Nowy przyrząd mierniczy do powłok
Uzyskanie wysokiej wydajności energetycznej oraz wysokiej jakości elewacji budynków to cel przedsiębiorstwa Schüco International. W związku z tym budynki są traktowane jako całość i rozwiązania systemowe opracowywane są dla okien, drzwi, fasad oraz modułów solarnych. Podstawą w zapewnieniu jakości jest bezbłędny pomiar barwy i połysku, jak np. w przypadku systemów okiennych z tworzywa sztucznego.
Fot.1: Pomiar odbicia kierunkowego (połysk).
Wiarygodne wyniki pomiaru barwy i połysku
Czasy wyłącznie wizualnego i tym samym subiektywnego badania to przeszłość. Na takie wyniki miała bowiem wpływ zawsze indywidualna ocena oraz osobiste doświadczenie badającego. Do tego dochodziły zmienne warunki oświetleniowe oraz warunki otoczenia, jak również niewystarczająca zdolność człowieka do obiektywnego komunikowania i dokumentowania wartości barwy i połysku.
Pomiar połysku definiowany zgodnie z normą
Połysk (fot. 1) to wrażenie wizualne powstałe podczas obserwacji powierzchni. Zmienia się ono w zależności od odbicia powierzchniowego. Na równych, całkowicie gładkich, wypolerowanych powierzchniach odbicie strumienia światła jest kierunkowe - odbite obrazy są wyraźnie rozpoznawalne. Natomiast jakość odbicia na szorstkich powierzchniach jest obniżona: odbity obiekt nie jest już wyraźny, tylko zamazany. Spektrofotometr firmy Byk-Gardner (typ Spectro-guide, fot. 2) dokonuje pomiaru połysku pod kątem 60° przy jednoczesnym pomiarze barwy, tzn. dokładnie w tym samym miejscu. Dzięki temu wykonując jeden pomiar możliwe jest ustalenie, czy kolor i połysk są zgodne z normą.
Pomiar barwy docelowej
By zapewnić wysoki standard jakości profili, zastosowano szeroko rozpowszechniony model przestrzenny barw CIELab. Składa się on z dwóch osi a* oraz b*, które są do siebie prostopadłe i definiują odcień barwy. Trzecia oś określa jasność L* i znajduje się prostopadle do płaszczyzny wyznaczonej przez a*b*. Współrzędne L*a*b* dokładnie określają barwę docelową, co pozwala na porównanie dostarczonych elementów.
Fot. 3: Powierzchnia o wyższym połysku sprawia wrażenie ciemniejszej i bardziej nasyconej.
Wpływ barwy i połysku na odbiór wizualny
Zarówno barwa, jak i połysk, zasadniczo wpływają na odbiór wizualny przedmiotu. Zdjęcie nr 3 przedstawia czarną płytkę z tworzywa sztucznego z obszarami o zróżnicowanej strukturze powierzchni i zróżnicowanych stopniach połysku. Widać wyraźnie, że obszar o wyższym połysku wyda się ludzkiemu oku ciemniejszy i bardziej nasycony niż obszar matowy.
Dlatego bardzo ważny jest pomiar obu wielkości jednocześnie - barwy i połysku. W przeciwnym razie istnieje niebezpieczeństwo, że wizualnie dostrzegalna różnica będzie interpretowana jako różnica w odcieniu barwy, mimo że głównym jej powodem jest zróżnicowany stopień połysku. Taka sytuacja byłaby fatalna w skutkach ze względu na odmienność punktu wyjścia do rozwiązania odchyłek kolorystycznych. Odcień określany jest przede wszystkim przez zastosowane compoudy1 i koncentraty barwiące, podczas gdy na stopień połysku wpływają dodatkowo jeszcze parametry procesowe, takie jak ścinanie oraz program temperaturowy.
Szczególnie ważnym czynnikiem przy zastosowaniu przyrządu pomiarowego jest prosta i elastyczna obsługa oraz możliwość konfiguracji, dzięki czemu Schüco może szybko sprostać indywidualnym potrzebom. Niektórzy użytkownicy wymagają w protokołach wartości bezwzględnych CIEL*a*b*, inni chcieliby różnice CIE dL*, da*, db* i dE*. Zróżnicowane odczyty pomiarowe można zapisać w prostym menu i ponownie do nich sięgnąć.
Do rutynowej kontroli procesu Schüco stosuje kilka przyrządów pomiarowych, zainstalowanych w stałych miejscach pomiaru lub mobilnych do pomiarów w terenie przez pracowników kontroli jakości. Dane z pomiaru barwy i połysku są przekazywane bezpośrednio do arkusza Excel za pomocą programu easy-link lub można je także przesłać bezpośrednio do sprofilowanego programu pomiarowego użytkownika.
Dzięki zintegrowanemu pomiarowi koloru i połysku Schüco jest w stanie zapewnić niezmienny wygląd wysokiej jakości profili. Jednoczesny pomiar koloru i połysku jednym przyrządem pozwala na zoptymalizowanie wstępnej kontroli oraz produkcji, a odchylenia znajdują odzwierciedlenie w obiektywnych liczbach.
1 [przyp. tłum.]: modyfikowane tworzywa termoplastyczne, uszlachetnione za pomocą włókna szklanego, minerałów lub innych wypełniaczy.
Henrik Folkerts
Byk-Gardner GmbH
