W bioreaktorach trójfazowych mikroorganizmy immobilizowane są na wypełnieniu (węgiel aktywny, pierścienie Raschiga, kulki szklane lub inne materiały syntetyczne). Faza ciekła (woda wraz z solami odżywczymi) spływa cienkim filmem w dół po wypełnieniu, zwilżając warstwę biologiczną. Zanieczyszczony gaz spływa współ- lub przeciwprądowo względem cieczy. Zanieczyszczenia absorbowane w cieczy dyfundują do warstwy biologicznej (biofilmu na powierzchni wypełnienia), gdzie ulegają biodegradacji.
Absorpcja i regeneracja zanieczyszczeń przebiegają w jednym reaktorze. Bioreaktory pracują w sposób ciągły oczyszczając duże strumienie gazu ze szkodliwych zanieczyszczeń występujących w niewielkim stężeniu. Zapewniają również stałą kontrolę optymalnych warunków prowadzenia bioprocesów. Ogólny schemat ideowy prezentujący typy instalacji do biologicznego oczyszczania powietrza przedstawiono na rys. 4.


Rys. 5. Schemat ideowy kompaktowego bioreaktora trójfazowego.

Rys. 6. Zdjęcia pracującej instalacji.
Opis działania kompaktowego bioreaktora trójfazowego
Innowacyjną technologię z zastosowaniem kompaktowego trójfazowego reaktora wykorzystującego procesy biooczyszczania gazów, gwarantującą wymaganą redukcję odorów, w tym H2S oraz lotnych związków organicznych (LZO), emitowanych do powietrza wentylacyjnego w procesie produkcyjnym, opracowała firma Ekoinwentyka sp. z o.o. Charakteryzuje się ona m.in.:
Prowadzeniem procesu w niskiej temperaturze ~(30°C) oraz niskim ciśnieniu atmosferycznym, co skutkuje wieloma pozytywnymi efektami:
1. Niskimi kosztami operacyjnymi prowadzenia procesu
- małym zużyciem energii
- brakiem konieczności stosowania katalizatorów
- niskimi kosztami obsługi również ze względu na wysoki stopień automatyzacji procesu sterowania oraz monitoring on-line realizowany przez producenta
- brakiem opłat z tytułu emisji CO2 i NOx
2. Długim okresem życia instalacji
3. Brakiem zagrożeń wybuchem
4. Wysokim stopniem redukcji zanieczyszczeń
5. Wysoką efektywnością ekologiczną
- niepowstawaniem drugorzędowych zanieczyszczeń
- brakiem emisji NOx i CO2
Ponadto, instalacja, ze względu na wysoki stopień automatyzacji jest w zasadzie bezobsługowa, nie wymaga zatrudnienia dodatkowego pracownika. Jest odporna na duże nierównomierności dopływu zanieczyszczeń z uwagi na prowadzenie produkcji w cyklu nieciągłym - w tym czasie sama podtrzymuje swoje funkcjonowanie. Posiada ciągły, zdalny monitoring wszystkich głównych parametrów pracy przez cały okres jej użytkowania.
Opis rozwiązania technicznego
Opracowane rozwiązanie techniczne obejmuje oczyszczanie powietrza z odorów i LZO. Instalacja przeznaczona jest do realizacji procesu oczyszczania powietrza z lotnych związków organicznych i odorów w kompaktowym bioreaktorze trójfazowym, które powstają w procesach produkcyjnych (patrz rys. 6). Obecnie instalacja ta została pomyślnie sprawdzona w kopalni KGHM Polska Miedź S.A. Polkowice - Sieroszowice.
Wnioski
Obecnie możemy powiedzieć, że wykorzystanie kompaktowych bioreaktorów trójfazowych wydaje się być skutecznym i atrakcyjnym zarówno ekologicznie, jak i ekonomicznie sposobem usuwania LZO z powietrza, głównie ze względu na:
- procesy biooczyszczania gazów z LZO działają skutecznie i z wysoką wydajnością, są atrakcyjne ekonomicznie i to często bardzo opłacalne nawet przy niskich stężeniach zanieczyszczeń,
- Procesy bioeliminacji LZO i odorów nie wymagają wysokich temperatur, nie generują zanieczyszczeń wtórnych, takich jak NOx, pył, zużytego węgla aktywnego, oraz dodatkowe CO2,
- proces biooczyszczania gazów jest energooszczędny i nie wymaga dodatkowego paliwa - kopalne,
- proces biooczyszczania gazów jest przyjazny dla środowiska i jest dobrze postrzegany przez ogół społeczeństwa.
Damian Kasperczyk
Ekoinwentyka Sp. z o.o.
Krzysztof Barbusiński
Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki, Zakład Technologii Wody i Ścieków






