• ReklamaA1 - silpol v2

Szukaj

    ReklamaB1 - EcoLine 04.2021-12.2025 Bogumiła

    Artykuły branżowe

    Wydanie nr: 3(65)/2010

    Artykuły branżowe

    Normy/Prawo

    Drewno

    Badanie Powłok

    Lakiernictwo Ciekłe

    ponad rok temu  01.05.2010, ~ Administrator,   Czas czytania 12 minut

    Strona 1 z 4

    Błędy i braki w wymaganiach norm na lakiery do podłóg i mebli


    Poprawianie błędów i uzupełnianie braków w PN (Polskich Normach) na lakiery na drewno należy rozpocząć od terminu „wyroby lakierowe”. Termin ten jest stosowany niepoprawnie do wszystkich farb, lakierów, emalii, a więc wyrobów malarskich.


    Wyrób lakierowy to taki, który został sporządzony z lakieru, np. poprzez dodanie do niego pigmentów i wypełniaczy, tworząc kryjącą farbę lub emalię. Błędne jest nazywanie lakieru wyrobem lakierowym, a powielanie tego błędu przeniesiono na normy zarówno krajowe, jak również tłumaczenia norm zagranicznych. We wszystkich, wydawanych przez Spektrochem, publikacjach, normach, wynikach badań czy też referatach stosowane są wyłącznie terminy wyroby malarskie lub zamiennie materiały malarskie.


    W artykule zostaną omówione dostrzeżone błędy i braki dotyczące wymagań oraz metod badań opisane w istniejących Polskich Normach oraz ZUAT (Zaleceniach Udzielania Aprobat Technicznych) Instytutu Techniki Budowlanej, a także ogólnie scharakteryzowane proponowane sposoby poprawienia błędów i uzupełnienia braków. W artykule zostały omówione wymagania charakteryzowane przez normy:

    - PN-C-81150:1997 „Lakier poliuretanowy nawierzchniowy do łodzi”,

    - PN-C-81800:1998 „Lakiery olejno-żywiczne, ftalowe modyfikowane i ftalowe kopolimeryzowane styrenowane”,

    - PN-C-81802:2002 „Lakiery wodorozcieńczalne stosowane wewnątrz”,

    - PN-C-81922:2004 „Lakier poliuretanowy jednoskładnikowy”,

    - PN-C-81923:2004 „Lakiery epoksydowe”,

    - ZUAT-15/VIII.04/2003 „Lakiery do posadzek drewnianych”.


    Wymagania opisane w normach - Zawartość substancji nielotnych

    Zawartość substancji nielotnych (zawartość suchej pozostałości) jest to ta część lakieru, która pozostaje na podłożu, tworząc powłokę. Są to substancje błonotwórcze spoiwa użytego do produkcji lakieru. Tym spoiwem może być żywica, np. ftalowa (lakiery ftalowe rozpuszczalnikowe), żywica ftalowa wodorozpuszczalna (lakiery ftalowe wodorozpuszczalne), dyspersja polimerów akrylowych (lakier wodorozcieńczalny akrylowy) i inne. W wyrobach rozpuszczalnikowych coraz bardziej zaostrzane są wymagania dotyczące zawartości rozpuszczalników i to właśnie zawartość suchej pozostałości wskazuje, ile jest części stałych, w tym przypadku w lakierze, a ile jest części lotnych, opuszczających powłokę podczas wysychania. W przypadku większości lakierów sucha pozostałość wynosi w granicach 30 do 60% m/m (ułamek masowy), ale również i mniej. Niekiedy nie jest możliwe otrzymanie lakieru o suchej pozostałości na tyle zwiększonej, aby spełnić wymagania dotyczące zawartości rozpuszczalników i jednocześnie otrzymać wyrób o odpowiedniej lepkości do nakładania. Suchą pozostałość oznacza się przez oznaczenie różnic masy próbki suszonej w znormalizowanej temperaturze, wyrażonej w procentach. Badanie wykonuje się zgodnie z PN-84/C-81512.

    871e01.jpg

    Badanie tendencji do pienienia się i dobór odpieniacza w lakierach wodorozcieńczalnych.


    - Lepkość lakieru

    Lepkość jest to cecha materiału wyrażana zależnościami pomiędzy naprężeniem ścinającym, a prędkością ścinania. Lakiery na drewno posiadają lepkość tzw. niutonowską (niezależną od prędkości ścinania). Jeżeli mieszamy lakier w puszce czujemy opór, który to jest właśnie lepkością wywołaną przepływem między mieszadełkiem a ściankami puszki. Jeżeli mieszamy wolno, stopniowo zwiększając szybkość mieszania (prędkość ścinania) i nie czujemy zmian wyczuwalnego oporu, oznacza to, że lakier jest cieczą niutonowską. Jeżeli zmiany lepkości byłyby wyczuwalne, może oznaczać, iż używany lakier posiada cechy reologiczne, np. pseudoplastyczne, tiksotropowe lub inne.


    Lepkość lakierów jest bardzo często mylona z czasem wypływu, który oznacza się właśnie dla cieczy niutonowskich. Czas ten określa w ciągu ilu sekund lakier wypłynie ze znormalizowanego naczynia pomiarowego (kubka wypływowego) przez otwór wylotowy o określonej średnicy. Im dłuższy czas wypływu, tym wyższa lepkość i odwrotnie. Najczęściej do oceny używa się standardowego kubka wypływowego z dnem stożkowym, według PN-81/C-81508. W normie PN-C-81150:1997 „Lakier poliuretanowy nawierzchniowy do łodzi” oraz PN-C-81800:1998 „Lakiery olejno-żywiczne, ftalowe modyfikowane i ftalowe kopolimeryzowane styrenowane” podano wymagania, w jakim przedziale powinien znajdować się czas wypływu. Norma PN-C-81150:1997 dla składnika A lakieru określa, iż czas wypływu mierzony kubkiem z dnem stożkowym i otworem wylotowym średnicy 3 mm powinien wynosić 30 do 40 sekund. Norma PN-C-81800 określa, iż czas mierzony kubkiem z dnem stożkowym i otworze wylotowym o średnicy 4 mm powinien wynosić 60 do 110 sekund, a dla lakieru do natrysku 30 do 60 sekund. Stosowanie wymagań dla czasu wypływu jest bezzasadne, jeżeli chodzi o górną granicę. Jeżeli lakier będzie miał czas wypływu 150 sekund, zawsze można go rozcieńczyć do niższego czasu wypływu. Nie ma całkowicie sensu stawiania takiego wymagania, gdyż przez to zmusza się tylko producentów, aby w opakowaniach sprzedawali rozcieńczony lakier, a przecież każdy malarz może zrobić to sam, dostosowując lepkość do odpowiedniej techniki malowania. Lakiery z połyskiem zazwyczaj mają już lepkość dobraną tak, aby możliwe było lakierowanie bez rozcieńczania. W przypadku lakierów matowych lepkość jest nieco wyższa, co jest zabiegiem celowym, powodującym ograniczenie osadzania się czynnika matującego.

    Tagi: SPEKTROCHEM,