Emisja LZO w lakierniach przemysłowych – część 2
W poprzedniej części cyklu „Emisja LZO w lakierniach przemysłowych” określiliśmy podstawowe definicje, jakimi posługuje się ustawodawca w „Rozporządzeniu Ministra Środowiska …
w sprawie standardów emisyjnych z instalacji”. Pora zatem określić same standardy. Są one różne i zależą od dwóch czynników: po pierwsze, rozróżnia się je ze względu na rodzaj procesu technologicznego, po drugie, ze względu na ilość LZO stosowaną w zakładzie do wykonywania danego procesu technologicznego. Wszystkie procesy objęte rozporządzeniem wymieniono w tabeli 1 w załączniku 8 do rozporządzenia – część z nich dotyczy procesów związanych z drukarstwem i rotograwiurą – ale nas interesują przede wszystkim punkt 10 – „inny rodzaj powlekania metali, tworzyw sztucznych, tkanin…” oraz punkty 6 i 7 dotyczące czyszczenia powierzchni środkami zawierającymi LZO. Wynika z tego, że pierwszym krokiem przy rozważaniu problematyki LZO w zakładzie jest określenie, jakie procesy technologicznie są w nim stosowane i do jakiej grupy należy je zakwalifikować. Zazwyczaj korzystne jest rozdzielanie procesów i przydzielanie ich do grup, w których standard emisyjny jest wyższy, ale należy zawsze przeliczyć wszystkie możliwe warianty – zresztą instytucje kontrolujące wykonanie rozporządzenia nie pozwolą na nielogiczne podziały i dowolne zmiany grup procesów technologicznych. Ciekawostką polskiej transkrypcji tego europejskiego prawa jest wyłączenie do osobnej tabeli i podzielenie na kilka grup producentów samochodów i autobusów. Narzucone im standardy emisyjne są tak niskie, że w zasadzie przy malowaniu wielowarstwowym (a z takim mamy do czynienia) konieczne jest stosowanie farb wodorozcieńczalnych, inaczej nie da się praktycznie nakładać powłok o wysokiej jakości. Rodzi to też sporo problemów – jeden z producentów naczep samochodowych nie wiedział, gdzie należy zakwalifikować jego produkcję – do tabeli 1 punkt 10 – „Inny rodzaj powlekania metali…” czy do tabeli 3 „powlekanie pojazdów ciężarowych i dostawczych…”. Po wysłaniu zapytania do Ministerstwa Środowiska otrzymał odpowiedź, że ta produkcja przynależy do tabeli 3 punkt 3, co poważnie ograniczyło możliwość stosowania standardowych produktów lakierniczych. Co ciekawe – europejska definicja pojazdu ciężarowego wyraźnie wyłącza naczepy poza pojazdy ciężarowe. W takim przypadku radzę wysyłać zapytania, zawsze sugerując poprawną interpretację i podpierając ją argumentami – jeśli zdamy się na dowolną interpretację urzędników, możemy się rozczarować.
Tabela procesów prowadzonych w instalacjach określa standardy emisyjne zależnie od wielkości zużycia LZO w roku (lub w ciągu 12 kolejnych miesięcy – np. od kwietnia 2008 do kwietnia 2009). W dalszych obliczeniach będę posługiwał się przykładem opartym na procesie zaliczanych do punktu 10 – „inny rodzaj powlekania metali…” – jest to bowiem proces najszerzej stosowany i większość procesów będzie tam się zaliczała. Dolną granicą jest ilość 5 ton LZO w roku – oznacza ona, że ten kto kupuje i zużywa poniżej 5 ton LZO, nie musi dotrzymywać żadnego standardu emisji. Tu wyraźnie widać korzyść wynikającą z podziału procesów dla firm, które kupują np. 6 lub 7 ton LZO w roku – jeśli mamy do czynienia z dwoma różnymi procesami to może okazać się, że nie musimy dotrzymywać ŻADNEGO standardu. Słowo ”żadnego” jest tu jednak lekkim nadużyciem – każdego producenta obowiązują bowiem inne akty prawne odnoszące się do emisji rozpuszczalników czy zanieczyszczeń innego typu – mowa tu np. o „Ustawie o Ochronie Środowiska” – to, że nie musimy dotrzymywać standardów emisyjnych wyznaczonych w przedmiotowym rozporządzeniu nie oznacza, że możemy robić co chcemy – istnieje przecież pozwolenie zintegrowane itp. Dla firm zużywających powyżej 5 ton LZO w roku ustawodawca przewidział konieczność zachowania dwóch standardów emisyjnych – standardu S1 – oznaczającego stężenie LZO w gazach odlotowych z instalacji w przeliczeniu na węgiel organiczny oraz standardu S2 – oznaczającego tę część LZO, która nie jest emitowana przez kominy, emitory itd., czyli tę część LZO, która ucieka z linii malarskich do atmosfery oknami, systemem wentylacji itp. Dodatkowo wydzielono dwie grupy – zużywający od 5 do 15 ton LZO i grupę użytkowników powyżej 15 ton LZO. Dla nich zastosowano różne wartości standardów S1 i S2. No tak, ale jeśli wiemy, jakie procesy technologiczne stosujemy w instalacji (np. proces powlekania stali – tabela 1 punkt 10), to teraz musimy dowiedzieć się ile LZO w roku kupujemy, aby sprawdzić czy musimy dotrzymywać standardu emisyjnego i ewentualnie jak jest on wysoki.Aby to obliczyć posłużymy się wzorem. Zużycie LZO = Zakupione LZO – odzyskane i zmagazynowane LZO Obliczamy sumę zakupionych LZO na podstawie danych uzyskanych przez producenta. Przykład: Zakład produkujący haki holownicze i lakierujący je kupił w ciągu roku 16 ton lakieru o zawartości części stałych 55 proc. w 1 kg oraz 3 tony utwardzacza o zawartości części stałych 60 proc. oraz 4 tony rozpuszczalnika myjącego. Dodatkowo zakład wydestylował 1200 kg rozpuszczalnika do ponownego użycia do mycia.
