• ReklamaA1 - silpol v2

Szukaj

    Reklama
    B1 tiger-coating 18.08.2022-24.01.2023 Julian przedłużony do końca 2025

    Artykuły branżowe

    Wydanie nr: 5(79)/2012

    Artykuły branżowe

    Przygotowanie Powierzchni

    ponad rok temu  01.09.2012, ~ Administrator,   Czas czytania 20 minut

    Strona 1 z 6

    Suchy lód i jego zastosowanie na tle innych metod strumieniowo-ściernego usuwania powłok ochronnych


    Tematyka wykorzystywania suchego lodu była kilkakrotnie podejmowana na łamach "Lakiernictwa Przemysłowego", lecz nie było przedstawione zagadnienie usuwania powłok ochronnych ani nie przeanalizowano mechanizmu jego oddziaływania na powierzchnię obrabianą. Suchy lód jest uważany obecnie jako najbardziej ekologiczne i uniwersalne ścierniwo, obok kulek i granulatu szklanego, ścierniw plastikowych, sody oczyszczanej i ścierniwa piankowego oraz elektrokorundu i granatu almandynowego.


    Wszystkie nowoczesne ścierniwa były już opisywane w "Lakiernictwie Przemysłowym" oprócz śrutów staliwnych wysokowęglowych i z metali kolorowych, śrutów ciętych z drutu oraz sody oczyszczonej. Suchy lód (zestalony CO2) wyróżnia się tym od pozostałych ścierniw, że sublimuje po zderzeniu z powierzchnią obrabianą, nie pozostawiając w odpadach pozostałości suchego CO2, co sprzyja ponad 90% zmniejszeniu ilości odpadu kierowanego do utylizacji. W tradycyjnych ścierniwach zanieczyszczeń jest wprawdzie zaledwie od 3 do 5% całej ilości zużytego ścierniwa, który jest jednak klasyfikowany w całości jako odpad niebezpieczny w przypadku usuwania powłok lakierowych. Suchy lód jest z natury czysty, nie przyczynia się do zanieczyszczania powierzchni obrabianej zanieczyszczeniami pochodzącymi ze ścierniwa. Suchy lód w stanie stałym powstaje podczas rozprężania ciekłego CO2 znajdującego się w butli pod ciśnieniem 14-20 atmosfer do ciśnienia atmosferycznego (1 atmosfera). Z 2,5 kg ciekłego dwutlenku węgla uzyskuje się 1 kg zestalonego suchego lodu w postaci śniegu. Granulki suchego lodu (palet) stosowane w obróbce strumieniowo-ściernej powierzchni otrzymuje się podczas sprasowania go pod ciśnieniem w trakcie wyciskania jak w maszynce do mięsa. Kawałki są o średnicy 3 mm i długości od 5 do 8 mm. Produkuje się też grubsze cylindry o średnicy 10 mm i 16 mm oraz długości około 35 mm a także plastry suchego lodu o wymiarach 210 × 125 × 25 mm i bloki 210 × 125 × 60 mm przeznaczone przeważnie dla celów chłodniczych. Można też uzyskiwać drobiny suchego lodu poprzez cięcie na plastry bloku, które rozpadają się na cząstki przypominające cukier. Tak powstałe produkty są pakowane do hermetycznych, izolowanych termicznie opakowań. Aby utrzymywać postać suchych granulek, muszą być one otoczone atmosferą CO2. W przypadku przechowywania w specjalnych chłodniach następuje jego codzienna strata (o około 3%) suchego lodu w wyniku sublimacji.

    1223skuteczny_001.jpg

    Fot. 1. Wygląd granulek i bloków suchego lodu oraz końcówki prasy formującej granulki.


    Własności suchego lodu

    Suchy lód jest zestaloną postacią dwutlenku węgla (CO2), który jest bezbarwnym, bez smaku i bezwonnym gazem występującym w naszej atmosferze w ilości wagowej ~0,03%. Jest jednym z najważniejszych gazów stosowanych w przemyśle. Dwutlenek węgla jest bezwodnikiem kwasu węglowego, H2C03 i składa się w 27,29% wagowych z węgla i 72,71% z tlenu. Jego masa cząsteczkowa wynosi 44,01 kg/kmol, a stała gazowa 189 J/kg?0K. W normalnych warunkach atmosferycznych jest gazem. Punkt potrójny to jest jednoczesne występowanie lodu, cieczy i gazu, występuje w temperaturze -56,6°C (temperatura wrzenia) pod ciśnieniem około 5,19 bara. Sublimuje w ciśnieniu atmosferycznym (1,032 bara) w zakresie temperatur od -78,2°C do -79°C, czyli przechodzi od razu ze stanu stałego w stan gazowy. Suchy lód stanowi w 100% dwutlenek węgla, nie zawiera wody, wilgoci i innych wtrąceń. Pod ciśnieniem normalnym 1013 hPa ma temperaturę -78,5°C, a ciepło pobierane z otoczenia podczas sublimacji wynosi 573 kJ/kg i jest większe od pobieranego podczas przemiany lodu w wodę aż 1,9 razy, a 3,3 razy większe w przypadku jednakowej objętości. Dlatego wypiera on lód z chłodnictwa. Gazowa postać CO2 jest 1,5 razy cięższa od powietrza i pełza nad posadzką. Pobudza ośrodek oddechowy i słuchowy. W wyższych koncentracjach dwutlenek węgla jest uważany za trujący, gdyż ogranicza ilość wdychanego tlenu, co wymusza stosowanie wentylacji pomieszczeń i monitorowanie stężenia dwutlenku węgla w jego wnętrzu. Ciężar właściwy suchego lodu zależy od siły jego sprasowania i wynosi 1,2-1,6 kg/dm3 (suchy lód do obróbki strumieniowej ma najczęściej 1,5 kg/dm3). Twardość suchego lodu zależy także od siły jego sprasowania i wynosi przeważnie 1,5 według skali Mohsa (rysuje talk o twardości 1 i jest rysowany przez gips o twardości 2). Suchy lód nie przewodzi prądu, ale wytwarza ładunki elektryczności statycznej (instalacja do obróbki pneumatycznej suchym lodem wymaga dobrego uziemienia), jest niepalny (stosowany w gaśnicach śniegowych), nie zawierając tlenu pełni rolę środka antybakteryjnego i grzybobójczego. Z 1 kg suchego lodu w temperaturze pokojowej otrzymuje się 500 dm3 (litrów) gazowego CO2, a z 1 dm3 (litra) 800 dm3 (litrów). Gęstość suchego śniegu wynosi natomiast około 0,5 kg/dm3. Suchy lód ma postać sześciennych kryształów i posiada krystalicznie czysty, biały wygląd.

    1223skuteczny_002.jpg

    Wykres 1. Występowanie poszczególnych faz stanu skupienia suchego lodu w zależności od ciśnienia w barach (rzędna) i temperatury otoczenia w °C (odcięta).