Drewno stosowane wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń narażone jest na działanie czynników szkodliwych, obniżających jego właściwości użytkowe i dekoracyjne. Trwałość drewna w miejscu zastosowania, zależy od jego właściwego doboru i odpowiedniego zabezpieczenia.
Środki ochrony drewna przed korozją biologiczną
Zabezpieczenie drewna jako materiału budowlanego polega na przestrzeganiu profilaktyki budowlanej oraz na stosowaniu chemicznej ochrony przy użyciu impregnatów.
Pod względem cech użytkowych i typu rozpuszczalnika środki ochrony drewna dzieli się na: o środki oleiste, zawierające naturalne lub syntetyczne oleje o właściwościach toksycznych w stosunku do organizmów niszczących drewno; o środki rozpuszczalnikowe, w których toksyczne substancje są rozpuszczone w rozpuszczalnikach organicznych; o środki solne, będące mieszaniną sypkich proszków rozpuszczalnych w wodzie; o wodorozcieńczalne środki w postaci płynnych koncentratów.
Oprócz podanych powyżej środków spotyka się również środki w formie: o emulsji wodnych (zawiesina frakcji wodnej i rozpuszczalnika organicznego); o impregnaty w postaci bandaży, past i nabojów grzybobójczych.Na rynku obecnych jest cała gama środków do ochrony drewna, zarówno krajowych jak i importowanych. Optymalny dobór właściwego środka nie jest łatwy, ze względu na ich mnogość i nie zawsze pełne informacje o ich działaniu.
Przy wyborze środków do ochrony biologicznej drewna należy uwzględnić: o stopień zagrożenia drewna w miejscu jego wbudowania, o cechy drewna pod kątem jego podatności na nasycanie, o zakres stosowania środka zgodnie z jego aprobatą, o dobór metody impregnacji odpowiedniej do stopnia zagrożenia biologicznego, o rodzaj obiektu budowlanego (mieszkalny, magazynowy, zabytkowy).
Zastosowanie środka do ochrony biologicznej powoduje utoksycznienie drewna, a w następstwie niebezpieczeństwo szkodliwego działania na ludzi i środowisko. Poprawnie zaplanowana i wykonana operacja impregnacji minimalizuje zagrożenia.Badania środków ochrony drewna
Wymagania wobec środków ochrony drewna opisane są w normie PN-C-04906: 2000 Środki ochrony drewna. Ogólne wymagania i badania. Norma ta ze względu na skład i formę rozróżnia następujące rodzaje środków: o solne w postaci proszku lub granulatu (S), o w roztworach wodnych gotowych do użycia lub po rozcieńczeniu (Sw), o rozpuszczalnikowe (w rozpuszczalnikach organicznych) (R), oleiste (O).
Oprócz badań ujętych w normie (PN-C-04906: 2000 Środki ochrony drewna. Ogólne wymagania i badania) środki do biologicznej ochrony drewna - w zależności od ich działania - (zabezpieczające lub zwalczające) powinny spełniać wymagania określone w ZUAT-15/VI.06.
ZUAT-15/VI.06 dzieli środki na grupy: o grupa A (do ochrony przed porażeniem przez korozję biologiczną wyrobów z drewna budowlanego i/lub płytowych materiałów drewnopochodnych w trakcie ich składowania, wbudowywania oraz eksploatacji; o grupa B (zwalczanie zaistniałej korozji biologicznej wyrobów z drewna budowlanego i/lub płytowych materiałów drewnopochodnych oraz dalsza ich ochrona jak dla grupy A).Środki ochrony stosowane są zgodnie z przewidzianymi technologiami: o grupa A (metodą smarowania, natrysku, kąpieli lub metodami ciśnieniowoo próżniowymi), grupa B (metodą smarowania, natrysku lub iniekcji). W każdej z tych grup rozróżnia się środki solne, wodorozcieńczalne, oleiste i rozpuszczalnikowe. ZUAT-15/VI.06 określa m. in. ich cechy identyfikacyjne jak: barwa, zapach, konsystencja, zawartość osadu i wody wolnej, substancje nierozpuszczalne w wodzie, gęstość i lepkość, pH wyciągu wodnego a także właściwości techniczne jak: temperatura zapłonu, wpływ na zapalność drewna i wytrzymałość na ściskanie, agresywność korozyjną w odniesieniu do stali, przenikanie przez powłoki wyrobów lakierowych, emisję składników lotnych, a także wymagania specjalistyczne jak: głębokość wnikania w drewno, wartość grzybobójcza czy owadobójcza.
Stosowanie chemicznych środków ochrony drewna
Chemiczna ochrona drewna jest jednym z ważniejszych poczynań, przedłużających trwałość budowli. Obejmuje zabiegi o charakterze zwalczającym i zwalczająco-zabezpieczającym, które określane są mianem impregnacji. Jakość impregnacji zależy od wielu czynników, z których najważniejszymi są: o czystość drewna (bez łyka i kory, usunięte stare powłoki lakierowe), o wilgotność drewna (odpowiednie sezonowanie i suszenie), o obróbka drewna (obrobione mechanicznie, łącznie z nacięciami, nawierceniami), o dobór środka i ich odpowiednie przygotowanie (wybór właściwego preparatu i jego stężenia zależne np. od wilgotności drewna i metody impregnacji), o metoda impregnacji (powierzchniowa np. malowanie, smarowanie; głębsze nasycenie - np. próżniowo-ciśnieniowe, dyfuzyjne, kąpiele zimne i gorąco-zimne).
Z różnorodnej gamy oferowanych środków ochrony drewna należy wybierać taki, który charakteryzuje się wysoką skutecznością działania, a jednocześnie w ograniczonym stopniu oddziaływuje na zdrowie człowieka i jego środowisko naturalne.
