Podciśnieniowa ("bezpyłowa") obróbka strumieniowo-ścierna powierzchni na budowach
W literaturze odczuwalny jest brak publikacji na ten temat. Analizując propozycję rynku należy stwierdzić, że każdy z producentów oczyszczarek pneumatycznych oferuje jakąś oczyszczarkę "bezpyłową", lecz przeważnie są to mało wydajne urządzenia, przeznaczone do pracy w małych warsztatach mechanicznych lub do dorywczych prac naprawczych. Wydajności takich urządzeń przy zastosowaniu śrutu ostrokrawędziowego oscylują między 0,5 m2/h w oczyszczarce Educt-O-Matic* (fot. 1), a wydajnością rzędu od 3 do 6 m2/h w oczyszczarkach dla prac montażowych: Problast 60 DL(K) albo DV(K). Oczyszczarki przemysłowe ciśnieniowe, np. AB 1070, uzyskują wydajności rzędu 7-9 m2/h, czyli około 30% niższe niż przy zwykłej pneumatycznej obróbce strumieniowo-ściernej z użyciem śrutu, ale pozwalają na wielokrotne użycie śrutu.
Fot. 1. Oczyszczarka "bezpyłowa" Educt-O-Matic z końcówkami wymiennymi.
Fot. 2, 3 i 4. Końcówki czyszczące do powierzchni obłych oraz krawędzi zewnętrznych i wnętrza kątowników.
Opis działania
Oczyszczarki bezpyłowe pracują z ciągłym odzyskiem śrutu. Ścierniwo uderzające w oczyszczaną powierzchnię jest natychmiast zasysane przez głowicę i kierowane do separatora. Szczelność między powierzchnią czyszczoną a głowicą zapewnia szczotka okalająca głowicę. Odzyskany śrut jest automatycznie separowany od kurzu i większych zanieczyszczeń. Pozwala to na utrzymanie stałej jakości ścierniwa, minimalizację jego zużycia i gwarantuje optymalne oczyszczanie powierzchni. Są to urządzenia przejezdne, zasilane sprężonym powietrzem, a w wersji elektrycznej pompą wytwarzającą podciśnienie ssące i sprężone powietrze do śrutowania. Zdarzają się oczyszczarki posiadające pompy powietrzne zasilane silnikiem Diesla. Obróbkę strumieniowo-ścierną oczyszczarką podciśnieniową można przeprowadzać zarówno w pomieszczeniu zamkniętym, jak i na wolnym powietrzu. Śrutowanie nie zakłóca pracy jej w otoczeniu i nie wprowadza zanieczyszczeń do środowiska pracy ani środowiska naturalnego.
Zastosowanie
Śrutownice podciśnieniowe znajdują zastosowanie przy oczyszczaniu różnego rodzaju powierzchni, profili oraz gotowych konstrukcji spawanych bez względu na ich rozmiary. Warunkiem zastosowania tej techniki jest zapewnienie suchej i wolnej od pozostałości olejów oraz smarów powierzchni, gdyż zatłuszczona lub zawilgocona powierzchnia powoduje zbrylenie śrutu i zakłócenia pracy urządzenia. Możliwość regulacji ciśnienia śrutowania, dozowanie ilości ścierniwa oraz dobór odpowiedniego rodzaju ścierniwa umożliwiają celowy wybór rodzaju i intensywności śrutowania (usuwanie twardych zanieczyszczeń, po delikatne polerowanie za pomocą kulek szklanych). Śrut z drutu ciętego, śrut staliwny lub elektrokorund, wyrzucane pod dużym ciśnieniem, pozwalają na usuwanie zendry, rdzy, starej farby, nagarów, pozostawiając idealnie czystą, metaliczną powierzchnię. Zastosowanie zaś szklanych kulek pod małym ciśnieniem pozwala polerować powierzchnię np. stali nierdzewnej. Podstawowe zastosowania to oczyszczanie form, przygotowanie powierzchni przed spawaniem lub pokrywaniem dowolnymi powłokami, oczyszczanie spawów, rozwijanie powierzchni, obróbka walców i zbiorników, a zwłaszcza bezpieczne usuwanie starych powłok zawierających pigmenty miniowe, chromianowe itp.
Wersje oczyszczarek podciśnieniowych
Ze względu na sposób zasilania głowicy w ścierniwo, są dostępne wersje ciśnieniowe i podciśnieniowe (zasysające ścierniwo). W wersji ciśnieniowej śrut zgromadzony w komorze ciśnieniowej wtłaczany jest przez regulowany zawór dozujący zbiornika ciśnieniowego do strumienia sprężonego powietrza i transportowany do głowicy czyszczącej. Ścierniwo opuszcza dyszę z prędkością ponaddźwiękową (średnio 150 m/s). W wersji podciśnieniowej śrut jest gromadzony w zbiorniku magazynowym i zasysany z niego przez wytworzone w głowicy śrutującej podciśnienie. Obie wersje są przystosowane do stosowania wszystkich rodzajów ścierniw w rozmiarze od 0,1 do 1,5 mm (żużle pomiedziowe są niezalecane). Wersja ciśnieniowa charakteryzuje się znacznie większą wydajnością pozwalającą na większą intensywność śrutowania, kosztem większego zużycia sprężonego powietrza. Ze względu na metodę wytwarzania podciśnienia niezbędnego w systemie odzysku śrutu, śrutownice występują w wersji z elektryczną pompą próżniową lub z ejektorem powietrznym. Model z ejektorem wymaga zasilania tylko sprężonym powietrzem, natomiast wersja z pompą - sprężonym powietrzem oraz energią elektryczną, przy czym w pierwszym przypadku zużycie sprężonego powietrza jest ponad dwukrotnie większe.
