w warunkach przyspieszonych (w obojętnej mgle solnej) przedstawia rys. 4. W wyniku korozji w powłoce cynkowej po wyczerpaniu się warstwy zewnętrznej, funkcje ochronne przejmuje warstwa przejściowa powłoki zbudowana z faz międzymetalicznych Fe-Zn. Szybkość korozji tej strefy jest zwykle mniejsza, zwłaszcza w warunkach korozji równomiernej. Powłoki cynkowo-aluminiowe otrzymane w kąpieli o składzie eutektycznym wykazują 2-3-krotnie lepszą odporność korozyjną w porównaniu do tradycyjnych powłok cynkowych. Jak wynika z wyglądu powierzchni próbek po badaniach korozyjnych przyspieszonych (rys. 5), po 720 godzinach na powierzchni ocynkowanej widoczne są ślady przebicia do podłoża (korozja czerwona), gdy tymczasem powłoka cynkowo-aluminiowa nadal zabezpiecza stal przed oddziaływaniem środowiska.
Rys. 4. Wygląd powierzchni próbek z powłoką cynkową i cynkowo-aluminiową po badaniach korozyjnych przyspieszonych w obojętnej mgle solnej (NSS test).
Podstawową zaletą powłoki Zn-5Al jest jej odporność korozyjna w warunkach odkształcenia. Zdolność powłoki do odkształcania się bez mikropęknięć zapewnia jej znakomitą odporność korozyjną po przeróbce plastycznej w porównaniu z powłokami Zn-55Al i cynkowymi. Badania korozji powłok o składzie eutektycznym w środowisku wiejskim oraz na poboczu autostrady wykazują, że posiadają one bardzo dobre własności antykorozyjne. Taki sam wynik uzyskano w czasie długoterminowych badań na wolnym powietrzu prowadzonych w agresywnym środowisku morskim.
Podsumowanie
Jednym ze sposobów radykalnego zwiększenia odporności korozyjnej powłok cynkowych jest wprowadzanie dodatku aluminium do ciekłego cynku i wytworzenie powłok cynkowo-aluminiowych. Powłoki tego typu posiadają dobrą odporność korozyjną, wyższą od powłok cynkowych a także wyższą plastyczność. Są bardziej trwałe w atmosferze morskiej i przemysłowej oraz zapewniają, podobnie jak powłoki cynkowe, protektorową ochronę nieciągłości pokrycia. Nakładanie konwencjonalnych farb na powierzchnie powłok cynkowo-aluminiowych jest łatwe, a uzyskana w ten sposób powłoka malarska jest trwała przez długi czas, co jeszcze bardziej zwiększa atrakcyjność technologii metalizacji w kąpieli Zn-Al.
Literatura
1. ASM Handbook. vol.13. Corrosion. Hot Dip Coatings, 1987
2. Tatarek A., Liberski P. Kania H., Podolski P.: Lakiernictwo Przemysłowe, nr 5, 2008, s. 29
3. Marder A.R.: Progres in Materials Science, nr 45, 2000, s. 191
4. Yan Li: Bull. Material Science., nr 4, 2001, s. 355
5. Mendala J., Gierek A., Liberski P., Podolski P., Kania H.: Inżynieria Materiałowa, nr 5, 2002, s. 434
6. Liberski P.: Fizykochemiczne podstawy racjonalnego kształtowania zanurzeniowych powłok aluminiowych na żelazie. Wyd. Pol. Śl., Gliwice, 2002
7. Galfan Specifier’s Manual. Research Triangle Park. U.S.A.
8. Goodwin F. E.: Galfan galvanizing, alloy and technology, Wyd. ILZRO, 1984
9. Liberski P., Kania H., Podolski P. Gierek A.: Inżynieria Materiałowa, nr 2, 2004, s. 775
Adam Tatarek
Henryk Kania
Piotr Liberski
