Z punktu widzenia przygotowania powierzchni detali pod powłoki malarskie istotne są następujące czynniki mające wpływ na przebieg procesu obróbki powierzchni:
- rodzaj wygładzarki i parametry jej pracy,
- media stosowane do obróbki i ich charakterystyka.
Tablica 1. Ceramiczne kształtki ścierne zalecane do obróbki detali stalowych pod powłoki malarskie.
Przy wyborze parametrów procesu obróbki należy uwzględnić fakt, że w analizowanym przypadku jest to proces, który można określić jako obróbka roto-wibracyjna zgrubna. Z tego powodu z wyboru urządzeń należy w zasadzie wyłączyć wygładzarki rotacyjne, czyli popularne bębny polerskie. Stosowane są one coraz rzadziej i w zasadzie tylko do obróbek wykończeniowych. W większości tego typu urządzeń nie ma bowiem możliwości ciągłego zraszania wsadu i ciągłego odprowadzania produktów ścierania. Utrudniony jest dostęp do obserwacji detali podczas obróbki, a tym samym niemożliwa jest wzrokowa ocena procesu. Jest to bardzo ważne np. podczas obróbki odlewów cynkalowych. Do obróbek detali pod powłoki malarskie stosowane są głównie wygładzarki wibracyjne, a dla drobnych i najdrobniejszych detali o masie kilkunastu gramów wygładzarki rotacyjno-kaskadowe, nazywane inaczej odśrodkowymi.
Wśród czynników związanych z mediami, a mających wpływ na efekty procesu obróbki pojemnikowej należy wymienić:
- rodzaj kształtek ściernych (ceramiczne, żywiczne),
- zdolność skrawna kształtek ściernych,
- wielkość i geometrię kształtek ściernych,
- rodzaj płynów wspomagających obróbkę i wielkość ich dozowania w jednostce czasu,
- proporcje składników wsadu roboczego (kształtek i detali poddawanych obróbce).
Rys. 6. Kształtki żywiczne do obróbki detali z metali nieżelaznych i tworzyw sztucznych pod powłoki malarskie: AXC (granatowe), AX (brązowe), AXP (zielone), AXK (niebieskie).
Kształtki ceramiczne to podstawowe narzędzia zalecane do obróbki detali stalowych przygotowywanych do nakładania powłok malarskich Powinny one posiadać odpowiednio wysoką zdolność ścierną. W tabl. 1 zamieszczono podstawowy wykaz kształtek ceramicznych zalecanych do obróbki detali stalowych pod powłoki malarskie.
Do tej obróbki detali stalowych należy stosować kształtki ceramiczne, które odznaczają się wysoką zdolnością ścierną. Są to kształtki oznaczone w tabl. 1 symbolami AA (najwyższa skrawność), A, B i BD (najmniejsza skrawność). Do obróbki w wygładzarce wibracyjnej należy też stosować duże kształtki gwarantujące odpowiednio duże naciski na obrabiane detale. Wybór wielkości i geometrii kształtek uzależniony jest od kształtu obrabianych detali [8]. Na rys. 5 zamieszczono zestaw typowych kształtek ceramicznych stosowanych do obróbki detali stalowych pod powłoki malarskie.
Kształtki o charakterystyce AXC posiadają najwyższą zdolność skrawną i takie kształtki powinny być stosowane wszędzie tam, gdzie zachodzi konieczność usunięcia największego naddatku z obrabianych detali. Detale obrabiane przy użyciu takich kształtek uzyskają powierzchnie o największej chropowatości. Jest to powierzchnia odpowiednia do nanoszenia najgrubszych powłok malarskich.
W przypadkach, gdy nie jest niezbędne tak intensywne usuwanie naddatku, stosować można kształtki o mniejszej zdolności skrawnej, czyli kształtki o charakterystyce AX, czy najmniejszej zdolności skrawnej z wymienionych, czyli AXP. W niektórych przypadkach, np. klamki znalowe, detale wstępnie przygotowywane są za pomocą narzędzi ściernych nasypowych, usuwane są linie podziału i większe wady powierzchniowe. Nadawana jest wtedy wstępna chropowatość powierzchni. Następnie w wygładzarce pojemnikowej przy pomocy kształtek o niskiej skrawalności zaokrąglane są tylko krawędzie.
Należy uwzględnić fakt, że wybierając do procesu obróbki kształtki żywiczne, czy też ceramiczne o najwyższej zdolności skrawnej, należy się liczyć z dużym ich zużyciem w jednostce czasu. Istnieje potwierdzona praktyką produkcyjną zasada, że wzrostowi skrawności kształtek towarzyszy zawsze wzrost ich zużywalności. Kształtki o najmniejszej zużywalności to więc kształtki o małej skrawności. Należy więc przyjąć, że dążenie do uzyskania powierzchni detali o odpowiednio wysokiej chropowatości wymagane pod powłoki malarskie wiąże się ze stosowaniem kształtek o dużej zużywalności.
Podobnie jak w przypadku kształtek ceramicznych istotna jest również wielkość i geometria kształtek. Muszą być one dostosowane do rozmiarów i kształtu obrabianych detali.
