• ReklamaA1 - silpol v2

Szukaj

    Reklama
    B1 tiger-coating 18.08.2022-24.01.2023 Julian przedłużony do końca 2025

    Artykuły branżowe

    Wydanie nr: 3(65)/2010

    Artykuły branżowe

    Normy/Prawo

    Drewno

    Badanie Powłok

    Lakiernictwo Ciekłe

    ponad rok temu  01.05.2010, ~ Administrator,   Czas czytania 12 minut

    Strona 3 z 4


    - Odporność powłoki na zarysowanie

    Lakiery do podłóg muszą posiadać dobrą odporność na zarysowanie z uwagi na to, iż są eksploatowane na powierzchniach obciążonych ruchem. W zależności od intensywności tej eksploatacji, powinno się zdefiniować wymagania dla powłok w obiektach mieszkalnych, salach tanecznych czy kręgielniach. Odporność powłoki na zarysowanie bada się przyrządem z rylcem specjalnie ostrzonym, obciążonym ciężarkiem o ustalonej w normie masie, przy którym nie następuje zarysowanie powłoki przesuwającej się pod rylcem. ZUAT-15/VIII.04/2003 wymaga, aby ta odporność na zarysowanie była wyższa niż 200 g, co oznacza, że powłoka nie może zostać przerysowania rylcem przesuwającym się pod obciążeniem co najmniej 200 g. Jak pokazały badania Spektrochemu, na rynku dostępne są lakiery, których powłoki posiadają tę odporność na zarysowanie w granicach nawet 800 g. Jest to kolejny przykład na zaniżenie wymagań stosowanych przez Instytut Techniki Budowlanej do oceny lakierów do podłóg.

    871e04.jpg

    Próba na powstawanie mydeł, powłoka lakieru ftalowego (odporność na roztwór węglanu sodu).


    - Przyczepność

    Przyczepność do podłoża drewnianego bada się za pomocą siatki nacięć. Wykonuje się sześć równoległych nacięć w jednym kierunku, a następnie identyczne sześć nacięć, lecz pod kątem prostym do poprzednich. Odstęp między nacięciami określa norma przedmiotowa. Dla powłok cienkich na twardych podłożach wykonuje się nacięcia w odstępach 1 mm, a dla powłok na miękkich podłożach w odstępach 2 mm i więcej (dla grubych powłok). Na tak przygotowaną siatkę nacięć nakleja się taśmę o znormalizowanej sile klejenia, po czym odrywa się oceniając czy kwadraciki siatki wypadły i czy krawędzie nacięć są poszarpane. W normie PN-EN ISO 2409:1999 przedstawiono graficzne wzory zniszczeń siatki, a zarazem i stopni przyczepności, gdzie 0 oznacza brak uszkodzeń siatki (najlepszą przyczepność), a 5 największe uszkodzenia (najgorszą przyczepność). Normy dla lakierów do podłóg definiują, aby przyczepność oceniania metodą siatki nacięć była nie niższa niż 1 stopień (nacięcia w odległości 2,0 mm). Jest to wystarczające wymaganie, a dla lakierów do innych zastosowań, np. meble, boazeria, normy określają tę przyczepność jako nie mniej niż stopień 2. ZUAT-15/VIII.04/2003 określa wymaganie przyczepności również jako co najmniej stopień 1, jednakże brak informacji na temat odstępów między nacięciami w siatce. Przyczepność powinna być badana do różnych gatunków drewna, np. sosnowego, bukowego, dębowego (jak w ZUAT-15/VIII.04/2003).


    Wymagania pominięte w normach, a opisane w MBS (Metodach Badawczych Spektrochemu)


    - Starzenie powłoki

    Powłoki lakierów na drewno, podobnie jak wszystkie inne powłoki malarskie, ulegają starzeniu. Czynnikami starzeniowymi są m.in. światło, zmienna wilgotność, temperatura oraz zanieczyszczenia w powietrzu. W żadnej normie na lakiery na drewno do podłóg i mebli nie ma scharakteryzowanych wymagań co do odporności powłok lakierowych na starzenie. Niektóre lakiery, np. poliuretanowe, mają tendencję do żółknięcia, inne stosunkowo szybko tracą połysk powłoki. Brak wymagań w normach odnośnie przyspieszonego starzenia powłoki powoduje, że producenci nie wiedzą czy ich lakiery są odporne na działanie czynników starzeniowych, a tym samym i klienci kupujący te lakiery. W Spektrochemie stosuje się do oceny powłok lakierowych badanie złożone z szeregu cykli badawczych starzeniowych, polegających m.in. na sprawdzeniu wpływu na powłokę zmian higrotermicznych (sucho-wilgotno), odporności na działanie światła, a do oceny wyników stosuje się pomiary instrumentalne połysku, barwy, a także oceny zmian przyczepności, elastyczności, twardości i inne. Badania wykonywane są również w oparciu o normy serii PN-EN 927, które określają różne klasy klimatu w jakich są eksploatowane powłoki na drewno. Dla lakierów do podłóg i mebli stosuje się oceny jak dla klimatu umiarkowanego w strefie osłoniętej.


    - Emisja związków lotnych z powłok

    Zawartość rozpuszczalników w lakierach rozpuszczalnikowych jest cały czas zaostrzana przez przepisy wspólnotowe oraz krajowe. Bardzo poważny problem stanowią jednak lakiery wodorozcieńczalne dyspersyjne, które emitują z powłok lotne związki w okresie od kilku tygodni do kilku lat. Spektrochem przeprowadził szczegółowe badania różnych lakierów dyspersyjnych i okazało się, że wiele z nich zawiera bardzo duże ilości rozpuszczalników koalescencyjnych (np. eteroglikoli). Rozpuszczalniki te są dodawane przez producentów spoiw dyspersyjnych lub lakierów celem pseudopoprawienia własności tworzenia filmu. W rezultacie dodawane są one w ilości nawet 10% m/m (taką najwyższą ilość odnotowano w próbce lakieru badanego w 2006 r., wziętego z polskiego rynku). Jeżeli mamy do polakierowania pokój 30 m2, to przy średniej wydajności lakieru 8 m2/litr i co najmniej trzykrotnym lakierowaniu zużyjemy około 11 litrów lakieru, czyli około 10 kg. Łatwo przeliczyć, jeżeli lakier zawiera 10% m/m związków emitowanych w czasie, to 11 litrów lakieru zawierać będzie 1,0 kg tychże związków. Taka właśnie ilość jest uwalniana w czasie, najpierw szybciej, a z biegiem czasu wolniej do pomieszczenia. Chodzi tu o te związki, które są uwalniane z powłoki po jej wyschnięciu w sposób zalecany przez producenta, mierzonej po upływie 7 dni od nałożenia. Te związki nazwano w Spektrochemie jako LZO UPEP (Lotne Związki Organiczne Uwalniane Podczas Eksploatacji Pomieszczeń). Jak dotąd nie wprowadzono do żadnej normy państwowej tego wymagania.

    Tagi: SPEKTROCHEM,