Granulat szklany jako nowe ekologiczne ścierniwo
Granulat szklany jest ścierniwem uniwersalnym, gdyż może być stosowany do obróbki strumieniowo-ściernej powierzchni wszystkich materiałów oraz stanowi doskonałą alternatywę dla piasku kwarcowego stosowanego na sucho (wyeliminowanego zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej od 1.05.2005 roku) oraz innych ścierniw dopuszczonych do stosowania, takich jak żużel pomiedziowy, paleniskowy, wielkopiecowy, konwerterowy i ścierniw mineralnych (granat, oliwin, staurolit, piasek cyrkonowy). Jest konkurencyjny dla nich pod względem ekologicznym i cenowym.
W wyniku wszechstronnego przebadania granulatu szklanego i jego porównania z innymi ścierniwami przestał on być ścierniwem niszowym, przewidzianym tylko do matowania (satynowania). Badania wykonano w USA i Wiekiej Brytani pod kątem ich właściwości technicznych, technologicznych, toksykologicznych i ochrony środowiska. Brak negatywnego wpływu na środowisko jest szczególną zaletą granulatu szklanego i dlatego zaczął być stosowany w terenie otwartym, w środowisku wiejskim, miejskim i przemysłowym, bez konieczności jego usuwania. Z tego też powodu ogłoszono go w USA jako ścierniwo „New Age”. Należy też wspomnieć, iż granulat szklany nie wykazuje zagrożenia BHP dla operatorów oczyszczarek, ani nie przyczynia się do powstania choroby zawodowej zwanej krzemicą (ma zawartość wolnej krystalicznej krzemionki SiO2 mniejszą niż 0,1%). Inne dopuszczone do obróbki strumieniowo-ściernej na sucho ścierniwa zawierają dużo więcej, bo około 1% wolnej krzemionki. Wartości graniczne toksyczności pyłów granulatu szklanego też mieszczą się poniżej normy. Granulat szklany przeznaczony do obróbki strumieniowo-ściernej powierzchni wyprodukowany jest ze szkła sodowo-wapiennego pochodzącego z odpadów szkła opakowaniowego (butelkowego) lub budowlanego (okiennego).

Charakterystyka granulatu szklanego jako ścierniwa
Pośród wielu innych produktów oferowanych na polskim rynku granulat szklany charakteryzuje się szczególnymi właściwościami:
- Własności fizyczne [2]
Twardość: 6-7 w skali Mosha
Niski ciężar właściwy: 2,5-2,6 kg/dcm3
Niski ciężar nasypowy – 1,4 kg/l
Kolor – biały lub kolorowy (bezbarwny, bursztynowy, zielony, morski, mieszanina kolorów)
Kształt – ostrokrawędziowy
Zapach – obojętny
Waga po prażeniu mniejsza o ~0.17%
Temperatura mięknięcia – do 600°C
Temperatura topienia – ~980°C
Brak palności
Brak wybuchowości
- Własności chemiczne [2]
Jest obojętny chemicznie
Wartość pH w wodzie <11 (w zależności od granulacji)
Rozpuszczalność w wodzie – praktycznie brak
Promieniotwórczość – brak
Nie zawiera praktycznie wolnej krystalicznej krzemionki SiO2 (<0,1% a norma <1%)
Przewodnictwo właściwe: 80-230 μS/cm (norma <250 μS/cm)
- Zawartość metali ciężkich w pyle według analizy ICP zgodne z EPA (metoda SW 846) [3]
Arsen As: <29 mg/kg
Kadm Cd: <8 mg/kg
Chrom Cr VI wartościowy: <38 mg/kg
Miedź Cu: <00 mg/kg
Nikiel Ni: <130 mg/kg
Ołów Pb; <100 ppm = 0,01% = 0,01 mg/kg
Oleje organiczne: <500 ppm = 0,05% = 0,05 mg/kg
Pył metalowy: <70 ppm = 0,07% = 0,07 mg/kg
Wolny od metali ciężkich, takich jak beryl, tytan oraz pierwiastków promieniotwórczych, takich jak: 232Th, 238U i 40K lub 137Cs itp. oraz azbestu, obecnych zwykle w żużlach hutniczych i paleniskowych [3]
Zapylenie otoczenia przy 100 psi (6,89 bara, 0,689 MPa) wynosi 0,0% do 0,4%
- Inne właściwości
Nie powoduje widocznych po obróbce strumieniowej wtrąceń metalicznych i zanieczyszczeń reagujących z powierzchnią.
Nie powoduje niszczenia obrabianych powierzchni.
Może być wielokrotnie wykorzystany (3-5 razy, zależnie od ciśnienia i twardości powierzchni).
Uwaga na chińskie kulki
Należy jednak uprzedzić, że pojawiają się w naukowej prasie informacje o nie spełnianiu przez kulki szklane produkowane w Chinach norm unijnych w zakresie zawartości metali ciężkich w szkle. Poziom promieniotwórczego arsenu wynosi w chińskich kulkach od 700 mg/kg do nawet 2000 mg/kg. W Europie zawartości wszystkich metali ciężkich nie przekraczają 200 mg/kg, zazwyczaj wynoszą około 50 mg/kg, a arsenu i związków arsenu zbliżają się do zera. Przekroczenie poziomów metali ciężkich w kulkach szklanych podwyższa koszty niezbędnej wentylacji i zobowiązuje do utylizacji zużytych kulek szklanych. Taki odpad nie może być kierowany na wysypiska a do zakładów utylizacji odpadów niebezpiecznych [5].
Zagrożenia
- Dla środowiska naturalnego
Nie stwierdza się zagrożenia dla środowiska naturalnego ze strony granulatu szklanego. Zaleca się ogólny monitoring gleby i migracji do wód podziemnych (wymagany współczynnik rozcieńczenia 20) ze względu na potencjalną ochronę środowiska i zagrożenie dla bezpieczeństwa pracownika poprzez narażenie na pył metali ciężkich i krzemionki lub kontakt z bardziej kwaśnymi wodami podziemnymi.







