Artykuły branżowe

Ścieki i odpady ciekłe z obróbek chemicznych

Przypadki, w których firma odprowadza ścieki z linii przygotowania powierzchni do systemów kanalizacyjnych i konieczne uregulowania prawne omówiliśmy w poprzednich artykułach. Wiele małych firm natomiast nie posiada oczyszczalni ścieków i instalacji obróbczych, a procesy przygotowania prowadzi w zamkniętych zbiornikach bezodpływowych lub np. w niedużych myjkach natryskowych, które z racji na konstrukcję nie kwalifikują się w myśl przepisów środowiskowych jako instalacja. W takim przypadku zagospodarowanie zużytych kąpieli czy wód płuczących odbiega od typowej gospodarki ściekowej.

Przede wszystkim należy pamiętać, że w takiej sytuacji absolutnie nie wolno odprowadzać żadnych ścieków produkcyjnych do kanalizacji miejskiej, nawet jeżeli posiadamy umowę na odbiór ścieków socjalno-bytowych. Na wprowadzanie ścieków poprodukcyjnych konieczne jest bowiem uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego oraz odpowiedniej umowy z gestorem sieci kanalizacyjnej. Żadnych cieczy obróbczych lub kąpieli płuczących nie wolno również odprowadzać bezpośrednio do gruntu, ale ten temat nie wymaga chyba nawet dalszego wyjaśniania.

Co zatem zrobić z niewielką ilością powstających zużytych roztworów obróbczych? Jeżeli chodzi o wody popłuczne i kąpiele można je magazynować w zbiornikach bezodpływowych i przekazywać jako odpady przeznaczone do utylizacji do oczyszczalni ścieków. W tej sytuacji nie jest wymagane oczywiście pozwolenie wodnoprawne, a wytworzone w ten sposób pozostałości po produkcji są traktowane jak ciekłe odpady, a nie typowe ścieki i są przekazywane zgodnie z ustawą o odpadach do uprawnionego odbiorcy celem dalszego zagospodarowania. Odpady takie należy oczywiście wcześniej odpowiednio zakwalifikować zgodnie z katalogiem odpadów[2]. Pamiętajmy również o ich prawidłowym przechowywaniu i oznakowaniu. Niewielkie ilości, o ile nie jest używany przez firmę zbiornik bezodpływowy, mogą być czasowo magazynowane np. w pojemnikach IBC, szczelnych i odpowiednio opisanych. Przekazanie takiego odpadu odbiorcy odbywa się dokładnie na takich samych zasadach jak w przypadku innych odpadów. Jeżeli są to odpady niebezpieczne, to warto również rozpoznać czy nie wymagają one odpowiedniego oznakowania zgodnie z umową ADR. W każdym przypadku natomiast odbiorca musi posiadać stosowne pozwolenia na odbiór.

W tym miejscu należy jednak pamiętać, że to takie same odpady jak każde inne i w przypadku przekroczenia łącznie rocznego limitu 1 Mg dla odpadów niebezpiecznych konieczne będzie uzyskanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów, w przypadku kiedy prowadzimy instalację.

Emisja do powietrza

Wiele małych lakierni eksploatuje wyłącznie urządzenia a nie instalacje, więc nie ma obowiązku uzyskiwania pozwolenia na emisję gazów i pyłów do powietrza. Zdarza się jednak, że na terenie nawet małych zakładów działają stacjonarne kotłownie produkujące ciepło na potrzeby socjalne i produkcyjne, które do ogrzewania używają paliw, takich jak olej opałowy, gaz czy coraz rzadziej węgiel. W tym przypadku, o ile są to urządzenia stacjonarne, może okazać się, że ich eksploatacja wymaga zgłoszenia. Listę takich urządzeń znajdziemy w rozporządzeniu[3]. Innymi źródłami emisji do środowiska w małych firmach mogą być procesy malowania farbami rozpuszczalnikowymi, stosowanie urządzeń transportu wewnętrznego, procesy spawania czy spalanie paliw w autach służbowych. Emisja taka ma status emisji niezorganizowanej i nie wymaga oczywiście pozwolenia, ale konieczne jest wnoszenie z jej tytułu opłat środowiskowych. Doprecyzowania wymaga natomiast proces spawania. O ile jest to spawanie na terenie firmy za pomocą urządzenia przenośnego, to będzie to emisja niezorganizowana. W przypadku jednak, gdy spawarka znajduje się przy stole spawalniczym posiadającym wyciąg wraz z emitorem, to wtedy posiada status instalacji spawalniczej, emisja z procesu jest emisją zorganizowaną, a jej użytkowanie wymaga zgłoszenia. Zgłoszenie instalacji ma formę dużo prostszą niż pozwolenie na emisję i w wielu przypadkach, o ile przedsiębiorca dysponuje dokumentacją techniczną do danych maszyn i urządzeń, możliwe będzie jego przygotowanie we własnym zakresie. Procedura samego zgłoszenia jest również dużo prostsza i nie pociąga za sobą większych kosztów.

Opłaty środowiskowe, niezależnie od tego czy są związane z emisją z instalacji, czy z urządzeń, wnosi się na podobnych zasadach, które przybliżaliśmy w jednym z poprzednich artykułów, więc nie będziemy do nich wracać.

Z emisją do powietrza, nawet w przypadku najmniejszych firm, związany jest jeszcze jeden obowiązek prawny, tj. składanie rocznych raportów o emisji do Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami. Zanim przystąpimy do raportowania, konieczne jest założenie konta. Temat ten również omawialiśmy we wcześniejszych artykułach. Z wszystkich tematów związanych z ochroną środowiska ten może jednak małym firmom sprawiać sporo problemów, mimo że na stronach Kobize jest dostępnych szereg poradników omawiających sposób składania sprawozdań