Wypierane przez poliuretany lakiery nitrocelulozowe odchodzą powoli do lamusa. Przyszłość zaś należy do lakierów wodorozcieńczalnych, przyjaznych dla środowiska
Powszechna dominacja lakierów ni-trocelulozowych na rynku materiałów wykończeniowych dla meblarstwa przemija. Dzieje się tak, bowiem - obok szeregu zalet jak: łatwość stosowania, szybkość wysychania, mała wrażliwość na warunki suszenia - mają one poważną wadę: zawartość substancji błonotwórczej, czyli inaczej ciał stałych, które po wyschnięciu pozostaną na elemencie. Wynosi ona ok. 18%, reszta to rozcieńczalniki, które w procesie technologicznym odparowują do otoczenia. Rozcieńczalniki te, często aromatyczne, są szkodliwe dla środowiska zewnętrznego i środowiska pracy. Z tytułu ich emisji płacone są kary umowne. Cena 1 litra lakieru nitrocelulozowego wydaje się być konkurencyjna, ale gdy przeliczymy ją na grubość suchej powłoki, jaką z tego litra uzyskamy, i dodamy opłaty na rzecz ochrony środowiska, okaże się, że koszt wykończenia 1 m2 jest całkiem wysoki.
Dlatego lakiery nitrocelulozowe są wypierane przez inne materiały. Coraz większą popularność zdobywają poliuretany. Są to lakiery na bazie żywic alkidowych, czasem akrylowych, które w połączeniu z izocyjanianami formują poliuretan. Jak z tego wynika, składają się z dwóch komponentów: A - lakier i B - izocyjanian, zwany często utwardzaczem. Proporcje mieszania wahają się między 1:10 a 1:1, jednak najczęściej wynoszą 1:2. Zaletą tych lakierów jest wysoka zawartość ciał stałych - między 35 a 70%. Pozostałą część stanowią rozcieńczalniki. Emisja substancji lotnych do atmosfery jest w tym przypadku prawie o połowę niższa niż w przypadku lakierów nitrocelulozowych. Jakość powłoki, estetyka i odporność na czynniki zewnętrzne poliuretanów należą do najlepszych osiąganych obecnie na rynku. Również cena, choć za litr wyższa niż lakierów NC (nitrocelulozowych), po przeliczeniu na zawartość ciał stałych okazuje się być bardzo korzystna.Niestety, lakiery poliuretanowe (PU) przed użyciem wymagają przygotowania mieszaniny dwóch składników plus rozcieńczalnik. Mieszanina ma określoną żywotność, z reguły nieprzekraczającą 4 godzin, później zaczyna żelować. To czyni stosowanie produktów PU nieco kłopotliwymi.
W sukurs problemom przychodzą dostawcy urządzeń do lakierowania, oferując systemy mieszania wieloskładnikowych lakierów w "czasie rzeczywistym". Trudno o lepszy pomysł, bowiem dzięki tym urządzeniom otrzymujemy zawsze świeżą mieszaninę, odmierzoną w powtarzalny sposób. W przypadku użycia lakierów PU, pamiętać należy o właściwym przebiegu procesu suszenia, z uwzględnieniem czasu na odparowanie rozcieńczalnika, na wyschnięcie (umożliwiające dalszą obróbkę) i na pełne utwardzenie powłoki.
Podobną funkcjonalnie grupę stanowią lakiery chemoutwardzalne z kwasowymi utwardzaczami dodawanymi w proporcji 1:10. Posiadają one zbliżone zalety i wady, co poliuretany, dodatkowo jednak emitują nieznaczne ilości wolnego formaldehydu z powłoki i choć emisja we współczesnych lakierach tego typu nie przekracza poziomu E1, popularność powłok chemoutwardzalnych w Polsce, mimo wszystko, nie jest duża.Znaczące pozycje w meblarstwie zaczynają zajmować lakiery wodorozcieńczalne. Ich niezaprzeczalną zaletą jest przyjazność dla środowiska zewnętrznego i środowiska pracy. Co również istotne, stosując technologie oparte na materiałach WB (wodorozcieńczalnych - od ang. Water Borne) nie trzeba urządzeń produkcyjnych w wykonaniu Ex (przeciwwybuchowym). Te cechy czynią stosowanie lakierów wodnych opłacalnymi, mimo stosunkowo wysokiego kosztu zakupu. Zawartość ciał stałych oscyluje wokół 35%. W relacji do ceny, jakość uzyskiwanych powłok nie jest jeszcze tak wysoka, jak przy użyciu rozpuszczalnikowych lakierów PU z tytułu ich termoplastyczności, ale uzyskiwane efekty są coraz lepsze. Współczesne lakiery wodorozcieńczalne dla meblarstwa są znacznie lepsze od tych, które pojawiły się na rynku kilka lat temu.
Istnieje grupa wodorozcieńczalnych poliuretanów jedno- i dwuskładnikowych o znakomitych własnościach odporności mechanicznej i chemicznej, formujących bardzo ładne powłoki, jednakże ich cena ciągle odstrasza producentów mebli przed ich szerokim stosowaniem.
Bardzo dobrym rozwiązaniem są lakiery utwardzane przez kilkusekundowe naświetlanie lampami ultrafioletowymi. Najbardziej znane i popularne, w wersji przeznaczonej do nakładania walcami lakierniczymi. Są tak "zbudowane", że nie zawierają rozcieńczalników (przynajmniej te z firmy Akzo Nobel), stąd często używana nazwa "lakiery o 100% zawartości ciał stałych". To jest olbrzymia zaleta: tyle lakieru, ile nałożymy na element zamienia się w suchą powłokę. W połączeniu z aplikacją walcami, technologia ta daje nam możliwość nakładania lakieru bez żadnych strat. Jedyną wadą systemu jest możliwość jego użycia tylko do elementów płaskich. Inna sprawa, że aby wykorzystać zalety technologii bez reszty, trzeba sporo zainwestować w linię lakierniczą.
