodów odpadów jakie chcemy przekazać odbiorcy i obszaru, na którym działa dany odbiorca. Należy pamiętać, że przekazanie odpadu odbiorcy, który nie posiada stosownych pozwoleń nie skutkuje zniesieniem odpowiedzialności za przekazany odpad, a w myśl ustawy jest wykroczeniem i może być karane grzywną. Mając wybranego, uprawnionego odbiorcę możemy przekazać odpad. Odpad przekazujemy zapakowany odpowiednio do jego charakteru i właściwości. Opakowania powinny być oznakowane kodem odpadu, piktogramami ostrzegawczymi, o ile są wymagane (zawsze dla odpadów niebezpiecznych) oraz nazwą odpadu, opisującą zgodnie z naszą najlepszą wiedzą jego skład i pochodzenie. Przekazując odpad należy pamiętać o dołączeniu do niego stosownego dokumentu, jakim jest karta przekazania odpadu. Karta jest dokumentem potwierdzającym przekazanie odpadu kolejnemu podmiotowi gospodarującemu odpadem. Za poprawne wypełnienie karty przekazania, zapakowanie, przygotowanie do transportu i oznakowanie odpadu odpowiedzialność ponosi przekazujący odpad.
Transport drogowy odpadów niebezpiecznych
W zakładach obróbki powierzchniowej powstaje szereg odpadów niebezpiecznych, które podlegają dodatkowym regulacjom nieujętym w ustawie o odpadach. Odpady takie, jak: żrące i trujące szlamy, kwasy i alkalia podlegają specjalnym przepisom, o ile zachodzi konieczność ich transportowania, co w przypadku przekazania odpadu przez zakład produkcyjny jest praktycznie nieuniknione.
W myśl Europejskiej Umowy ADR [3], odpady te są towarami niebezpiecznymi i ich transport jest dopuszczalny tylko przy spełnieniu określonych wymogów odnośnie pakowania i oznakowania. W myśl przepisów prawa, wytwórca takich odpadów musi wyznaczyć na swój koszt doradcę ADR. Identyfikacja, który z naszych odpadów niebezpiecznych podlega przepisom ADR jest skomplikowana i opiera się na kluczach doboru zawartych w umowie ADR, dlatego warto powierzyć ten temat doradcy. Doradca zweryfikuje czy odpad jest towarem niebezpiecznym, a w razie konieczności przygotuje stosowne dokumenty i instrukcje jak pakować i oznakować odpad.
Odpad czy cenny surowiec?
Usuwanie odpadów większości przedsiębiorców kojarzy się z wysokimi kosztami, a jedynie surowce wtórne jak makulatura, tworzywa sztuczne, czy złom można sprzedać odbiorcom. Taka sytuacja miała miejsce w Polsce jeszcze niedawno. W ostatnim czasie powstało wiele instalacji do przerobu odpadów, jak choćby instalacje do recyklingu rozpuszczalników. Odpady, które do tej pory składowane były na składowiskach można z powodzeniem poddawać procesom odzysku czy recyklingu. Nie oznacza to, że każdorazowo za przekazanie odpadu będziemy mogli uzyskać jakieś dodatkowe środki, ale cena odbioru odpadu może być np. 4-krotnie niższa niż była do tej pory. Ciekawym przypadkiem są oleje odpadowe. O ile zbieramy je selektywnie, większość z nich możemy sprzedać odbiorcom.
Kary i sankcje
Gospodarka odpadami i dokumentacja ewidencyjna związana z odpadami jest najczęściej kontrolowanym aspektem oddziaływania zakładu produkcyjnego na środowisko. Ustawa[1] za uchybienia w gospodarce odpadami przewiduje dość szeroki wachlarz kar finansowych. Za błędy w ewidencji odpadów może zostać nałożona kara pieniężna w wysokości od 500 do 2000 zł. Za naruszenie zasad gospodarowania odpadami administracyjna kara pieniężna nakładana na przedsiębiorcę przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska może wynieść od 1000 zł do nawet 1 000 000 zł. Warto pamiętać, że poza karami finansowymi Prawo Ochrony Środowiska, jak również ustawa odpadowa, przewiduje kary ograniczenia wolności dla właścicieli firm, którzy dopuszczają się drastycznych naruszeń przepisów. Kończąc nasze rozważania na temat gospodarki odpadami, chciałbym zachęcić wszystkich do tego, aby przyjrzeć się odpadom i gospodarce odpadami w swojej firmie. W odpadach zawarta jest pewna część wydanych na produkcję pieniędzy, które ciągle można odzyskać, dlatego też nie wyrzucajmy śmieci, a starajmy się zarządzać odpadami tak, jak zarządzamy innymi obszarami swojej działalności.
Michał Deka
[1] ustawa z dnia 12 grudnia 2012 roku o odpadach
[2] rozporządzenie ministra środowiska z dnia 8 grudnia 2010 roku w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów
[3] Europejska Umowa ADR z 2011 roku






