
Produkty przeznaczone do stosowania (do pracy) w strefach zagrożonych wybuchem muszą spełniać pewne wymagania. Definiują je dyrektywy Unii Europejskiej nazwane ATEX (Atmospheres Exlposibles) o oznaczeniach 94/9/EC ATEX 95 (ATEX 100a) oraz 99/92/EC ATEX 137 (zwana jako ATEX USER). Określone są również w rozporządzeniu ministra gospodarki z dn. 8 lipca 2010 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny, związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej.(Dz. U. nr 138, poz. 931) oraz w rozporządzeniu ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem (Dz. U. nr 263/2005, poz. 2203). Z tych normatywnych dokumentów i akt prawnych wynika, że pracujące w strefie 0 urządzenia elektryczne muszą być wykonane w wersji przeciwwybuchowej Ex kategorii 1 (oznaczone II1G, gdzie: II - urządzenie grupy II, 1 - kategoria, G- dotyczy gazów, cieczy i ich oparów). Urządzenia w strefie 1 muszą być co najmniej kategorii 2 (II2G), zaś w strefie 2 co najmniej kategorii 3 (II3G). W strefie 2 mogą być stosowane urządzenia w wykonaniu nieprzeciwwybuchowym, które w normalnych warunkach nie wytwarzają łuków i iskier oraz nie nagrzewają się do temperatur mogących spowodować zapalenie mieszanki wybuchowej. Są to urządzenia o stopniach ochrony: IP54 (części nieizolowane pod napięciem) i IP44 (części izolowane pod napięciem). Podstawa: PN EN 60079-10. Urządzenia elektryczne w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. Część 10. Klasyfikacja obszarów niebezpiecznych oraz Rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2005 r. (patrz wyżej).
dla symbolu IP 54:
5 - ochrona przed pyłem. Przedostanie się pyłu nie jest całkowicie wykluczone, ale pył nie może wnikać w takich ilościach, aby zakłócić prawidłowe działanie aparatu lub zmniejszyć bezpieczeństwo
4 - ochrona przed bryzgami wody. Woda rozbryzgiwana na obudowę z dowolnego kierunku (np. deszcz) nie wywołuje szkodliwych skutków
dla symbolu IP 44:
4 - ochrona przed obcymi ciałami stałymi o średnicy 1,0 mm i więcej
4 - jak dla IP 54
Podsumowanie
Analizowaną malarnię pod kątem obowiązujących przepisów sklasyfikować należy jak niżej:
- malarnia spełnia wymagania dotyczące ochrony środowiska
- wymagania dotyczące zabezpieczeń ppoż. i przeciwwybuchowych są spełnione poprzez wyznaczenie stref zagrożenia oraz zastosowanie urządzeń i zabezpieczeń jn.:
- stanowisko malowania i suszenia składające się z wentylowanego malarskiego stołu, układu nawiewno-wywiewnego z ogrzewaniem powietrza i rekuperacją ciepła zaprojektowane jest, wykonane i zainstalowane przez specjalistyczną firmę zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi i normami, uwzględniając występowanie stref zagrożenia wybuchem 0 i 2. Poświadcza to posiadana deklaracja zgodności.
- zestaw: urządzenie do malowania z dwoma pistoletami elektrostatycznymi jest zgodne z wymaganiami Ex ATEX
- stosowany wózek widłowy ma odpowiednie zabezpieczenia (katalizator) dopuszczające do pracy w malarni
- zastosowano szereg dodatkowych zabezpieczeń w odpowiednich wykonaniach (wymienionych w treści tego pisma).
Jak już wspomniano, zebrane tutaj w wyniku dokonanej analizy dane służyć powinny przede wszystkim do dokonania opracowań dokumentów warunkujących legalną pracę malarni. Są nimi:
- ocena ryzyka wystąpienia zagrożenia pożarowego (wybuchu)
- ustalenie zabezpieczeń stanowiska pracy przed wybuchem
- oświadczenie użytkownika o zgodności prowadzonych procesów z wymaganiami przez przeszkolone osoby.
W miarę istniejących możliwości opracowania takie można wykonać we własnym zakresie, względnie zlecić zewnętrznej placówce.
Wacław Pankiewicz






