Artykuły branżowe

- średnia arytmetyczna wszystkich pojedynczych grubości suchej powłoki powinna być równa lub większa od nominalnej grubości suchej powłoki (NDFT);

- wszystkie pojedyncze grubości suchej powłoki powinny być równe lub większe niż 80% NDFT;

- przyjmuje się pojedyncze grubości z przedziału 80% NDFT do NDFT, pod warunkiem, że liczba tych pomiarów jest mniejsza od 20% całkowitej liczby pojedynczych pomiarów;

- wszystkie pojedyncze grubości (DFT) powinny być mniejsze lub równe maksymalnej grubości powłoki podanej w specyfikacji;

- zaleca się, żeby maksymalna grubość suchej powłoki (pojedyncza wartość) nie była większa niż 3-krotna NDFT;

- w przypadku przekroczenia maksymalnej grubości suchej powłoki należy zasięgnąć opinii eksperta lub producenta farb co do sposobu dalszego postępowania;

- należy pamiętać, że istnieją powłoki, które są bardzo wrażliwe na przegrubienie, a ich grubość maksymalna może tylko nieznacznie przewyższać grubość nominalną, np. powłoki z farb etylokrzemianowo-cynkowych. Dla tych farb nie można na ogół stosować zasady 3-krotnego przegrubienia NDFT, a trzeba ściśle przestrzegać zaleceń producenta.

Tabela 2. Wartość korygująca dla poszczególnych profilów chropowatości.

Tabela 3. Minimalne ilości pomiarów grubości w zależności od wielkości mierzonego obiektu.

Patrząc na powyższe zestawienie w przypadku, gdy NDFT systemu malarskiego określono na 200 µm, to minimalna grubość pojedynczego pomiaru nie powinna być mniejsza niż 160 µm, a maksymalna 600 µm. Oczywiście, musimy pamiętać o podanych zastrzeżeniach, czyli tylko 20% wyników pomiarów może być z przedziału 160-200µm, średnia arytmetyczna ze wszystkich pomiarów 200 µm i należy się upewnić, że nie ma dodatkowych zastrzeżeń producenta co do maksymalnych grubości powłok lub całego systemu. Jest to poprawne, ale tylko w przypadku powłok nanoszonych na gładkie podłoże, w przypadku podłoży po obróbce strumieniowo-ściernej musimy uwzględnić poprawki na chropowatość podane w normie PN-EN ISO 19840 (tab. 2).

Należy dodać, że przyrząd pomiarowy powinien zostać skalibrowany na gładkim podłożu. W uzasadnionych wypadkach, np. przy profilach chropowatości przekraczających zakresy podane w normie PN-EN ISO 8503-1, może zaistnieć konieczność oszacowania wartości korygującej. Metodykę wyznaczania tej wartości podano w załączniku D do normy PN-EN ISO 19840.

Uwaga, jeżeli wykonującemu pomiary nieznany jest profil podłoża, zaleca się przyjęcie wartości korygującej 25 µm.

Wracając do naszego przykładu, na powierzchniach chropowatych, przy profilu pośrednim, wartości ulegną zmianie. Dla NDFT = 200 µm, średnia z pomiarów odczytywana na przyrządzie powinna wynieść co najmniej 225 µm, wartość minimalna to 185 µm, a maksymalna 625 µm.

Norma PN-EN ISO 19840 podaje też zalecenia dotyczące minimalnej liczby pomiarów w zależności od wielkości powierzchni (tab. 3).

W tabeli znajduje się kolumna zatytułowana "Maksymalna liczba powtórzeń". Oznacza ona, że jeżeli pojedynczy pomiar nie spełnia opisanych wcześniej kryteriów przyjęcia, można go powtórzyć, ale tylko w odległości do 10 mm od miejsca, w którym wykonano ten niespełniający kryteriów pomiar. Jeżeli wynik nowego pomiaru spełnia kryteria przyjęcia, stary pomiar należy odrzucić. Jednak liczba tych powtórzeń ograniczona jest wartościami podanymi w tabeli. Oczywiście, jeżeli powtórzenie dało również wynik spoza zakresu spełniającego kryteria, należy uznać, że powłoka nie spełnia kryteriów grubości.

Na zakończenie warto wspomnieć o nowej metodzie oceny grubości powłok, opracowanej w Instytucie Badawczym Dróg i Mostów. Metoda została nazwana w skrócie PGP (pomiarowa grubość powłoki). Zasada jej polega na:

- zebraniu serii wyników pomiarów;

- wyliczeniu średniej arytmetycznej tych pomiarów i odchylenia standardowego;

- wyznaczeniu pomiarowej grubości powłoki (PGP);

- porównaniu PGP ze specyfikowaną grubością powłoki lub NDFT.

Metoda ma tę zaletę, że wynik pojedynczego pomiaru (nawet z uwzględnieniem powtórzeń podanych w tabeli 3) nie decyduje o odrzuceniu powłoki. Nie jest to metoda powszechnie akceptowana, ale warto ją zaproponować jako kryterium oceny grubości powłok, szczególnie na dużych lub bardzo skomplikowanych konstrukcjach.

*Spis źródeł dostępny w redakcji

e-mail: redakcja@lakiernictwo.net

Michał Jaczewski