Artykuły branżowe

Zaległości środowiskowe firm produkcyjnych, cz. 1

Firmy z branży obróbki powierzchniowej, z uwagi na charakter prowadzonych procesów, znaczne ilości stosowanych chemikaliów i negatywny wpływ na właściwie wszystkie komponenty środowiska naturalnego, praktycznie bez wyjątku, są zobligowane zarówno do posiadania pozwoleń sektorowych lub pozwolenia zintegrowanego, jak również do składania szeregu sprawozdań.

Mimo to na rynku wciąż działa wiele firm, które mają nieuregulowane kwestie związane z ochroną środowiska. Nieprawidłowości dotyczą zarówno kwestii pozwoleń związanych z eksploatacją instalacji, jak również obowiązków opłat z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska i sprawozdawczości wynikających z emisji odpadów czy emisji do powietrza. Problem dotyczy szczególnie tych firm, w których uruchomienie instalacji nie wiązało się z budową czy adaptacją nowego budynku na cele produkcyjne. W takich przypadkach często instalacja była uruchamiana bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a firma była nieświadoma jakichkolwiek ciążących na niej obowiązków.

Nawarstwiające się latami zaległości są często trudne do wyprostowania, co powoduje, że firmy nadal decydują się działać niezgodnie z przepisami. Przeważnie jest to spowodowane problemami z interpretacją przepisów prawa, a także z obawą przed wysokimi kosztami związanymi z realizacją obowiązków środowiskowych i, co zdarza się nadal dość często, z brakiem świadomości istnienia regulacji środowiskowych narzucających określone wymagania. Stan taki w przypadku kontroli niesie za sobą ryzyko wysokich kar i możliwość wstrzymania produkcji w zakładzie lub na części linii, które nie posiadają stosownych regulacji. Dlatego też dużo lepszym rozwiązaniem jest uzupełnienie braków zanim dojdzie do jakiejkolwiek kontroli. Droga, którą należy przejść, aby dla zakładu uzupełnić wszystkie braki, stworzyć stosowne dokumenty i złożyć zaległe sprawozdania często jest dość długa i trudna, ale warto podjąć się tego zadania, aby uniknąć poważnych konsekwencji związanych z łamaniem prawa.

Trudna interpretacja wymagań prawnych

Prawo skonstruowane jest w taki sposobów, że rodzaj wymagań środowiskowych jest zależny nie tylko od rodzaju prowadzonej działalności i jej skali, ale również od tego z jakiego rodzaju instalacji czy urządzeń pochodzi emisja do środowiska. Inne obowiązki będą spoczywały na firmie w związku z prowadzeniem działalności w instalacji, a inne w przypadku wykorzystywania urządzeń i maszyn nie będących instalacją w myśl przepisów prawa, nawet jeżeli rodzaj procesów jest pozornie podobny.

Rozważania czy mamy do czynienia z maszyną, urządzeniem czy instalacją sprawiają przedsiębiorcom ogromne problemy, co z kolei budzi wątpliwości co do konieczności posiadania pozwolenia czy obowiązku zgłoszenia instalacji. Kwalifikacja w tej kwestii leży zawsze w gestii przedsiębiorcy, ale jeżeli jest błędna, to skutkuje konsekwencjami prawnymi.

Kwestię poszczególnych aspektów oddziaływania na środowisko, rodzajów zanieczyszczeń i związanych z tym obowiązków formalnych poruszaliśmy w poprzednich artykułach, więc teraz skupimy się wyłącznie na sposobie wyprowadzenia spraw środowiskowych zakładu na "prostą" i uzupełnieniu braków tak, aby zakład działał w sposób w pełni zgodny z przepisami prawa. W niniejszym artykule przedstawimy sposób w jaki można bezpiecznie uzupełnić zaległości środowiskowe i uregulować kwestie wynikające z przepisów prawa ochrony środowiska tak, aby z jednej strony, uniknąć kłopotów z prawem, a z drugiej strony, przeprowadzić całą procedurę sprawnie, skutecznie i bez zbędnych kosztów.

Warto nadmienić, że dla małego zakładu procedurę można przeprowadzić samemu lub przy niewielkim wsparciu firm specjalizujących się w ochronie środowiska, co pozwoli uniknąć kosztów związanych z doradztwem środowiskowym. W przypadku dużych firm stosujących skomplikowane procesy oraz oddziaływujących na środowisko naturalne w wielu płaszczyznach, lepszym rozwiązaniem będzie na pewno powierzenie tej kwestii specjalistom. Rozwiązanie to pociąga za sobą oczywiście pewne koszty, ale gwarantuje prawidłowe i szybkie uregulowanie kwestii środowiskowych. W takiej sytuacji rola właściciela zakładu będzie ograniczała się tylko do podania danych odnośnie zużyć materiałów i surowców oraz stosowanych rozwiązań technologicznych. Natomiast stworzenie dokumentacji i sprawozdań będzie leżało po stronie firmy zewnętrznej.

Eksploatuję instalację czy urządzenie?

Art. 180 ustawy Prawo ochrony środowiska mówi, że eksploatacja instalacji powodująca emisję zanieczyszczeń jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, o ile jest ono wymagane. Zgodnie natomiast z art. 3 ww. ustawy instalacja to:

- stacjonarne urządzenie techniczne

- zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych ze sobą technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położone na terenie tego samego zakładu

- budowle nie będące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami