1) wodą pod ciśnieniem do 300 MPa,
2) pod ciśnieniem 70 – 170 MPa,
3) szlaką, elektrokorundem, kulkami szklanymi, wielkości ziaren 0,25 – 0,5mm, ciśnienie 2,5- 3bara, kąt nachylenia dyszy – 30 st.
+ zalecane ± warunkowo - nie zalecane
Procesy technologiczne nanoszenia powłok lakierowych na cynk zanurzeniowy
Technologia malowania powierzchni ocynkowanych ogniowo winna składać się z następujących operacji:
- obróbka wstępna powierzchni narzędziami ręcznymi lub z napędem mechanicznym w celu usunięcia: nadmiernie ostrych nadlewów i zadziorów cynku, stępienie krawędzi i wyrównanie powierzchni pokrytych osadzonym cynkiem w postaci „kaszy”, kropel, popiołów i topników oraz skalibrowanie otworów zgodnie z wymogami normy PN EN ISO 1461 (2, 14).
- odtłuszczanie powierzchni zatłuszczonych chłodziwem i innymi tłuszczami
- usunięcie „białej rdzy” i chropowacenie powierzchni ocynkowanej poprzez delikatną obróbkę strumieniowo-ścierną zwaną „omiataniem”, w celu poprawienia przyczepności wyrobów lakierowych- zmiecenie lub zdmuchnięcie kurzu z powierzchni „omiecionej” ścierniwem w celu usunięcia oderwanych od podłoża zanieczyszczeń i rozbitych ziaren ścierniwa
- malowanie lakierami ciekłymi bądź proszkowymi w możliwie najkrótszym czasie po obróbce strumieniowo-ściernej, aby nie pojawiła się ponownie „biała rdza” (2, 14).
Obok czystości podłoża, której brak może uniemożliwić zwilżenie podłoża wyrobem lakierowym, należy zwrócić uwagę na:
- dobór wyrobu lakierowego (na bazie epoksydów, akryli, poliwinyli, poliuretanów), kierując się zaleceniami producentów wyrobów lakierowych
- uzyskanie właściwej lepkości wyrobu lakierowego, tak by dobrze się on rozlewał- stosować lakiery proszkowe o przedłużonym czasie płynności podczas utwardzania w piecu lub dodawać odgazowywacze.
Obróbka chemiczna powierzchni w postaci mycia i odtłuszczania jest operacją nieodzowną przy wszelkich obróbkach strumieniowo-ściernych, nie tylko cynku jak wspomniałem wcześniej. Fosforanowanie żelazowe i cynkowe, pasywacja chromianowa i inna oraz ostatnio popularna pasywacja polimerowa, też mają na celu polepszenie zwilżalności powierzchni cynku (2, 14). Dlatego istnieją technologie łączące procesy strumieniowo-ściernego i chemicznego przygotowania powierzchni (oprócz odtłuszczania dodatkowo fosforanowanie) dla powłok mających być narażonych na ciężkie warunki atmosferyczne lub wtedy, gdy wyrób ma być lakierowany po dłuższym czasie od obróbki strumieniowo-ściernej.
Mechanizmy adhezji powłok lakierowych
Rozważania teoretyczne dotyczące przyczepności wyrobów lakierowych do podłoży metalowych wskazują na działanie jednocześnie kilku mechanizmów adhezji (przyczepności) wyrobów lakierowych do podłoża metalowego, z których najczęściej są wymieniane:
- Adsorbcyjny mechanizm adhezji (przyczepności lakieru do podłoża), zachodzi na skutek oddziaływań sił międzycząsteczkowych van der Waalsa, oddziaływujących w bardzo wąskiej przestrzeni, między fazą metalu (podłoża) a powłoką lakierową rzędu 5•10-4 mm (8). Wszelkie fazy obce w tym obszarze, to jest zanieczyszczenia w postaci smaru, oleju, wilgoci, „białej rdzy”, soli i kurzu oraz innych niezwiązanych z podłożem substancji obniżają siły adhezji powłoki do podłoża. Drogą pozwalającą zwiększyć siłę tego rodzaju adhezji jest nie tylko usunięcie faz izolujących, ale też powiększanie powierzchni styku obu faz poprzez jej chropowacenie, czyli „rozwijanie powierzchni”. Realizuje się to poprzez delikatną obróbkę strumieniowo-ścierną powierzchni cynku zwanej „omiataniem” (8).
- Mechaniczny mechanizm adhezji zakłada, że następuje ona w wyniku mikrozakotwiczeń polimeru w chropowatej powierzchni. Dodatkowo ma miejsce „efekt przyssawki”, powstający w ten sposób, że nałożony na powierzchnię chropowatą polimer zamyka w porach pęcherzyki powietrza, które w procesach polimeryzacji i odparowywania rozpuszczalników, zwłaszcza w podwyższonych temperaturach, zmniejszają swoją objętość, co powoduje efekt mikrozassania lakieru w tych szczelinach (8).
- Elektrostatyczny mechanizm adhezji występuje bezpośrednio po obróbce strumieniowo-ściernej, w czasie nie dłuższym niż 6 godzin. Powierzchnia po obróbce strumieniowo-ściernej powoduje wzbudzenie w warstwie wierzchniej elektronów i wytwarza ładunki elektrostatycze sprzyjające polaryzacji sąsiednich polimerów lakierowych, zwłaszcza ich grup funkcyjnych, stając się dodatkową przyczyną ich przyciągania do podłoża (8). Jak wynika z przeglądu mechanizmów adhezji i warunków rozlewności wyrobów lakierowych na powierzchni cynku, bardzo ważną rolę odgrywa odtłuszczanie i obróbka strumieniowo-ścierna powierzchni przed malowaniem.
Warto wiedzieć
1 Na właściwe przygotowanie powierzchni cynku przed naniesieniem powłok lakierniczych ma wpływ wiele czynników:
- gatunek stali użytej do cynkowania i zawartość Si i P,
- stan powierzchni stali przed trawieniem,
