Poprawia estetykę konstrukcji, ale i znacznie wydłuża jej żywotność, chroniąc żelbet przed korozją
Początkowo beton miał dość ograniczone zastosowanie ze względu na bardzo słabą wytrzymałość na rozciąganie. Zastosowanie zbrojeń w betonie zlikwidowało tę niedogodność, a żelbet jest do dzisiaj najpowszechniej stosowanym materiałem konstrukcyjnym. Budowane są z niego największe budynki, mosty, drogi, a nawet konstrukcje pływające. Do połowy lat 60. XX wieku uważano beton za materiał całkowicie odporny na oddziaływanie środowiska, a malowano go jedynie ze względów dekoracyjnych. Seria katastrof budowlanych (fot. 2), które szczególnie dotkliwie dały się we znaki w drugiej połowie lat 60. i na początku lat 70. XX wieku uzmysłowiła ludziom, że beton też ulega erozji, która jest szczególnie groźna od momentu rozpoczęcia korozji zbrojeń.
Fot. 2. Uszkodzenie mostu spowodowane korozją żelbetu (źródło internet).
Metod ochrony betonu przed czynnikami korozyjnymi jest wiele, najważniejsze to: izolacje, impregnacje i powłoki ochronne. Malowanie betonu ma kilka funkcji, może stanowić ochronę powłokową, zabezpieczenie antygraffiti i ma niezastąpione walory dekoracyjne (fot. 3). Wywodzące się z farb wylewki epoksydowe i poliuretanowe, stosowane między innymi na parkingach i ciągach komunikacyjnych o średnim i niskim obciążeniu ruchem, mogą pełnić jednocześnie funkcję izolacji (fot. 4).
Ze względu na to, że beton jest materiałem porowatym, zawierającym wodę i "oddychającym", nie każdy materiał malarski nadaje się do jego malowania. Nie każdy beton można pomalować lub pokryć powłokami epoksydowymi lub poliuretanowymi. Betony źle zaizolowane, "ciągnące wilgoć", nie nadają się do zabezpieczenia powłokowego, jeżeli nie zostaną wcześniej odizolowane od źródła wilgoci i wysuszone. Podobnie sytuacja wygląda z betonami starymi, silnie zdegradowanymi. Żadna farba czy wylewka polimerowa nie zwiąże betonu, który jest kruchy, który można łatwo i głęboko zarysować przy pomocy szpachelki lub innego metalowego narzędzia. Wykonywania zabezpieczeń powłokowych, a w szczególności wylewania posadzek epoksydowych lub poliuretanowych, nie zaleca się na betonach słabszych niż C16/20 (dawne oznaczanie B20).
Specjalistyczne firmy zajmujące się malowaniem ochronnym i dekoracyjnym betonu lub wykonywaniem posadzek polimerowych powinny dysponować zestawem sprzętu umożliwiającym określenie podstawowych parametrów betonu, takich jak:
- wytrzymałość na ściskanie,
- wytrzymałość na rozciąganie,
- wilgotność,
- stopień karbonatyzacji.
Te badania są szczególnie istotne w przypadku malowania betonów starych, co najmniej kilkuletnich, ale i nowe, źle zaizolowane przeciwwilgociowo lub źle zdylatowane betony mogą być przyczyną licznych problemów. Zarówno stare, jak i nowe betony wymagają przed malowaniem całego szeregu operacji, mających na celu dobre związanie zastosowanego materiału z betonem.
Nowe betony powinny być odpowiednio wysezonowane, nie powinno się przystępować do malowania betonów wcześniej niż 28 dni od ich wylania. Od tej reguły są co prawda wyjątki, materiały wiążące wodę lub o bardzo wysokim stopniu paroprzepuszczalności, ale stosowanie ich bez odpowiedniej wiedzy jest bardzo ryzykowne. Zawsze nowy beton, nawet wyglądający na całkowicie czysty i jednorodny, należy przeszlifować i odpylić w celu usunięcia tzw. mleczka cementowego, które często tworzy bardzo cienką warstewkę i bywa całkowicie niewidoczne.
Stare betony wymagają znacznie poważniejszych operacji. Należy je sfrezować lub obrobić strumieniowo-ściernie, naprawić ubytki i pęknięcia, a w przypadku występowania pęknięć spowodowanych brakiem lub niewłaściwymi dylatacjami - ponacinać. Takie nacinanie, w przypadku stropów i innych elementów mogących mieć wpływ na stabilność konstrukcji, powinno być poprzedzone odpowiednią ekspertyzą.
Dostawcy materiałów przeznaczonych do malowania, napraw, izolacji i impregnacji betonów, oprócz szczegółowych instrukcji, oferują współpracującym z nimi wykonawcom szkolenia i fachową pomoc związaną ze stosowaniem oferowanych materiałów. Wykonywanie tych prac na dużych powierzchniach bez odpowiedniego przeszkolenia i bez specjalistycznego sprzętu jest właściwie z góry skazane na niepowodzenie. A co robić w przypadku małych powierzchni, takich jak garaże, podjazdy przydomowe, balkony lub tarasy? Dużym firmom tego typu prace się nie opłacają, a małe rzadko dysponują odpowiednim sprzętem. Urządzenia do wyszlifowania lub sfrezowania betonu można jeszcze wypożyczyć, ale sprzęt kontrolno-pomiarowy jest drogi i nie jest oferowany przez wypożyczalnie. Żeby wiedzieć czy w ogóle dana powierzchnia będzie się nadawała do zabezpieczenia powłokowego lub wykonania posadzki epoksydowej lub poliuretanowej, można wykonać kilka czynności, które znacznie ograniczą ryzyko niepowodzenia:
