Technologia lakierowania UV tworzyw sztucznych zajmuje mało miejsca oraz pozwala zaoszczędzić czas i energię
Przed dwoma laty w fabryce Bosch und Siemens Hausgeräte (BSH) w Bad Neustadt uruchomiono instalację lakierniczą z lakierem UV bądź Hydro-UV. Wymaga ona niewiele miejsca i pozwala na znaczne oszczędności dzięki niewielkiemu zużyciu energii. Doświadczenia pokazały jednak, że istnieje jeszcze wiele możliwości, aby usprawnić tę technologię w przyszłości.
Wyraźny trend ku lakierowanym obudowom do odkurzaczy doprowadził w firmie BSH do zwiększenia nakładów na planowanie oraz sterowanie produkcją. Wzrosły także koszty składowania elementów z tworzyw sztucznych przed i po lakierowaniu. Gospodarka opakowaniami do transportu okazała się przy tym uciążliwa i kosztowna a koszty transportu do oraz od zewnętrznego lakiernika wysokie.

Fot. źródło: Bosch und Siemens Hausgeräte
Co jest wyjątkowego w nowej instalacji lakierniczej UV?
- W odróżnieniu od tradycyjnego lakieru, powłoka po nałożeniu wodorozcieńczalnego lakieru UV (Hydro-UV) wysycha w krótkim czasie (8-10 min). Używane jest do tego suche powietrze o temperaturze ok. 30°C. Potem następuje utwardzanie pod wpływem promieniowania UV. Szybkie suszenie redukuje ilość elementów wybrakowanych, gdyż do polakierowanych wyrobów nie przykleja się żadna cząsteczka pyłu (kurzu).
- Ponieważ w linii obrabianych jest jednocześnie nie więcej niż 40 elementów, daje to możliwość szybkiego rozpoznawania błędów oraz wpływa na skrócenie czasu przygotowawczo-zakończeniowego. Takt pracy odpowiada cyklowi formowania wtryskowego elementu z tworzywa sztucznego. Dzięki temu możliwa jest znacząca optymalizacja przepływu materiału.
Obecnie w instalacji stosowane są jedynie lakiery Hydro-UV do otrzymywania kolorowych powierzchni, przeważnie z efektem metalicznym. Istnieje jednak możliwość lakierowania na wysoki połysk lakierem 100% UV przy pomocy drugiego robota lakierniczego w instalacji.

Zalety instalacji
Decyzja za wprowadzeniem instalacji lakierniczej UV, a przeciwko konwencjonalnej linii lakierniczej zapadła w BSH z kilku powodów. Wśród argumentów wyróżnić należy:
- Niewielkie zapotrzebowanie powierzchni
- Bardzo szybkie schnięcie powłoki oraz dalsza obróbka lakierowanych części
z tworzyw sztucznych
- Niewielkie zużycie energii
- Bardzo małe obciążenie środowiska przez rozpuszczalniki
Ta kompaktowa i przyjazna dla środowiska technologia wprowadzona została razem z wykonawcą instalacji Sturm oraz producentem lakieru Lankwitzer. Dzięki metodzie z lakierami utwardzanymi UV, BSH mogło lakierować na miejscu w sposób korzystny ekonomicznie (tani), elastyczny oraz przyjazny środowisku. Powlekanie UV elementów z tworzyw sztucznych posiada ogromne zalety. Istnieją jednak jeszcze wymagania, których nowa metoda nie spełnia. Przykładowo, powlekanie bardzo głębokich podcięć lub krawędzi powoduje problemy, gdy niezbędne do utwardzania światło ultrafioletowe nie dociera do odpowiednich miejsc. Chwilowo rozwiązaniem jest tutaj utwardzanie UV w atmosferze o obniżonej ilości tlenu. Instalacja musi jednak zostać przystosowana do tej techniki. Poza tym produkcja farb w odblaskowych odcieniach żółtego, pomarańczowego i czerwonego jako jednowarstwowy lakier UV okazuje się bardzo trudna. Do tego celu zaleca się stosowanie systemu dwuwarstwowego składającego się z wodorozcieńczalnego lakieru bazowego oraz bezbarwnego lakieru UV. W ten sposób można wprowadzić zarówno odblaskowe farby jednokolorowe, jak i z efektami metalicznymi. Przy zbyt grubych warstwach lakieru lakier UV może nie zostać utwardzony aż do podłoża. Skutkiem tego może być słaba przyczepność lub niska odporność na chemikalia. Dlatego w każdym przypadku lakierowanie musi wykonywać robot. Również w przypadku, gdy wodny lakier UV nie został wystarczająco wysuszony, zawiera zatem jeszcze zbyt dużo wody przed utwardzaniem UV, obniża się przyczepność i odporność na chemikalia. Ponadto, elementy z tworzywa sztucznego po lakierowaniu mogą wykazywać zwiększoną kruchość. Ten efekt daje się redukować poprzez odpowiednio dopasowane spoiwo.
Kulisy
Lakiery UV wykorzystywane przez firmę Bosch und Siemens Hausgeräte zawierają tzw. fotoinicjatory, które pod wpływem promieniowania ultrafioletowego rozpadają się i wyzwalają reakcję polimeryzacji. W przeciągu ok. 8 sekund z wodnej farby powstaje stała, usieciowana przestrzennie powłoka. Jest ona natychmiast bardzo odporna na zarysowanie oraz chemikalia, a elementy mogą być zaraz po utwardzaniu poddawane dalszej obróbce i transportowane bez uciążliwego pakowania. Poza tymi zaletami, lakier Hydro-UV zawiera jedynie do 5% rozpuszczalnika, obciążenie rozpuszczalnikami jest zatem znacznie poniżej ustalonych prawem wartości granicznych. Stosowane lakiery oraz środki czyszczące nie są substancjami szkodliwymi. W instalacji nie jest zatem potrzebna ochrona przeciwwybuchowa.
Tłumaczenie z „Besser Lackieren!”
Michał Bedyk nr 7/2010, str. 6






