Środki do ochrony drewna konstrukcyjnego
Środki ogniochronne do drewna i materiałów drewnopochodnych są substancjami ciekłymi lub stałymi. Ze względu na sposób ich działania dzielą się na: o aktywne (uczestniczą w procesie rozkładu i zmieniają ich przebieg); o pasywne (tworzą izolacje, chroniąc materiał przed wnikaniem ciepła do jego wnętrza).
Ich działanie polega na: o tworzeniu powłok utrudniających dostęp tlenu do ogrzewanej powierzchni i ograniczeniu emisji palnych produktów drewna, o wydzielaniu niepalnych gazów(para wodna, NH3,SO2, HCL), o obniżeniu temperatury rozkładu, co skutkuje zmniejszeniem wydzielania się palnych gazów i smół z jednoczesnym szybszym tworzeniu się warstwy węgla drzewnego, o inhibitowaniu łańcuchowych reakcji wolnorodnikowych.
Ze względu na sposób stosowania środki dzieli się na: o do zabezpieczania w masie (nasycanie wgłębne), do której należą głównie środki solne, o do ochrony powierzchniowej (wyroby powłokotwórcze, w tym środki pęczniejące).
Dla środków ochronnych do drewna brak jest Polskich Norm. Ich właściwości opisywane są głównie świadectwami dopuszczenia do stosowania lub aprobatami technicznymi ITB.Ogniochronne środki pęczniejące zaliczane są aktualnie do najbardziej skutecznych środków powierzchniowej ochrony przed ogniem drewna i materiałów drewnopochodnych.
Środki te, nie pozostają bez wpływu na właściwości drewna i materiałów drewnopochodnych, takich jak: higroskopijność, wytrzymałość, agresywność korozyjna, stabilność wymiarowa, podatność do obróbki wykończeniowej (malowanie, sklejalność), odporność na czynniki biotyczne.
Ujemny wpływ na drewno cechuje głównie środki nieorganiczne, poprzez zwiększenie jego higroskopijności, a w następstwie - obniżenie np. wytrzymałości lub twardości drewna, podczas gdy środki na bazie spoiw syntetycznych poprawiają te właściwości.
Odporność ogniowa elementów z drewna zależy m. in. od wymiarów przekroju, ich konstrukcji, obciążenia, funkcji, jaką spełniają czy miejscem ekspozycji (wewnątrz lub na zewnątrz budynków). Zagadnienie trwałości zabezpieczenia przeciwogniowego jest jednak stosunkowo mało poznane.Sposoby przeciwogniowe zabezpieczania drewna
Przez przeciwogniowe zabezpieczenia drewna i materiałów drewnopochodnych w masie, rozumie się nasycanie roztworami środków ognioochronnych metodami takimi jak: kąpiel zimna, gorąco-zimna lub próżniowo-ciśnieniowa. Zastosowanie jednej z tych technik pozwala na przesycenie środkiem ognioochronnym znacznej części przekroju drewna. Za najbardziej skuteczny sposób należy uznać nasycanie próżniowoo ciśnieniowe, które polega na odessaniu z drewna powietrza i wtłoczenie w jego miejsce impregnatu. Sposób ten może być stosowany tylko w przypadku drewna nie porażonego czynnikami biotycznymi (np. sinizną).
Zasadniczą wadą większości z tych środków jest brak możliwości nałożenia w przyszłości warstwy dekoracyjnej.Powierzchniowe zabezpieczenie drewna i materiałów drewnopochodnych może być wykonane z zastosowaniem wszystkich rodzajów środków ognioochronnych. Nanosi się je pędzlem, wałkiem lub metodą natrysku. Do najbardziej skutecznych zalicza się aktywne środki powłokotwórcze, a zwłaszcza farby ognioochronne. Środki solne w postaci roztworów wodnych bywają uciążliwe w stosowaniu, wymagają bowiem wielokrotnego powlekania materiału.
Aktualnie na rynku oferowane są farby ognioochronne wodorozcieńczalne, stosowane w zestawach wraz z lakierem ochronnym oraz możliwością jego barwienia. Wyroby takie, ze względu na wysokie walory estetyczne i dekoracyjne oraz przyjazne dla środowiska, stosowane są m.in. przy konserwacji i rekonstrukcji zabytków.
Środki, a szczególnie wyroby lakierowe do zabezpieczenia powierzchni drewnianych stosowane w budownictwie, zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami, powinny posiadać znak budowlany B.
W celu wykonania prawidłowego zabezpieczenia powierzchni drewnianych, należy przestrzegać podstawowych zasad:
Zasady powyższe obowiązują przy zabezpieczaniu surowego drewna jak i renowacji starych pokryć, a ich przestrzeganie pozwoli otrzymać zabezpieczenia o odpowiednich walorach dekoracyjnych i ochronnych.
Wady, jak np. sinica drzewa, łuszczenie się powłok lakierowych, są najczęściej wynikiem nie przestrzegania zasad.
Aktualnie rynek oferuje szeroki asortyment środków do zabezpieczania drewna. Są to wyroby o różnych walorach użytkowych i dekoracyjnych, wodne i rozpuszczalnikowe, stąd wybór jest trudny. Nie zawsze względy finansowe powinny decydować o jego wyborze. Ważnym aspektem jest również ochrona środowiska naturalnego i trwałość wykonanego zabezpieczenia.
Krystyna Kortylewska
